329 2018ko martxoa

Erreportajeak

Gure espeziearen eboluzioa ulertzeko aurkikuntzak, bata bestearen atzetik

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia
Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Hiru ikerketa arkeologiko garrantzitsu argitaratu dira, oso denbora-tarte txikian. Lehena, Misliya kobazulokoa da (Israel). Han aurkitutako 177.000-194.000 urteko ...

Ikerketa klinikoetan aldaketa esanguratsuak egin ditu NIHk

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

Urte-hasieran, biomedikuntzako ikerketak finantzatzeko politika aldatu du AEBko Osasun Institutuak (NIH). Ikerketa klinikoetan gardentasuna, zehaztasuna eta errepikakortasuna lortzea du helburu ...

Ilargia: hain hurbil, hain urrun

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Urtearen hasieran, “Ilargiaren urtea” izango zela iragarri zuen batek baino gehiagok. Izan ere, Ilargia helburu zuten hainbat egitasmo zeuden planifikatuta ...

Birusak ez dira beti etsai

Etxebeste Aduriz, Egoitz - Elhuyar Zientzia

Oso txikiak eta oso sinpleak dira, eta oso informazio genetiko gutxi dute, baina gauza harrigarriak egiteko gai dira, eta ez ...

Elkarrizketak

Javier Armentia Fructuoso Astrofisikaria eta zientziaren dibulgatzailea

“Zientziaren dibulgazioa industria farmazeutikoaren kolaboratzaile izan da ia, txotxongilo bat bezalakoa”

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

Iruñeko Planetarioko zuzendaria da Javier Armentia, eta Pentsamendu Kritikoa Sustatzeko Elkarteko zuzendari izandakoa. Gogor kritikatzen ditu sasizientziak, esandakoak ez ...

Analisiak

Zientziaren mugak

Pérez Iglesias, Juan Ignacio - Kultura Zientifikoaren Katedra
Barandika Argoitia, Miren Gotzone - Kimika Ez-organikoa saileko ikertzailea

Luzerako emango luke gaiak, baina hitz gutxitan erantzuteko eskatu diegu bi ikertzaile ezagunei: ba al du mugarik zientziak? Hemen haien ...

Mundu digitala

RCS, berehalako mezularitzaren estandar berria

Leturia Azkarate, Igor - Informatikaria eta ikertzailea

Hasierako mugikorretan, SMS-zerbitzua erabiltzen zen testuzko mezuak bidaltzeko; zerbitzu estandarra da, eta konpainia ezberdinen artean erabil daiteke, baina testu-mezuentzat soilik ...

Lekukoak

María Martinón Torres Paleoantropologoa

"Gustatuko litzaidake aurkitzea ez garela planetako giza espezie bakarra"

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Duela gutxi izendatu dute María Martinón Torres (Ourense, 1974) CENIEH Espainiako Giza Eboluzioaren Ikerketa Zentroko zuzendari. Ez zaio ...

Istorioak

Barbara McClintock, artoari galdezka

Etxebeste Aduriz, Egoitz - Elhuyar Zientzia

Long Island (New York), 1940ko hamarkadaren bukaera. Berrogei urte inguruko emakume bat artasoroa ureztatzen ari da. Pixkanaka handitzen ari diren ...

Ekinean

Irati Jauregi López Telekomunikazio Ingeniaria

"Uste ez banuen ere, asko gustatzen zait ikertzea"

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Irati Jauregi López ikertzailea da, ikerketan arituko zenik inoiz uste izan ez zuen arren. Aitortu duenez, txikitatik izan du ...

Atarikoa

Gizakia bere sehaskatik kanpora

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

“Lurra da gizakiaren sehaska, baina ezin dugu sehaska batean bizi betiko”. Tsiolkovski fisikariaren hitzek inoiz baino indar handiagoa hartu dute ...

Gai librean

Ernaldiak bihotza sendatuko balu?

Redondo Angulo, Ibon - Biomedikuntzan doktorea

Ugaztunon bihotzak duen zeregin bakarra odola zirkulazio-aparatuan barrena ponpatzea da, bihotzari berari eta gainontzeko organoei elikagaiak eta oxigenoa iritsarazteko. Zeregina ...

Gibeleko minbiziaren aurkako borrokan indarrak batuz

Aramburu Montenegro, Jorge - Ingeniaritza Aplikatuan doktorea eta TECNUN - Nafarroako Unibertsitateko ikertzailea

Greziar mitologiaren arabera, Prometeok sua lapurtu zuen Olinpo menditik eta gizakiei eman zien. Orduan, Zeusek zigortu egin zuen: haitz batean ...

Bizi ala afari izan? Guda akustiko batean murgilduta

Arrizabalaga Escudero, Aitor - Biologian doktorea

Lehoiaren indar paregabea, arranoaren dotorezia, gepardoaren abiadura, otsoen zuhurtasuna... Betidanik bereganatu dute gure interesa predatzaileen ehiza-moldaerek. Ihesian dabiltzan zebrak, ahuntz ...

Albisteak

Zientzialarien bigarren ohartarazpena gizateriari: etorkizuna arriskuan jartzen ari gara

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

184 herrialdetako 15.000 zientzialarik baino gehiago sinatutako dokumentu bat argitaratu da BioScience aldizkarian, helburu argi batekin: gizateriari ohartaraztea gure ...

