Albisteak

Gazteen buru-osasuna babesteko hirien gakoak identifikatu dituzte

Gazteen buru-osasuna babesteko hirien gakoak identifikatu dituzte

2024/02/22

Hainbat ikerketak erakutsi dute hiri-inguruneak erlazio zuzena duela biztanleen buru-osasunean. Orain, Nature zientzia-aldizkariak nazioarteko ikerketa zabal bat argitaratu du, nerabeen eta gazteen buru-osasuna babesteko hirien ezaugarriak zerrendatuz. Hain zuzen, egileen ustez, hiriak diseinatzean eta …

Albisteak

Osasun-konpainiek mezu feministak baliatzen dituzte oinarri zientifikorik gabeko zerbitzuak saltzeko

Osasun-konpainiek mezu feministak baliatzen dituzte oinarri zientifikorik gabeko zerbitzuak saltzeko

2024/02/21

Konpainiak mugimendu feministen aldarrikapenak eta mezuak erabiltzen ari dira, osasun-arloko zerbitzuak eta produktuak eskaintzeko, oinarri zientifikorik gabe. Halaxe salatu du nazioarteko ikertzaile-talde batek, British Medical Journal aldizkarian.

Artikuluaren arabera, merkatuak beti baliatu du emakumeak …

Albisteak

Ariketa fisikoaren onurak, nabarmenagoak emakumeetan

Ariketa fisikoaren onurak, nabarmenagoak emakumeetan

2024/02/20

AEBn egindako ikerketa zabal batek agerian utzi du emakumeei ariketa fisikoak gizonei baino are mesede handiagoa egiten diela: ariketa egiten duten emakumeek egiten ez dutenek baino % 24 arrisku txikiagoa dute hiltzeko edozein arrazoirengatik; gizonetan, …

Albisteak

Basoilar piriniarrek, parasitoak ere mehatxu

Basoilar piriniarrek, parasitoak ere mehatxu

2024/02/19

Basoilar piriniarren osasun-azterketa eginda, ikusi dute % 60 odol-parasitoekin kutsatuta daudela. Litekeena da klima-aldaketak erraztu izana parasito horien hedapena.

Europan basoilarra nahiko hedatua dagoen arren, Iberiar Penintsulako bi espezieek, kantauriarrak (Tetrao urogallus cantabricus) eta piriniarrak …

Albisteak

Interneteko irudiek testuek baino gehiago indartzen dituzte genero-isuriak

Interneteko irudiek testuek baino gehiago indartzen dituzte genero-isuriak

2024/02/15

Interneteko irudiek testuek baino genero-isuri handiagoa dute, Nature aldizkarian irekian argitaratutako lan baten arabera. Horrez gain, pentsaeran eragin handiagoa ere badutela frogatu dute. Horrenbestez, eta irudien kontsumoa gero eta handiagoa dela aintzat hartuta, ezinbestekotzat …

Albisteak

Haurrak bronkiolitisagatik ospitaleratzea % 80 murriztu du nirsevimab antigorputzak

Haurrak bronkiolitisagatik ospitaleratzea % 80 murriztu du nirsevimab antigorputzak

2024/02/15

Nirsevimab antigorputz monoklonala oso eraginkorra da bularreko haurrak arnas birus sintzitialaren aurka immunizatzeko. Espainiako bederatzi ospitaletan egindako azterketa baten arabera, bronkiolitisak eragindako bularreko haurren ospitalizazioen % 80 saihestu zen antigorputz horri esker . 

