2292007(e)ko martxoa

Erreportajeak

Ospitaleetako infekzioei aurre eginez

Kortabitarte Egiguren, Irati - Elhuyar Zientzia

Inork gutxik pentsatuko du ospitalera sendatzera joan, eta han, infekzioren batek jota, gaixotu daitekeenik. Baina zenbaitetan gertatzen dira horrelakoak, eta ...

Mila milioi detektatzeko

Roa Zubia, Guillermo - Elhuyar Zientzia

Badira 300 urte baino gehiago gizakia ohartu zela gauza txikiak garrantzitsuak direla. Mikroskopio batetik begiratu zuenetik, hain zuzen ere. Geroztik ...

Lurretik espaziora

Etxebeste Aduriz, Egoitz - Elhuyar Zientzia

Betidanik izan du gizakiak bidaiatzeko grina, toki berriak ezagutzeko jakin-mina. Hasi kontinenteetatik, itsasoa gero, zerua eta espazioa azkenik. Espazioa, gizakiaren ...

Animalien gaitzak, gaitz gizakiarentzat

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Amorrua. Tuberkulosia. Bruzelosia. Hirurak zoonosiak dira, animalietatik pertsonetara transmititzen diren gaitzak, alegia. Garai batean, gaixotasun beldurgarriak ziren. Gaur egun, ordea ...

Arbasoen irakatsiak

Rementeria Argote, Nagore - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Belaunaldiz belaunaldi, basabizitzatik gero eta urrunago dago gizaki modernoa. Eta, inguru naturalarekin harremana galtzen duen heinean, arbasoen jakintzaren zati handi ...

Espaziorako egitura ultrarinak

Imaz Amiano, Eneko - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa
Kortabitarte Egiguren, Irati - Elhuyar Zientzia

Edozer gauza garraiatu behar dela ere, beti da interesgarria pisu gutxi eta bolumen txikia izatea. Garraioa espaziora egingo bada, interesgarriak ...

Etxean uso, kanpoan otso

Etxebeste Aduriz, Egoitz - Elhuyar Zientzia

Bakoitzak bere etxean kalterik eragiten ez badu ere, kanpora ateratakoan, espezie asko arazo larri bihurtzen dira. Espezie autoktonoak menperatu eta ...

Elkarrizketak

Margarita Salas: "Phi29 fagoak poztasun handiak eman dizkigu"

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Margarita Salas oso ezaguna da emakumea eta goi-mailako zientzialaria izateagatik. Ez da hain ezaguna, ordea, haren ikergaia. Salasek berrogei urte ...

Albisteak

Diamond: altxorra ikertzaile britainiarrentzat

Elhuyar Zientzia -

Lanerako prest dago jada Diamond, hirugarren belaunaldiko sinkrotroi edo partikula-azeleragailua. Oxforden dago, eta, adituen arabera, Britainia Handian azken 30 urteetan ...

Apoaren pozoia, orain sugearena

Elhuyar Zientzia -

Rhabdophis tigrinus sugeak berez ez du pozoirik, baina gai da jaten dituen apoen pozoia gordetzeko. Ikertzaileek ikusi dute aporik jaten ...

Amaren zelulak ume diabetikoen gorputzean

Elhuyar Zientzia -

Haurdunaldian, amaren zenbait zelula karena zeharkatu eta fetuaren organismoan sartzen dira. Lehen, zientzialariek uste zuten fetuaren immunitate-sistemak suntsitu egiten zituela ...

Gizakia Afrikatik atera zenekoa

Elhuyar Zientzia -

Gizaki modernoa Afrikan garatu zela argi dago, baina noiz atera zen handik? Batzuek uste dute aspaldi gertatu zela, duela ehun ...

Pikobilifitoak, itsasoko alga ezagutu berriak

Elhuyar Zientzia -

Nazioarteko ikertzaile-talde batek orain arte identifikatu gabe zegoen alga-mota baten berri eman du Science aldizkarian. Atlantikoaren iparraldeko eta Mediterraneoko hainbat ...

Supersagua, muskulu-zuntz bati eraginda

Elhuyar Zientzia -

Gene jakin batean eraginda, ikusi dute sagu batzuek ohi baino % 25 gehiago irauten dutela korrika. Dirudienez, gene horrek muskulu-zuntz jakin ...