Materia iluna izan liteke Lurrera iristen diren pulsarren jatorria

Etxebeste Aduriz, Egoitz - Elhuyar Zientzia

Lurrera iristen diren gehiegizko positroien jatorria ez dago pulsarretan, eta, beraz, litekeena da jatorri exotikoagoa izatea, materia iluna, adibidez. Ondorio ...

Eguzki-sisteman sartu den asteroide bat aurkitu dute

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

Astronomiaren historian lehenengo aldiz, eguzki-sisteman sartu den asteroide bat aurkitu dute. Orain arte gurean aurkitu izan diren beste kometa eta ...

Tximistek erreakzio nuklearrak eragiten dituztela baieztatu dute

Etxebeste Aduriz, Egoitz - Elhuyar Zientzia

Tximistek erreakzio nuklear atmosferikoak eragiten dituztela baieztatu dute, Nature aldizkarian argitaratu berri duten lan batean. Eta erreakzio horietan isotopo erradioaktiboak ...

Bakterio erdisintetikoak gai dira proteina ez-naturalak sortzeko

Etxebeste Aduriz, Egoitz - Elhuyar Zientzia

Kode genetikoa artifizialki hedatuta duten bakterio erdisintetikoak gai dira kode genetiko hori proteinak sortzeko erabiltzeko. Aminoazido ez-naturalak dituzten proteinak sortzen ...

Ben Barres neurozientzialari iraultzailea hil da

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Ben Barres 2017ko abenduren 27an hil zen, 63 urterekin, pankrea-minbiziak jota. Neurozientzialari bikaina, “gliaren gurua” ere deitzen zioten, haren lana ...

Astebeteko tratamendua pilula bakarrean

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

Astean behin bakarrik hartuta Giza Immunoeskasiaren Birusaren infekzioari aurre egiteko gai izango den pilula eraginkor bat ari dira garatzen. Egungo ...

Saguzarren garunak beste espeziekideen kokapena nola zehazten duen argitu dute

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

Hipokanpoa dugu animaliok gure burua espazioan kokatzeko sistema. GPSaren modura jokatzen du, garunean espazioaren nolabaiteko mapa erregistratuta. Zientzialariek identifikatuta dute ...

Bi faktore neurotrofiko nanoesferetan, tratamendu eraginkorra parkinsonaren kontra

Elhuyar Zientzia -

Faktore neurotrofikoen askapenean oinarritutako estrategia terapeutikoa parkinsonaren sintomak arintzeko eraginkorra dela frogatu dute, EHUren ikerketa batean. Berez, Catalina Requejo Rodr ...

Naturaren ekarpen immaterialak aintzat hartzea proposatu du IPBES plataformak

Galarraga Aiestara, Ana - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Munduak era zabalago batean hauteman behar ditu naturak jendeari egiten dizkion ekarpenak; hori ondorioztatu du IPBES plataformaren ikerketa batek. Biodibertsitatearen ...

Mitokondrioak ez dira guztiz itzaltzen minbizi-zeluletan

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

Nazioarteko ikerketa batek lipidoen sintesian parte hartzen duen entzima bat identifikatu berri du, zeina inhibituz gero, saguetan prostatako minbiziaren metastasia ...

Primateak klonatu dituzte lehen aldiz

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Dolly ardia lortzeko erabili zen teknika berberarekin sortutako bi makako aurkeztu berri ditu Txinako Neurozientzien Institutuak. Teknika zelula somatikoen nukleo-transferentzia ...

Europako osasun mentaleko zerbitzuetan giza eskubideak urratzen dira

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

Europako Osasun Mentalaren erankundeak egindako txostenaren arabera, Europako osasun-sistemetan urratu egiten dira gaitz mentalak dituzten pazienteen giza eskubideak. Txostenak psikiatria-zerbitzuetako ...

TRAPPIST-1 exoplanetak eguzki-sistemako planeten antzekoak direla baieztatu dute

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

Iaz jakin zen TRAPPIST-1 izar nano gorri eta hotzaren inguruan zazpi planeta zeudela, eta haietako batzuk bizigarriak izan zitezkeela aurreikusi ...

Immunitate-sistema zahartzea, adinarekin minbizi gehiago izatearen arrazoia

Etxebeste Aduriz, Egoitz - Elhuyar Zientzia

Adinarekin nabarmen handitzen da minbizia izateko arriskua, eta hori mutazioak pilatzearen ondorioz gertatzen dela uste bazen ere, arrazoi nagusia beste ...

Webgune honek cookieak erabiltzen ditu zure nabigazio-esperientzia hobetzeko. Nabigatzen jarraitzen baduzu, ulertuko dugu cookie horien erabilera onartzen duzla. Ezeztatuz gero, ezingo duzu webgune honetan nabigatu. Onartu
Informazio gehiago
Babesleak
Gipuzkoako Foru Aldundia
IRIZAR Koop. Elk.
MAIER Koop. Elk.
KIDE Koop. Elk.
ULMA Koop. Elk.
EIKA Koop. Elk.
LAGUN ARO Koop. Elk.
TAJO Group