Espainia aitzindaria …

Albisteak

Izotz-geruzaren galera baiteztatu dute Groenlandian, satelite bidezko irudiekin

Izotz-geruzaren galera baiteztatu dute Groenlandian, satelite bidezko irudiekin

2024/02/14

Satelite bidezko argazki historikoen azterketa baten arabera, Groenlandian 28.707 km2-ko izotz-geruza galdu da, 1980-2010 artean. Leedseko unibertsitateak egin du azterketa, eta ikertzaileek argi dute berotzearen ondorioz gertatu dela galera hori. Hain zuzen, 2007-2012 …

Albisteak

Italian, arratoien kontrako pozoia aurkitu dute otsoen gorpuetan

Italian, arratoien kontrako pozoia aurkitu dute otsoen gorpuetan

2024/02/13

Azken urteotan, otsoak (Canis lupus) ugaritzen ari dira Europa osoan, eta, batzuk hirietara gerturatzen dira. Italiako iparraldeko eta erdialdeko ikertzaile batzuek, hildako otsoak aztertuta, frogatu dute karraskarien populazioa kontrolatzeko erabiltzen diren konposatu antikoagulatzaileak zituztela. 

Lehen …

Albisteak

Mimas Saturnoren ilargiak ere ozeano bat izan dezakeela iragarri dute

Mimas Saturnoren ilargiak ere ozeano bat izan dezakeela iragarri dute

2024/02/12

Cassini zundak jasotako datuak berriz ere aztertuta, iradoki dute Mimas ilargiak ozeano bat izan dezakeela azalaren azpian. Duela urte batzuk, Saturnoren beste ilargi batek, Entzeladok, izotz-azpiko geruzan ozeano likido bat duela ondorioztatu zuten. Izan ere, …

Albisteak

Antartikan elektrizitatea modu jarraituan sortzea lortu dute, bero geotermikoa baliatuta

Antartikan elektrizitatea modu jarraituan sortzea lortu dute, bero geotermikoa baliatuta

2024/02/06

Munduan lehen aldiz, Antartikan elektrizitatea modu jarraituan ekoiztea lortu dute, bero geotermikoa baliatuz. Egitasmoa Nafarroako Unibertsitate Publikoko (NUP) Smart Cities Institutuko (ISC) ikertzaileek sortu eta probatu dute Deception uhartean, eta, baieztatu dutenez, aurrerapen handia da …

Ikusmiran

Basabizitza urre-kolorez Basabizitza urre-kolorez
2023/12/01

Urre-koloreko ferra-karramarro bat astiro dabil lohiaren gainean. Haren gainean doa urre-­koloreko arrain-hirukote bat, pasaeran agerian gelditzen diren mokaduak harrapatzeko prest. …

Ekinean

“Helburua da bakterio magnetotaktikoak minbiziaren aurka erabiltzea”
Alicia Gascón Gubieda Biokimikaria

“Helburua da bakterio magnetotaktikoak minbiziaren aurka erabiltzea”

2024/02/02

Alicia Gascón Gubiedak gustura janzten du bata zuria lanerako. Izan ere, lehendik ere imajinatzen zuen bere burua laborategi batean, bata jantzita, eta probetekin eta mikroskopioekin lanean. "Betitik gustatu izan zaizkit biozientziak eta, unibertsitateko ikasketak aukeratzean, …

Ekinean

“Espazio hau askoz ere feministagoa izatea nahiko nuke”
Muitze Zulaika Gallastegi Hizkuntzaren prozesamenduaren ikertzailea

“Espazio hau askoz ere feministagoa izatea nahiko nuke”

2024/01/05

Muitze Zulaika Gallastegik boladan dagoen arlo batean egiten du lana: adimen artifizialean. Zehazki, euskarazko zuzentzaile gramatikala garatzen dabil, Orai adimen artifizialeko zentroan (Elhuyar). Horra iristeko bidea abiatu zuenean, ordea, adimen artifiziala ez zegoen hain bogan. …

Gai librean

Konpositeen zahartzearen analisia

2023/12/05

Beira-zuntzez indartutako material konpositeak erabiltzea gero eta ohikoagoa da material konbentzionalak ordezkatzeko. Kontuan izan behar da zenbait industria-sektoretan eskakizunak handitu egin direla; esaterako, iraunkortasunaren eta erresistentzia kimikoaren arloetan. Horregatik, lan honetan beira-zuntzez indartutako konpositeen diseinua …

