Albisteak

NASAk James Webb teleskopioari izena aldatzea baztertu du.

NASAk James Webb teleskopioari izena aldatzea baztertu du.

2021/10/18

Mila pertsonak baino gehiagok, tartean astronomoek, egindako eskaera baztertuz, James Webb espazio-teleskopioari (JWST) izena ez aldatzea erabaki du NASAk. 

Hubble teleskopioaren ordezkotzat hartzen da teleskopio ahaltsu hori. Aurreikuspenak betetzen badira, abenduan espazioratuko dutei, eta, haren ...

Albisteak

Material magnetikoak sailkatzeko aspaldiko arazoa ebatzi dute

Material magnetikoak sailkatzeko aspaldiko arazoa ebatzi dute

2021/10/15

Gizakiak Antzinako Greziatik ezagutzen du magnetismoaren fenomeno bitxia, eta aspalditik da jakina egoera solidoko materialetan sortzen dela magnetismoa, elkarrekintza elektroniko eta kimikoen ondorioz, elektroien spinek eta elektroiek atomoen inguruan duten higidurak orientazio finko bat hartzen ...

Albisteak

"Emakume zientzialarien argitan" zikloa abiatuko da

"Emakume zientzialarien argitan" zikloa abiatuko da

2021/10/14

Urriaren 19an Ernest Lluch Kultur Etxeak programazioaren lerro berri bat abiatuko du. Emakume zientzialarien argitan izenarekin, eta Elhuyarreko Ana Galarraga Aiestaranek koordinatuta eta gidatuta, programa berri honek kultur etxeak zientziaren dibulgaziorako egiten duen lanean ...

Albisteak

Marteren eboluzio klimatiko eta hidrologikoari buruzko datu esanguratsuak eman ditu NASAk

Marteren eboluzio klimatiko eta hidrologikoari buruzko datu esanguratsuak eman ditu NASAk

2021/10/14

NASAren Perseverance ibilgailuak otsailean hartu zuen lur Marten, hain zuzen 45 km-ko diametroa duen Jezero krater handian, eta, dagoeneko, argitu ditu planeta gorriaren eboluzioari buruzko pasarte esanguratsuak: garai batean, aintzira lasai bat zen Jezero kraterra ...

Albisteak

Duela 16 milioi urteko tardigrado fosil bat aurkitu dute anbarean

Duela 16 milioi urteko tardigrado fosil bat aurkitu dute anbarean

2021/10/12

Ornogabe mikroskopikoak dira tardigradoak. 500 milioi urteko eboluzioa egin dute Lurrean, eta bost suntsipen masiboetan bizirik atera dira, muturreko baldintzetan bizirik irauteko duten gaitasun bereziari esker. Eboluzio luzea egin duten arren, orain arte bi tardigrado ...

Albisteak

Zero covid estrategiatik egoera endemikorako trantsizioan

Zero covid estrategiatik egoera endemikorako trantsizioan

2021/10/07

2021eko urriaren 4an, Jacinda Ardern Zeelanda Berriko lehen ministroak onartu zuen zero covid estrategiak ez duela lortu Aucklandeko koronabirus-agerraldia desagerraraztea, eta beste ikuspegi bat beharko zutela aurrerantzean, SARS-CoV-2a kontrolpean izateko.

Orain arte, kanpoko mugak guztiz ...

Albisteak

OMEK malariaren lehen txertoa gomendatu du haurrentzat

OMEK malariaren lehen txertoa gomendatu du haurrentzat

2021/10/07

Urtean, 5 urtetik beherako 260.000 haur hiltzen dira malariak jota, Saharaz azpiko Afrikan. Heriotza horiek eragotzi ditzakeen txerto bat baimendu berri du Osasunaren Mundu Erakundeak. “Une historikotzat” jo du Tedros Adhanom Ghebreyesus OMEren zuzendari ...

