Albisteak

Wuhango pneumonia-agerraldiaren jatorria sugeak izan daitezkeela argitu dute

Wuhango pneumonia-agerraldiaren jatorria sugeak izan daitezkeela argitu dute

2020/01/23

Wuhanen (Txina) gaixotutako pazienteen birusak aztertuta, haren kode genetikoa argitzea lortu zuten lehenik ikertzaileek. Horrela jakin zuten koronabirus bat zela, aurreko urteetan larrialdi globalak  eragin zituzten SARS-CoV eta MERS-CoV koronabirusen familia berekoa. Lehena Txinan identifikatu ...

Albisteak

Palma-olioa ekoizteak gero eta kalte handiagoa eragiten du ingurumenean

Palma-olioa ekoizteak gero eta kalte handiagoa eragiten du ingurumenean

2020/01/21

Ikerketa berri baten arabera, baso zingiratsuetan palma-olioa ekoizteko lurra prestatzeak eta palmondo gazteak hazteak landaketa helduek baino kalte askoz handiagoa eragiten diote ingurumenari, isurtzen diren berotegi-efektuko gasak bikoizteraino. Nature Communications aldizkarian argitaratu dituzte ikerketaren emaitzak ...

Albisteak

Lehenengo robot biologikoak sortu dituzte, adimen artifizialaz diseinatuta

Lehenengo robot biologikoak sortu dituzte, adimen artifizialaz diseinatuta

2020/01/20

Zelula amez osatuta daude, baina ordenagailu batek diseinatu ditu. Halakoak dira lehenengo robot guztiz biologikoak, PNAS aldizkarian argitaratu dutenez. Txikiak dira, 0,1 cm eskasekoak, giza gorputzean bidaiatu ahal izateko. Makina biologikoak izanik, robot ohikoak ...

Albisteak

Mikroglia arduratzen da garunean neuronen bizi-zikloa ixteaz

Mikroglia arduratzen da garunean neuronen bizi-zikloa ixteaz

2020/01/16

Neuronen heriotza ez da garuna zahartzean bakarrik gertatzen den prozesua. Askotan, neurona jaioberriak ere hiltzen dira, nahikoa neurona badela hautematen dutenean; apoptosiaren bidez bere buruaz beste egiten dute. Duela ehun urtetik, zientzialariek bazekiten mikroglia zelula ...

Albisteak

Inoizko materialik zaharrena aurkitu dute meteorito batean

Inoizko materialik zaharrena aurkitu dute meteorito batean

2020/01/14

Inoiz topatu den materialik zaharrena aurkitu dute, duela 50 urte Australian erori zen meteorito batean. Silizio karburozko 40 pikor dira, mikra gutxiko tamaina dute, eta eguzki-sistema sortu baino lehenagokoak dira.

Silizio karburozko pikor horiek benetako ...

Albisteak

Antartikako Penintsula epe laburrean inbaditu dezaketen espezieak identifikatu dituzte

Antartikako Penintsula epe laburrean inbaditu dezaketen espezieak identifikatu dituzte

2020/01/13

Ikerketa batek datozen hamar urteotan Antatikako Penintsula inbaditzeko arrisku handiena ekarriko duten munduko animali eta landare-espezieak identifikatu ditu. Ikertzaileen arabera, hamairu espezie dira arrisku handiena sortzen dutenak: tartean, hainbat muskuilu eta karramarro, eta baita loredun ...

Albisteak

Artizarrean gaur egun sumendi aktiboak egon daitezkeela baieztatu dute

Artizarrean gaur egun sumendi aktiboak egon daitezkeela baieztatu dute

2020/01/09

1990ko hamarkadan, Artizarrak sumendi ugari dituela erakutsi zuten Magallanes zundaren radar bidezko irudiek, baina ez zekiten aktiboak ote zeuden ala aspaldi itzalita, Marten gertatzen den bezala. Hamar urte geroago, Venus Express zundak erradiazio infragorriz egindako ...

Albisteak

9 milioi erizain gehiago behar dira osasun-estaldura unibertsala lortzeko

9 milioi erizain gehiago behar dira osasun-estaldura unibertsala lortzeko

2020/01/08

Osasunaren Mundu Erakundeak (OME) Erizainen eta Emaginen Nazioarteko Urtea izendatu du 2020a. Haren hitzetan, zeregin erabakigarria dute osasungintzan erizainek eta emaginek, harreman zuzena eta eraginkorra baitute herritarrekin osasun-aholkuak emateko, familia-plangintzan parte hartzeko, zein txertoak jarri ...

Albisteak

Hilabete barru amaituko da CAF-Elhuyar sarietarako epea

Hilabete barru amaituko da CAF-Elhuyar sarietarako epea

2020/01/07

Otsailaren 7an, hau da, hilabete barru, amaituko da CAF-Elhuyar sarietara lanak aurkezteko epea. Zubiri-zubiri da aurtengo leloa; izan ere, eremu zientifiko-teknologikoa eta gizartearen artean zubigintzan dabiltzanen lana aitortzea, saritzea eta bultzatzea da sariketaren xedea.

Albisteak

Neandertalenak direnak (eta ez direnak), Axlorren

Neandertalenak direnak (eta ez direnak), Axlorren

2019/12/30

Jose Migel Barandiaran Aierbek Axlor haitzuloan (Dima, Bizkaia) 1967-1974an egindako indusketaren aztarna paleontologikoak berraztertu ditu EHUk zuzendutako ikertzaile-talde batek, eta han bizi izan ziren neandertalei buruzko informazio berria argitaratu du.

Asier Gómez Olivencia paleontologoak ...

