Albisteak

Barrabiletan ere topatu dituzte mikroplastikoak

Barrabiletan ere topatu dituzte mikroplastikoak

2024/05/30

Pertsonen eta txakurren testikuluetan mikroplastikoak topatu dituzte maila esanguratsuetan. Eta ikertzaileek ohartarazi dute litekeena dela horrek eragina izatea ugalkortasunaren jaitsieran. Toxicological Sciences aldizkarian argitaratu dute ikerketa.

47 txakurren eta 23 gizonezkoren barrabilak aztertu dituzte, …

Albisteak

Barazkietan eta zizareetan antibiotikoak detektatzeko bi metodo berri

Barazkietan eta zizareetan antibiotikoak detektatzeko bi metodo berri

2024/05/28

Barazkietan eta zizareetan antibiotiko-kontzentrazio oso baxuak detektatzen dituzten bi analisi-metodo garatu ditu EHUko IBeA ikerketa-taldeak. Hain zuzen ere, antibiotikoen erabilera orokortuaren ondorioz, ingurumenera iristen dira, hainbat bidetatik. Zizareetara eta laboreetara ere igarotzen direla frogatu da, …

Albisteak

Fentaniloak mendekotasuna sortzeko baliatzen dituen mekanismoak argitu dituzte

Fentaniloak mendekotasuna sortzeko baliatzen dituen mekanismoak argitu dituzte

2024/05/28


Saguekin egindako ikerketetan dute fentaniloak garuneko bi mekanismoren bidez eragiten duela mendekotasuna, eta bien baturak egiten duela mendekotasuna edo adikzioa hain handia izatea. Mekanismoetako bat sariaren zirkuitua da (errefortzu positiboa), eta bestea abstinentzia-sindromea saihestea bilatzen …

Albisteak

Kinasa-inhibitzaile bat identifikatu dute, gizonentzako antisorgailu bat garatzeko aproposa

Kinasa-inhibitzaile bat identifikatu dute, gizonentzako antisorgailu bat garatzeko aproposa

2024/05/23

Gizonentzat emakumeentzat baino antisorgailu gutxiago daude. Arrazoien artean, erabiltzaileen onarpen eskasa dago; adibidez, probatu diren antisorgailu hormonalak ez dira aurrera atera, boluntarioek ez zituztelako albo-ondorioak onartzen. Orain, Science aldizkarian, antzutasuna eragiten duen molekula bat aurkeztu …

Albisteak

Eguzkiaren eremu magnetikoa azaletik gertu sortzen dela proposatu dute

Eguzkiaren eremu magnetikoa azaletik gertu sortzen dela proposatu dute

2024/05/22

Eguzkiaren eremu magnetikoa lehen uste zutena baino askoz ere sakonera txikiagoan sortzen dela ondorioztatu du nazioarteko astronomo talde batek. Nature aldizkarian argitaratu dute ikerketa, eta, haren arabera, eremu magnetikoa 32.000 km-ko sakoneran sortzen da, …

Albisteak

Lurreko Hologenomaren Egitasmoa aurkeztu dute

Lurreko Hologenomaren Egitasmoa aurkeztu dute

2024/05/21

Lurreko Hologenomaren Egitasmoa aurkeztu dute; mundu-mailako lankidetza bat, animalia basatien eta haiei lotutako mikroorganismoen datu hologenomikoak bildu eta aztertzeko. Helburua da ekologia eta eboluzioa berraztertzea ostalari-mikrobiota elkarrekintzak ikuspegi sistemiko batetik aztertuz. Trends in Ecology and …

Albisteak

Saguetan, loak eta anestesiak moteldu egiten dute garunaren garbiketa

Saguetan, loak eta anestesiak moteldu egiten dute garunaren garbiketa

2024/05/21

Hipotesi zabaldua da loak garuneko toxinak garbitzen laguntzen duela, eta hori dela loaren funtzio nagusietako bat. Alabaina, saguetan egin berri duten esperimentu batean, frogatu dute lo daudenean garunaren garbiketa moteldu egiten dela, baita anestesiatuta badaude …

Albisteak

Giza enbrioiaren asimetria lehen zatiketatik hasten dela frogatu dute

Giza enbrioiaren asimetria lehen zatiketatik hasten dela frogatu dute

2024/05/20

Egun bateko giza enbrioi bat osatzen duten bi zelulak berdinak diruditen arren, frogatu dute giza gorputzaren gehiena haietako batetik sortzen dela. Aurkikuntza horrek in vitro ernalkuntzaren arrakasta-tasa bobetzen lagun dezakeela aurreratu dute.

Cell aldizkarian argitaratu …

Albisteak

Ehiztari-biltzaileek landare-jatorriko elikagai ugari jaten zutela frogatu dute

Ehiztari-biltzaileek landare-jatorriko elikagai ugari jaten zutela frogatu dute

2024/05/17

Marokoko Tarofalt kobazuloko aztarnategian egindako ikerketek agerian utzi dute, nekazaritza sortu aurretik ere, landare-jatorriko elikagaiak oinarrizkoak zirela han bizi ziren gizakien dietan. Aztarnategia duela 12.000-15.000 urtekoa da, eta, besteak beste, 80 gizaki ingururen fosilak, fauna …

Albisteak

Basoilar kantauriarra hibridatzea proposatu dute, galzoritik ateratzeko

Basoilar kantauriarra hibridatzea proposatu dute, galzoritik ateratzeko

2024/05/15

Basoilar kantauriarrak (Tetrao urogallus cantabricus) biziraun dezan, beste populazio baten geneak behar dituela ondorioztatu dute Doñanako Estazio Biologikoko ikertzaileek (CSIC). Izan ere, gaur egun basoilarra ehizatzea debekatuta badago ere, aurreko mendean bereziki arrak …