Albisteak

Kimikako Nobel saria, organokatalisiaren garatzaileentzat

Kimikako Nobel saria, organokatalisiaren garatzaileentzat

2021/10/06

Benjamin Listek eta David MacMillanek jasoko dute 2021eko Kimikako Nobel saria, molekulak eraikitzeko tresna berri bat garatu dutelako: organokatalisi asimetrikoa. Nobel sarien akademiak nabarmendu duenez, haien lanak eragin handia izan du ikerketa farmazeutikoan, eta kimika ...

Albisteak

Fisikako Nobela, klima-larrialdia eta sistema fisiko konplexuak ulertzeagatik

Fisikako Nobela, klima-larrialdia eta sistema fisiko konplexuak ulertzeagatik

2021/10/05

Suediako Zientzien Errege Akademiaren erabakiz, Syukuro Manabek, Klaus Hasselmannek eta Giorgio Parisik jasoko dute Fisikako Nobel saria, sistema fisiko konplexuak ulertzeko egin dituzten ekarpenengatik. Sariaren erdia Manabe eta Hasselmannentzat da, Lurreko klimaren modelizazioan egindako lanarengatik ...

Albisteak

Medikuntzako Nobela, David Julius eta Ardem Patapoutiani, temperaturaren eta ukimenaren errezeptoreengatik

Medikuntzako Nobela, David Julius eta Ardem Patapoutiani, temperaturaren eta ukimenaren errezeptoreengatik

2021/10/04

Karoliska Institutuak jakinarazi duenez, David Julius estatubatuarrak eta Ardem Patapotiani libanoarrak jasoko dute, erdi bana, Medikuntza edo Fisiologiako Nobel saria. Biek ere AEBn egin dute beren ibilbide zientifikoa, eta, Nobel Fundazioaren arabera, bien lanak ezinbesteko ...

Ikusmiran

Gai librean

Kaltegarria al da gantz-kontsumoa osasun kardiobaskularrerako?

Kaltegarria al da gantz-kontsumoa osasun kardiobaskularrerako?

2021/10/11

Sinesmena eta zientzia bereizteko beharra hartzen dut abiapuntutzat. Saiatuko naiz oinarrizko kontzeptu batzuk azaltzen ebidentzian edo frogetan oinarritutako medikuntza (edo osasun-arloko zientzietan, zabalago) ezagutzen ez duten guztientzat.

Epaileak gertaeretan oinarritu behar du, eta, kasurik onenean ...

Ekinean

"Garrantzitsua da ikusaraztea zientzia ez dagoela gizartetik bereizita"
Kari Alberdi Etxabe Kimikaria eta zientzia-dibulgatzailea

"Garrantzitsua da ikusaraztea zientzia ez dagoela gizartetik bereizita"

2021/10/01

Kari Alberdi Etxabek Kari Kimikari izena du sareetan, beraz, ez da zaila asmatzen kimika ikasi duela. Dioenez, beti izan du zientziekiko interesa: "Ikusten nuen zientziak galdera asko egiten dituela munduan dauden auzien inguruan, eta niri ...

Gai librean

“Aldaketa kultural bat datorkigu, ekosistema industriala aldatuko duena”

“Aldaketa kultural bat datorkigu, ekosistema industriala aldatuko duena”

2021/09/28

Eraldaketa betean dago industria. Digitalizazioa eta adimen artifiziala beste  esparruetara baino beranduago iritsi bada ere, gauzatu da jada. Makina adimendunak sartzen ari dira industrian, eta horrekin batera, datu-ingeniari andana. Makina industrialen adimena zertan datzan galdetu ...

Gai librean

Fabrikazio gehigarria: pentsamolde berriak ingeniaritzan

Fabrikazio gehigarria: pentsamolde berriak ingeniaritzan

2021/09/21

3D diseinua abiapuntutzat hartu eta inolako molderik gabe eraikitzen ditu piezak fabrikazio gehigarriak. Material gero eta harrigarriagoekin, gainera. Horrela, 3D inpresioak, ingeniaritzaren ohiko diseinu eta pieza zurrunekin hautsi, eta pentsamolde berriak ekarri ditu ekoizpen industrialetara ...