Ikusmiran

Ekinean

 “Ikerketan hasi berria naiz, eta dena dut deskubritzeko”
Lore Zumeta Olaskoaga Matematikaria

“Ikerketan hasi berria naiz, eta dena dut deskubritzeko”

2020/01/03

Pertsona askok aitortzen dute umetan edo gaztetan gorroto zituztela Matematikak, baita zientziazaleak izanda ere. Lore Zumeta Olaskoaga ez da horietakoa: txikitatik ditu gogoko zientziak eta Matematika. Hala, unibertsitateko ikasketak aukeratzeko garaian, zalantzak izan zituen, Ingeniaritzaren ...

Gai librean

Mintzik gabeko organuluak

Mintzik gabeko organuluak

2019/12/23

Zelulek hainbat mekanismo dituzte ingurunean gertatzen diren aldaketei berehala erantzuteko. Mekanismo horietako bat da mintz gabeko organuluek plastikotasun altua izatea. Mintz gabeko organuluak duela gutxi ezagutu dira, eta litekeena da egitura txiki horietan hainbat gaixotasunen ...

Ekinean

“Hemen punta-puntako ikerketa egiten da"
Matxus Perugorria Montiel Onkologia-ikertzailea

“Hemen punta-puntako ikerketa egiten da"

2019/12/13

Europako Gastroenterologia Elkarteak (UEG) ikertzaile gazte nabarmenei ematen dizkien sarietako bat lortu du Matxus Perugorria Montielek dituen sarietako bat jaso du. Rising Star Award izena dute sari horiek, eta bultzada handia ematen diete eskuratzen duten ...

Analisiak

Adimen artifiziala jokoan

Adimen artifiziala jokoan

2019/12/01

Adimen artifiziala erronka teknologiko handia da gizakiontzat: gure gaitasunak dituzten makinak sortzea. Gurekin komunika daitezkeen eta, datu-kantitate izugarriak prozesatuta, beren kabuz ikasi eta erabakiak har ditzaketen makinak. Oraindik baten batek urruti senti badezake ere, gure ...

Gai librean

Nanomedikamentuak bularreko minbiziaren tratamendu gisa

Nanomedikamentuak bularreko minbiziaren tratamendu gisa

2019/12/01

Bularreko minbiziaren etorkizuneko tratamenduaz ari garenean, medikamentu pertsonalizatuetan pentsatu behar dugu. Gaur egungo terapien toxikotasuna murriztu eta eraginkortasuna areagotzeko, behar den farmakoa behar den tokian eta kontzentrazioan administratzeko gai diren aliatu oso preziatu batzuk azaldu ...

Gai librean

Pirinioetako muturluzearen ekologia eta emari ekologikoen berrikuspena

Pirinioetako muturluzearen ekologia eta emari ekologikoen berrikuspena

2019/12/01

Askorentzat ezezaguna izan arren, Euskal Herriko erreka garbietako harribitxietako bat dugu Pirinioetako muturluzea edo ur-satorra. Atzerakada nabarmena ari da izaten bere banaketa-eremu osoan, eta kudeaketa eraginkor baten beharra du. Bagenekien ur-lasterrak zituela gustuko, eta aztertu ...

Gai librean

Noetherren teoremarik politena

Noetherren teoremarik politena

2019/12/01

Matematikariek Noetherren teorema bat baino gehiago ezagutzen dute. Izan ere, matematikarien familia ospetsu batek darama Noether abizena. Baina, denen artean, badago Noetherren teorema bereziki polit bat. Emmy Noetherrena da.

Amalie Emmy Noether 1882an jaio zen ...

Gai librean

Generoak bereizteko joera adimen artifizialean

Generoak bereizteko joera adimen artifizialean

2019/12/01

— 1. irudian bi robot adimendun daude: mutil ala neska? Zein da zein?

— Baina, zertaz ari gara? Nola da posible adimen artifizialak generoak bereizteko joera izatea? Makinek ez dute generorik, ez da hala?”

Istorioak

Thomas Midgley: berunezko aurkikuntzak

Thomas Midgley: berunezko aurkikuntzak

2019/12/01

1924ko urriaren 23an, osteguna, Ernest Oelgertek lankideei esan zien norbait jarraika zebilkiola. Ostiralean, lantegian zehar korrika ikusi zuten, “hiru batera datozkit gainera!” oihuka. Ospitalera eraman zuten. Hurrengo egunean hil zen. Ordurako beste lau lankide ere ...

Lekukoak

“Momentuz, misterioak jarraitzen du”
Ruth Lazkoz Saez Astrofisikaria

“Momentuz, misterioak jarraitzen du”

2019/12/01

Ruth Lazkoz Saez (Bilbo, 1971) EHUko Fisika Teorikoa eta Zientziaren Historia saileko irakaslea eta ikertzailea da, eta, uztailetik, baita Espainiako Erlatibitate eta Grabitazioaren Elkarteko lehendakaria ere (SEGRE). Besteak beste, unibertsoaren hedapena ulertu nahian dabil ikertzen ...

Webgune honek cookieak erabiltzen ditu zure nabigazio-esperientzia hobetzeko. Nabigatzen jarraitzen baduzu, ulertuko dugu cookie horien erabilera onartzen duzla. Ezeztatuz gero, ezingo duzu webgune honetan nabigatu. Onartu
Informazio gehiago
Babesleak
Eusko Jaurlaritzako Industria, Merkataritza eta Turismo Saila
MAIER Koop. Elk.
KIDE Koop. Elk.
ULMA Koop. Elk.
EIKA Koop. Elk.
LAGUN ARO Koop. Elk.
FAGOR ELECTRÓNICA Koop. Elk.