Ikusmiran

Mikrobegiradak Mikrobegiradak
2024/03/01

Irudi koloretsu honek irabazi zuen Nikon Small World mikroskopio-irudien lehiaketaren 2023ko edizioa. Karraskari baten nerbio optikoaren burua da; astrozitoak (horiz), …

Gai librean

Emisio “supraharmonikoak”: iturri berriztagarrien elektrizitatearen kide ikusezinak

Emisio “supraharmonikoak”: iturri berriztagarrien elektrizitatearen kide ikusezinak

2024/05/27

Hurrengo hamarkadan, eguzki-panelak eta ibilgailu elektrikoen kargagailuak gure kale eta etxebizitza guztietan edukitzea gauza arrunta izango da. Alabaina, bazenekien halako gailuek emisio “supraharmonikoak” direlako seinaleak injektatzen dituztela sare elektrikoetan? Azken urteotan, emisio supraharmonikoek elektrizitate-konpainien eta …

Ekinean

“Portuak zabortegiak dira”
Aixa Barbarin López Urpeko arkeologoa

“Portuak zabortegiak dira”

2024/05/03

Aixa Barbarin López urpeko arkeologoa da, eta, aitortu duenez, txiki-txikitatik izan nahi izan zuen arkeologoa. Hortaz, unibertsitatera joateko garaia iritsi zitzaionean, historia ikastea hautatu zuen, EHUn, eta arkeologian murgildu zen. Urpeko arkeologian aritzea, ordea, ez …

Ekinean

"Saguzarrek berezko balioa dute"
Nerea Vallejo López Zoologoa

"Saguzarrek berezko balioa dute"

2024/04/05

Sarean arrakasta handia dute katuek, txakurrek eta etxekotutako beste animalia batzuek. Nerea Vallejo López biologoak, ordea, saguzarrak ditu gogoko. Hain zuzen, haiei buruzko tesia egiten ari da EHUn, eta arrazoi ugari aipatzen ditu, azaltzeko zergatik …

Gai librean

Ibilgailu elektrikoaren inbertsore trifasikoa: betiereko ezezaguna

Ibilgailu elektrikoaren inbertsore trifasikoa: betiereko ezezaguna

2024/03/14

Ibilgailu elektrikoen mundu zirraragarrian, non bateriei eta motorrei buruz maiz hitz egiten baita,  atzeko plano batean geratzen da potentzia-inbertsorea askotan, funtsezko eragilea izan arren. Normalean, elementu hori alde batera geratzen da ibilgailu elektrikoen autonomiaz eta …

Ekinean

"Artista izatearen zati garrantzitsu bat ikertzea da"
Martin Etxauri Sainz de Murieta aka Txo!? Artista eta ikertzailea

"Artista izatearen zati garrantzitsu bat ikertzea da"

2024/03/07

Martin Etxauri Sainz de Murieta artista eta ikertzaileak, hasiera batean, ez du eragozpenik esateko estereotipoetatik kanpo dagoela, ikertzaile gisa. Geroxeago, ordea, onartu du artista guztiak direla neurri batean ikertzaile, batik bat, arte garaikidean. Txo!? izenez aritzen …

Analisiak

Antibiotikoekiko erresistentzia

Antibiotikoekiko erresistentzia

2024/03/01

Antibiotikoekiko erresistentzia XXI mendeko erronka handienetako bat bihurtu da. Izan ere, antibiotikoek milioika pertsonaren heriotzak eragotzi dituzte, terapian erabiltzen hasi zirenetik. Baina haien erabilera desegokiaren ondorioz, antibiotiko batzuek eraginkorrak izateari utzi diote, bakterioek haiekiko erresistentzia …

Gai librean

Mikrobiota eta gaixotasun metabolikoa

Mikrobiota eta gaixotasun metabolikoa

2024/03/01

Mikrobiotaren eta metabolismoaren arteko harremanak ate berriak ireki ditu ikerketaren munduan azken hamarkadetan. Imajinaezinak diren bilioika mikroorganismoz osatua dago gure organismoa, eta haien konposizio orekatuak ezinbesteko funtzioa du osasunean. Obesitatea, diabetesa edota sindrome metabolikoa konposizio …

Gai librean

Zergatik dut gustuko gustuko dudana?

Zergatik dut gustuko gustuko dudana?

2024/03/01

Txokolatezko tarta on bat jaterakoan a zer nolako atsegin sentsazioa! Tarta osoa jaterik izango banu… Gero kalera atera, okindegitik pasatu eta nik bonboi zein pastelei begiratu ez, baina eurek ni deitzen naute oihuka. Zer demontre? …

Gai librean

2024ko Proam Astronomia Kongresua, Donostian

2024ko Proam Astronomia Kongresua, Donostian

2024/03/01

Azken urteotako aurrerapen teknologikoak eta astronomiazaleen esperientzia handia eta ahalegin nekaezina direla eta, amateurren behaketa gero eta gehiago erabiltzen dira ikerketa zientifikoetan. Profesionalen eta amateurren arteko elkarlan hori bistaratzea eta sustatzea dute helburu Proam Astronomia …

Istorioak

Gisella Perlen bizitza erdiragarria

Gisella Perlen bizitza erdiragarria

2024/03/01

Bi eguneko haurtxoa eskuetan hartu zuen. Epel-epel sentitu zuen. Musu eman zion, goxo, aurpegi leunean. Ilea laztandu zion. Ito egin zuen. Eta errausteko zain zegoen gorpu-pila baten azpian ezkutatu zuen.

Gisella Perl 1907an jaio zen, …

Babesleak
Eusko Jaurlaritzako Industria, Merkataritza eta Turismo Saila