333 2019ko martxoa

Erreportajeak

dietak-boladak-baino-gehiago-frogak

Dietak: boladak baino gehiago, frogak

Gero eta argiago dago gure gizartean oso ohikoak diren gaitz askok lotura zuzena dutela dietarekin. Ezinbestekoa da, beraz, dieta osasungarri bat zer den garbi izatea. Badira ikuspuntu desberdinak eta desadostasunak, baina baita adostasun garrantzitsuak ere.

Elkarrizketak

fisikari-esperimentalek-beharrezkoa-dute-teorikoon
Ion Errea Lope: Fisikari teorikoa

“Fisikari esperimentalek beharrezkoa dute teorikoon lana. Gu gabe, itsu daude”

Material supereroaleak lortzeko lasterketa abiadura bizian doa. Gero eta gertuago dago giro-tenperaturan supereroalea den materiala sortuko den momentua. Amestutako unea.

Mundu digitala

weba-birdeszentralizatzen

Weba birdeszentralizatzen

Jatorrian, informatzeko eta komunikatzeko baliabide deszentralizatua zen weba, baina, poliki-poliki, informazioa eta komunikazio-zerbitzuak korporazio handi gutxi batzuen esku geratzen joan dira; alegia, zentralizatzen. Hori guztia irauli eta sarea berriz ere deszentralizatzeko asmoz, ekimen eta tresna ugari ari dira sortzen.

Analisiak

zientziaren-argitalpen-sistema

Zientziaren argitalpen-sistema

Zientziak argitalpen-sistema eraginkor eta gardena behar du, ikertzaileen aurkikuntzak, hausnarketak eta datuak zabaltzeko. Azken urteotan, ordea, kezkak ageri dira zientzialariengan, sistema bera kolokan jartzeraino. Izortze Santín eta Pablo Barrechegurenen hausnarketak jaso ditugu.

Istorioak

poppy-northcutt-ilargiraino-eta-bueltan

Poppy Northcutt, Ilargiraino eta bueltan

“Houston, arazo bat izan dugu hemen” entzun zenean, ez zegoen kontrol-zentroan. ABCko kazetari batek deitu zionean jakin zuen Northcutt-ek oxigeno-tanga batek eztanda egin eta Apollo 13-ko hiru astronautak egoera arriskutsuan gelditu zirela.

Lekukoak

miren-basaras-ibarzabal-nik-nahiko-nukeena-da-guk-
Miren Basaras Ibarzabal: Mikrobiologoa

“Nik nahiko nukeena da guk izatea mikroorganismoen kontrola”

Oraingoan, ez diogu mikroorganismoez galdetu Basarasi, bere buruari buruz baizik, bere oroitzapen eta itxaropenez…

Gai librean

zer-genek-laguntzen-digute-irakurtzen

Zer genek laguntzen digute irakurtzen?

Gure egunerokotasunean guztiz txertatuta dagoen eginkizuna bada ere, irakurtzea ez da pertsona guztientzat uste bezain erraza. Artikulu honen xedea da aztertzea faktore genetikoek zer eragin izan dezaketen irakurtzeko gaitasunean.

Gai librean

distopia-genetikoak-hain-hurbil-hain-urrun

Distopia genetikoak: hain hurbil, hain urrun

Distopiak genero literario bat dira, non etorkizuna kezkaz irudikatzen zaigun. Gizarte eta teknologiari buruz hausnartzeko aitzakia bat besterik ez da ariketa hori, une jakin bateko aurkikuntzek edota haien erabilerek nora eraman gaitzaketen plazaratzeko.

Gai librean

unibertsoaren-musikaren-bila-uhin-grabitazionalak

Unibertsoaren musikaren bila: uhin grabitazionalak

Duela 1.000 milioi urte inguru, artean Lurrean bizitza konplexurik ez zenean eratu, unibertsoaren beste muturrean, 30 km-ko erradioko bi zulo beltz ikaragarri zeuden, bata bestearen inguruan biraka; unibertsoan izan den gertakari bortitzenetariko bati bide emango zioten. 

Ikusmiran

mikromunduak

Mikromunduak

“Fotomikrografiaren bidez, mundu erabat berri eta eder bat aurki dezakegu, lehenago ikusi gabeko mundu bat; ozeanoen gainazalaren azpian zer dagoen aurkitzea bezala da”. Nikon Small World lehiaketaren 2018ko irabazleak esandako hitzak dira.

Atarikoa

Ilunetik argira

2019/03/01

Aldizkariaren azaleko bideak erakusten du norako bidaia egin dugun zenbaki honetan. Izotz artetik eta gau polar luzeen iluntasunaren babesean, Artikoan barneratu gara, Naima El Bani Altuna ikertzaile bilbotarraren eskutik. Itsaso izoztuak izan ditu laborategi hainbat ...