Ekinean

"Alderdirik onena da beti gauza berriak ikasten nabilela"
Itziar Irakulis Loitxate Ingeniari geomatikoa

"Alderdirik onena da beti gauza berriak ikasten nabilela"

2021/09/03

Itziar Irakulis Loitxate Etxanoko baserri batean jaio zen, eta beti egon da naturaz inguratuta. Hala, behatzeko, esperimentatzeko eta jakin-mina asetzeko aukerak izan ditu, eta etxekoek ere ikertzera bultzatu dute. Eskolan ere, zientzietako gaiak zituen gustukoen ...

Analisiak

Gorputzaren merkantilizazioa

Gorputzaren merkantilizazioa

2021/09/01

Osasunerako baliabide medikoak izatea eskubide bat bada ere, medikuntzaren eta bioteknologiaren erabilerak kezka etikoak ere sortzen ditu gizartean batzuetan. Izan ere, bioteknologiaren baliabideek elkartasunetik merkaturako bidea egin dute askotan; giza duintasuna kolokan jartzeraino, zenbaitetan.

Asko ...

Gai librean

Modu komuneko tentsioa: ibilgailu elektrikoen isilpeko etsai

Modu komuneko tentsioa: ibilgailu elektrikoen isilpeko etsai

2021/09/01

Guztion ahotan dauden ezaugarriak dira ibilgailu elektrikoen autonomia, bateriak kargatzeko denbora edota kostua. Baina zer gertatzen da ibilgailuen fidagarritasunarekin? Zer faktorek eragin dezakete ibilgailu elektriko bat matxuratzea eta zirkulaziotik ateratzea? Besteak beste, publiko orokorrarentzat ezezaguna ...

Gai librean

Autokontsumo elektrikoa: autokudeaketan oinarritutako energia-eredu berri baterantz

Autokontsumo elektrikoa: autokudeaketan oinarritutako energia-eredu berri baterantz

2021/09/01

Munduan aspaldidanik mahai gainean dagoen gaia da energia sortzeko erabiltzen ditugun ereduak aldatzeko beharra. Abiatu den trantsizio energetikoaren bidean, autokontsumo elektrikoak gero eta oihartzun handiagoa du. 2020an Espainiako estatuan onartutako araudi berriak aldaketa nabarmenak ekarri ...

Gai librean

Pirinioetako glaziarrak galzorian

Pirinioetako glaziarrak galzorian

2021/09/01

Aurtengo neguan Filomena izan dugu hizpide, hain zuzen, erregistroen arabera duela hamarkada asko ikusi gabeko elur-denboralea. Elur-uzta oparoa utzi zuen Euskal Herrian eta ederki zuritu zituen Iberiar penintsulako beste hainbat eremu ere, tartean, penintsula bera ...

Gai librean

Medikuntza pertsonalizatzeko teknologiak

Medikuntza pertsonalizatzeko teknologiak

2021/09/01

Urte askotako ezagutza medikoari teknologia eta tresna berriak batzea aukera ematen ari da gero eta doitasun handiagoko medikuntza egiteko, medikuntza pertsonalizatuago bat. Horretan dabiltza BRTA aliantzako zenbait ikerketa-zentro. Izan ere, diziplina anitzen arteko elkarlana ezinbestekoa ...

Babesleak
Eusko Jaurlaritzako Industria, Merkataritza eta Turismo Saila
MAIER Koop. Elk.
KIDE Koop. Elk.
ULMA Koop. Elk.
EIKA Koop. Elk.
LAGUN ARO Koop. Elk.
FAGOR ELECTRÓNICA Koop. Elk.