Nitrogenoa erabiltzea, merkeagoa

Elhuyar Zientzia -

Nitrogeno gasa oso ugaria da atmosferan. Nitrogeno hori industrian erabiltzea plastikoak, ongarriak, botikak... egiteko, ordea, garestia da, energia asko behar ...

A bitaminak bazuen errezeptorea

Elhuyar Zientzia -

A bitaminak, edo erretinolak, zelulan sartzeko erabiltzen duen errezeptorea aurkitzeko ahaleginak antzuak izan dira orain artean; horregatik, batzuek uste zuten ...

Zeptogramoaren mugan

Elhuyar Zientzia -

Gaur egun detektatu daitekeen pisurik txikiena 100 zeptogramo da, hau da, gramo baten 0,1 trilioiren. Maila horretan, detektatzeak esan ...

Kakalardoa, zuritasunaren eredu

Elhuyar Zientzia -

Kakalardoak, oro har, ilunak izaten dira, baina Cyphochilus-a zuri-zuria da. Hain da zuria, material zuri finak eta distiratsuak sortzeko eredu ...

Gamma izpien erupzio-mota berri bat aurkitu dute

Elhuyar Zientzia -

Gamma izpien erupzioak unibertsoan gertatzen diren eztanda bortitzenak dira. Astronomoek ez dute oso garbi zerk eragiten duen talka edo eztanda ...

Zalantzarik gabe, Lurra berotzen ari da

Elhuyar Zientzia -

Otsailaren 2an argitaratu zuten klima-aldaketari buruzko txostena. Txostenak argi eta garbi esaten du Lurra berotzen ari dela, batez ere orain ...

Antzinako zibilizazioak lehorteari aurre egin ezinean

Elhuyar Zientzia -

Txinako Tang dinastia, txinatar zibilizazioaren dinastia nagusietako bat, eta Mexikoko maien gizartea garaikideak izan ziren. K. o. VIII. mendearen erdialdera ...

Prioiek sortutako gaitza sendatzea lortu dute saguetan

Elhuyar Zientzia -

Londresko Neurologia Institutuan, saguekin egindako ikerketa batean, frogatu dute prioi eraldatuek nerbio-sisteman sortutako kalteak senda daitezkeela. Horretarako, ezinbestekoa da gaitza ...

Lehorreko harraparien muga

Elhuyar Zientzia -

Lehorreko ugaztunetan, haragijale handiena hartz polarra da. Eta nekez agertuko da handiagorik. Biologoen kalkuluen arabera, 1.100 kilotik gorako harrapari ...

Osteoporosia detektatzeko, dentistarengana

Elhuyar Zientzia -

Osteoporosia detektatzeko tresneria espezializatua oso garestia eta urria denez, gaur egun ez da egiten gaixotasun hori detektatzeko kanpaina zabalik. Gabezia ...

Zientzia eta teknologia ez dira interesgarriak

Elhuyar Zientzia -

Zientzia eta Teknologiarako Espainiako Fundazioak, Fecyt-ek, gai horiei buruz gizarteak zer iritzi duen jakiteko hirugarren inkesta egin du Espainian. Emaitzen ...

Quasar-hirukotea

Elhuyar Zientzia -

Lehenengo aldiz, hiru quasarrek osatutako talde bat ikusi dute Kaliforniako Teknologia Institutuko astronomo batzuek. Egia esan, sistema hori lehendik ere ...

Amnesikoen memoria aztergai

Elhuyar Zientzia -

Amnesikoak ez dira gai fikziozko egoerak imajinatzeko. Ondorio horretara iritsi zen Londresko College Unibertsitateko neurozientzialari bat amnesikoekin egin zuen esperimentu ...

Tuberkulosiaren baziloa gantzetan ezkutatzen da

Elhuyar Zientzia -

Pasteur Institutuko talde batek ikusi du tuberkulosia eragiten duen baziloak gordeleku ezin hobea daukala gantz-zeluletan. Alde batetik, immunitate-sistemaren zelulak nekez ...