Albisteak

Ozeanoetako nanoplastikoak ordu gutxian metatzen dira bizidun urtarren organoetan

2018/12/04

Ozeano kutsatuetako baldintzak imitatuta, nanoplastikoak organismo urtarretan zer abiaduran metatzen diren aztertu dute Plymouth-eko Unibertsitatean. Bieirak erabili dituzte proba egiteko ...

Igel ar hiritarrak basatiak baino erakargarriagoak dira emeentzat

2018/12/12

Ingurune hiritarretan bizi diren tungara igel arrak basoetan bizi direnak baino erakargarriagoak dira emeentzat, korroka konplexuagoak dituztelako. Nature Ecology & Evolution ...

Fluoxetina antidepresiboaren eragina, hurrengo belaunaldietan ere bai

2018/12/13

Fluoxetina sendagaia Prozac izenez merkaturatu zen lehen aldiz, eta oso erabilia da depresioa tratatzeko, baita haurdunetan ere. Orain, Otawako Unibertsitateko ...

Unibertso goiztiarreko materiaz osatutako tantatxoak sortu dituzte

2018/12/11

Big Banga gertatu eta berehala sortutako lehenengo materia ultraberoaz osatutako tantatxoak sortu ditu ikertzaile-talde batek. Hain zuzen, quark-gluoi plasmaren antzeko ...

Migrainak zein mekanismoren bidez sortzen diren identifikatu dute

2018/12/18

Frantziako Zientzia Ikerketarako Zentroko ikertzaileek migrainak sortzearen arrazoietako bat aurkitu dute: proteina baten mutazioan dago gakoa. Neuronen jarduera elektrikoa inhibitzeko ...

Zulo beltzen kartografia

2019/01/09

Zulo beltzen inguruko datu esanguratsuak plazaratu dituzte Nature eta Science aldizkarietan argitaratutako bi ikerketak. Batetik, zulo beltz txiki baten ingurua ...

Olatuek gero eta indar handiagoa dute, klima-aldaketaren eraginez

2019/01/14

Itsasoko olatuek gero eta energia gehiago dute, Kantabriako Unibertsitatean egin duten ikerketa baten arabera. Eta hori ozeanoen berotzearekin zuzenean lotuta ...

James Watsoni ohorezko izendapen guztiak kendu dizkio bere laborategi izan zenak

2019/01/15

James Watsonek Medikuntza eta Fisiologiaren Nobel saria jaso zuen 1962an, Francis Crickekin batera, DNAren egitura argitzeagatik. Ikerketa hark ospetsu egin ...

Loaren eskasiak alzheimerraren garapena bizkortzen du

2019/01/24

Jakina da lo-eskasiak eta alzheimer gaixotasunak badutela nolabaiteko erlazioa, baina zientzialariek ez dute jakin izan nola gauzatzen den harreman hori ...

Wifia elektrizitate bihurtzen duen antena bat asmatu dute

2019/01/29

Molibdeno bisulfuroko bi dimentsioko material batez, wifi bidezko seinalea elektrizitate bihurtzen duen antena bat (rectenna) asmatu dute Massachusettseko teknologia Institutuko ...

Erditzea, autismoa ulertzeko gakoa

2019/01/30

Science Advances aldizkarian argitaratutako ikerketa baten arabera, erditzeko momentua gakoa izan daiteke autismoa garatzeko. Oraingoz, animalietan egin dituzte entseguak, baina ...

Ilargian jaso dute Lurreko arrokarik zaharrena izan daitekeena

2019/01/31

Apollo 14ko astronautek 1971n Ilargian hartutako laginen artean, jatorriz Lurrekoa den arroka bat aurkitu dute. 4.011 milioi urte baino ...

Esne Bidearen bihurdura neurtu dute

2019/02/05

Esne Bidearen 3Dko mapa bat eginez, galaxiaren bihurdura zenbatekoa den neurtu dute zientzialari txinatar eta australiar batzuek. Nature Astronomy aldizkarian ...

Webgune honek cookieak erabiltzen ditu zure nabigazio-esperientzia hobetzeko. Nabigatzen jarraitzen baduzu, ulertuko dugu cookie horien erabilera onartzen duzla. Ezeztatuz gero, ezingo duzu webgune honetan nabigatu. Onartu
Informazio gehiago
Babesleak
Gipuzkoako Foru Aldundia
MAIER Koop. Elk.
KIDE Koop. Elk.
ULMA Koop. Elk.
EIKA Koop. Elk.
LAGUN ARO Koop. Elk.
FAGOR ELECTRÓNICA Koop. Elk.