Ekinean

“Nautika oso polita da, baina lanbide hau gustatu egin behar zaizu”

“Nautika oso polita da, baina lanbide hau gustatu egin behar zaizu”

2023/12/01

Nautika eta Itsas Garraioa graduan, emakumezkoak gutxiengoa dira. Eta are gutxiago dira gradu hori egin ondoren ikerketara jauzia ematen dutenak. June Madariaga Navarro da gutxi horietako bat, eta, aitortu duenez, oso pozik dago bere aukerarekin. …

Analisiak

Zahartzea, ikerketa medikoen ikuspegitik

Zahartzea, ikerketa medikoen ikuspegitik

2023/12/01

Euskal Herrian, Europa osoan bezala, gero eta pertsona gehiago dira adin handikoak. Horrek erronka sakonak dakarzkio gizarteari, alde askotatik: demografia, ekonomia, filosofia, osasuna… Azken alderdi horri erreparatzeko eskatu diegu Biogipuzkoa Osasun Ikerketa Institutuko Ainhoa Alberro …

Gai librean

Elikagaien eta pentsuen segurtasuna K.O.

2023/12/01

XXI. mendean ez da bakarrik gizakia, 
inoiz baino konektatuago dagoen izakia. 
Etorkizuneko arriskuentzat estrategia 
Osasun Bakarra ikuspegia. 
 
Arazoak elikagaien eta pentsuen segurtasunean,  
laboreak klima-aldaketa eta onddoen mehatxupean. 
Kalteak ingurune, abere eta giza osasunean.  …

Gai librean

Banpirismoaren mitoa  zientziaren argitan

Banpirismoaren mitoa zientziaren argitan

2023/12/01

“Aurrez aurre aurkitu nuen zurrumurruek aipatzen zuten banpiroa. Adin zehaztezineko gizona zen, aurpegi arrarokoa, eskeletikoa, eta muturreko zurbiltasuna zuen. Begiak hondoratuak, gorrituak eta haserrez beteak zituen. Bere aho nazkagarria hurbildu zidanean, kosk egiteko asmoz, hortzak …

Gai librean

Korden teoria: gorpuzten ez den ametsa

Korden teoria: gorpuzten ez den ametsa

2023/12/01

Urte asko daramatzagu korden teoriari buruz entzuten (string theory ingelesez). Fisika teorikoaren azken helmugatzat hartu da, naturaren lege fisiko sakonenak azaleratuko dituen teoriatzat.

Fisika teorikoan, eredu estandarra eta erlatibitate orokorra dira gaur egun esperimentu …

Istorioak

Jacques Boucher de Perthes: Historiaurrearen aurkikuntza

Jacques Boucher de Perthes: Historiaurrearen aurkikuntza

2023/12/01

1859an, Frantziako iparraldera, Abbevillera, joan ziren Joseph Prestwich eta John Evans negozio-gizon britainiarrak. Ardo-merkataritza eta papergintza zituzten ofizio, hurrenez hurren, baina geologiarekiko pasioak elkartu zituen; batez ere, gerora arkeologia gisa ezagutuko zen arloak. Arlo horretan …

Lekukoak

“Birkonexio sozial zabal baten lekuko izan nahi nuke”
Mirene Begiristain Zubillaga Ekonomialaria

“Birkonexio sozial zabal baten lekuko izan nahi nuke”

2023/12/01

Mirene Begiristain Zubillaga (Andoain, 1972) Ekonomian doktorea eta Euskal Herriko Unibertsitatean Ekonomia eta Enpresa Fakultatean irakaslea da, da eta HEGOA institutuko kidea. Bere ikerketa-­lerroan elikadura- eta nekazaritza-sistemak aztertzen ditu, ikuspegi feministarekin; zehazki, krisi ekosozialaren testuinguruan, …

Babesleak
Eusko Jaurlaritzako Industria, Merkataritza eta Turismo Saila