Tximinoak babestuegi egoteagatik gertatu zen ezbeharra

Elhuyar Zientzia -

Iaz ezbehar larria gertatu zen Britainia Handiko Northwick Park ospitalean. Animalietan probatutako sendagai bat boluntarioekin probatu zuten, eta haietatik sei ...

Grabitatea eta mekanika kuantikoa uztartu nahian

Elhuyar Zientzia -

Grabitatea buruhauste handia da fisikarientzat. Edonorentzat begi-bistakoa den indar hori oso ondo azaldu zuen Einsteinek erlatibitatearen teoria orokorrean, baina ez ...

Logurari antzemateko, amilasa

Elhuyar Zientzia -

Zientzialariak pertsonen logura neurtzeko test baten bila ari dira, eta Washington Unibertsitateko Medikuntza Eskolan aurkitu dute testa garatzeko baliagarria izan ...

Indonesiako lokatz-erupzioa, giza akatsa

Elhuyar Zientzia -

Joan den urteko maiatzaren 29an hasi zen Java ekialdeko lokatz-erupzioa. Ordutik, egunean 126.000 m3 lokatz bota ditu, eta lau ...

Paleontologo, kontu izan fosilak biltzean

Elhuyar Zientzia -

DNA oso material delikatua da, batez ere, antzinakoa bada. Fosiletan aurkitutako DNA eskasa izaten da; izan ere, urteen poderioz hondatuz ...

Mikrobio berozale eta nitrogeno-finkatzaileak

Elhuyar Zientzia -

Seattle-ko Washington Unibertsitateko bi ikertzailek 92 ºC-ko tenperaturan nitrogenoa finkatzeko gai den mikrobio-mota bat aurkitu dute. Mikrobioa ozeano Pazifikoko erupzio ...

CIC bioGUNEk Biologia Estrukturalaren Unitatea zabaldu du

Elhuyar Zientzia -

CIC bioGUNE Ikerkuntza Kooperatiboko Zentroak Biologia Estrukturalaren Unitatea zabaldu du. Unitate horrek erresonantzia magnetiko nuklearrerako, mikroskopia elektronikorako eta X izpien ...

Leiarrik gabeko mikroskopioa

Elhuyar Zientzia -

X izpien mikroskopioak oso egokiak dira biziari gertutik begiratzeko, baina X izpien irudiak handitzen dituzten leiarrak egitea teknologikoki oso zaila ...

Izar-kumulu globular batean zulo beltza

Elhuyar Zientzia -

Adituek ez zuten uste izar-kumulu globularretan, milaka izar zaharrek eratutako multzo dentsoetan, zulo beltzek iraun ahal izango zutenik, hori adierazten ...

Norabide bakarreko ate molekularra

Elhuyar Zientzia -

Bi substantzia kontaktuan jarri eta, naturaren legeei jarraituz nahasten badira, ez dago atzera egiterik. Tinta eta ura, adibidez; nahasiz gero ...

Elhuyarren berriak

Etxepare, Aldudeko medikua dibulgazio-liburua kalean dago jada

Lopez Viña, Rakel - Marketin saila

Kepa Altonaga biologoak Etxepare medikuaren biografia idazteko proiektua aurkeztu zuen X. CAF-Elhuyar sarietara. Aurkeztu eta saria jaso. Urtebete luzez mediku ...

Jakintza hedatuz

Esfingolipidoak, hainbat gaixotasun tratatzeko

Kortabitarte Egiguren, Irati - Elhuyar Zientzia

Esfingolipidoak duela 120 urte baino gehiagotik ezagutzen dira, baina, orain dela gutxi arte uste zuten haien funtzioa egiturazkoa soilik zela ...

Webgune honek cookieak erabiltzen ditu zure nabigazio-esperientzia hobetzeko. Nabigatzen jarraitzen baduzu, ulertuko dugu cookie horien erabilera onartzen duzla. Ezeztatuz gero, ezingo duzu webgune honetan nabigatu. Onartu
Informazio gehiago
Babesleak
Eusko Jaurlaritzako Industria, Merkataritza eta Turismo Saila
MAIER Koop. Elk.
KIDE Koop. Elk.
ULMA Koop. Elk.
EIKA Koop. Elk.
LAGUN ARO Koop. Elk.
FAGOR ELECTRÓNICA Koop. Elk.