2052005(e)ko urtarrila

Erreportajeak

Landareak eta CO2-a: ez da dirudien bezalakoa

Kortabitarte Egiguren, Irati - Elhuyar Zientzia

Animaliek oxigenoa arnasten dute eta karbono dioxidoa kanporatzen dute; landareek, hori ez ezik, karbono dioxidoa arnastu eta oxigenoa isuri ere ...

Garaiera, garaiaren isla

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

“Luzeak dira gaurko gazteak gero! Hainbeste jogurt eta laranja-zuku hartzearen ondorioz izango da”. Hitz horiek edozeinen ahotan jar ditzakegu, nabarmena ...

Zabor-DNA, edo halako zerbait

Roa Zubia, Guillermo - Elhuyar Zientzia

Ezertarako balio ez duena zaborra da. Ematen du arau orokorra dela, eta edozein esparrutan aplika daitekeela. Baita biologian ere. Dena ...

Ekaitza dator!

Rementeria Argote, Nagore - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Gurean, oihu hori entzunda, ez gara asko izutzen; gehienez ere, haize-bolada batzuk eta euri-jasak izango ditugu. Baina munduko beste lurralde ...

Glaukoma garaiz diagnostikatzea, funtsezkoa

Kortabitarte Egiguren, Irati - Elhuyar Zientzia

Noiz egin zenuen azken ikusmen-azterketa? Ez zara gogoratzen? Tira, beharbada gure begiek arreta handiagoa behar dute. Izan ere, glaukoma begiko ...

Teklatu traketsa nagusi

Araolaza, Oier - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Herentziaz iritsi da ordenagailuetara teklatuko hizkien antolaketa. Idazmakinetarako sortu zen eta alfabetoaren ordena bera ezarri zuten hasieran. Lehen idazmakinak erabiltzean ...

Emea erakartzeko asmoz?

Leunda Urretabizkaia, Pedro M. -

Ezkailu arra harrigarriki itxuraldatzen da uda inguruan; ugaltzeko sasoia heltzen zaio, eta gainerako arrak paretik kendu eta emeak erakarri behar ...

Plaketetatik eratorritako sendagaia: aplikazio terapeutikoak

Orive Arroyo, Gorka - Farmazian doktorea. Biofarmazia, Farmakozinetika eta Farmazia-teknologiako irakasle kolaboratzailea
Anitua, Eduardo - Medikuntzan eta Kirurgian doktorea, aho-kirurgialaria eta BTIko zuzendaria
Sanchez, Mikel -
Andía, Isabel - Zientzietan doktorea eta BTI I+Dko ikerketa-zuzendaria

Plaketatan aberatsa den prestakina hezurren, kartilagoen eta beste zenbait ehunen garapena eta orbantzea azkartzeko erabili da. Gainera, bioteknologia berri honek ...

Ubarroia lehiakide desleiala, batzuentzat

Saiz Elizondo, Rafa - Itsas Enara Ornitologia Elkartearen lehendakaria

Lehiakidetzat hartu dute Europako arrain-haztegiek eta kirol-arrantzaleek. Presioa egin dute Europako Batasunean, eta hegaztiei dagokien arteztarauan gauzatu da presio hori ...

Trafikoa lurpetik

Kortabarria Olabarria, Beñardo - Elhuyar Zientzia

Bilbora egunero 130.000 auto sartzen omen dira. Datua jakinda, beraz, ez lukete inor harritu behar Bilbo inguruko eguneroko auto-ilarek ...

Ezkerra izatea, oso normala den 'berezitasuna'

Agirre, Jabier - Medikua eta OEEko kidea

Biztanleriaren % 10-15 ezkerra da. Gaur egun argi dago esku nagusitzat ezkerrekoa erabiltzen dutenak ez direla ezgaitasun edo anormaltasunen batek jotako ...

Elkarrizketak

Jose Luis Encarnaçao: "Ingurune bat adimenduna izateak esan nahi du gure zerbitzura dagoela"

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Zer da ingurune adimenduna, errealitatea ala zientzia-fikzioa? Egiazkoa bada, noizko izango da adimenduna gure ingurua? Zertan nabarituko dugu? Galdera horiei ...

Albisteak

Zurrupadatxo bat historia

Elhuyar Zientzia -

Tiahuanacoko zibilizazioaren aztarnak aurkitu dituzte Boliviako Titikaka lakuaren ertzean.

NEXT, makina-erremintaren hurrengo belaunaldia

Elhuyar Zientzia -

NEXT ekoizpenaren arloan inoiz martxan jarri den Europako ikerketa-ekimenik handiena da, eta makina-erreminta egungo krisi-egoeratik ateratzea du helburu.

Arraina jan obesitatea saihesteko

Elhuyar Zientzia -

Ikertzailearen arabera, badirudi gantz aseak janez gero obesitatea izateko aukera gehiago dagoela, eta, aldiz, gantz azido poliasegabeekin obesitatea gutxitu eta ...

Primateen klonazioa inoiz baino gertuago

Elhuyar Zientzia -

Tximinoak enbrioien faseraino klonatzea lortu du Estatu Batuetako ikertzaile-talde batek.

Munduko duna egonkor handienen sekretua

Elhuyar Zientzia -

Ikertzaileen arabera, dunen azpian eta barruan dagoen urak egonkortzen ditu dunak. Izan ere, dunen azalaren azpian begiratuta, ur ugari dagoela ...

Swift, gamma izpien atzetik

Elhuyar Zientzia -

Swift behatokiaren lana gamma izpien eztandei buruzko datuak jasotzea da.

Transgenikoak txantxarraren aurka

Elhuyar Zientzia -

Txantxarrarekin behin betiko bukatzeko metodo bat probatzen hasiko dira AEBetan. Streptococcus mutans bakterioa, genetikoki eraldatzean datza.

Haurdunaldian erretzeak fetuaren ezegonkortasun genetikoa eragin lezake

Elhuyar Zientzia -

Espainiako Pediatria Elkarteak Nafarroako Unibertsitateko Pediatria Laborategia saritu du tabakoaren eta fetuaren ezegonkortasun genetikoaren arteko erlazioari buruzko ikerketa batengatik.

Epilepsia ikertzeko teknika matematiko berriak

Elhuyar Zientzia -

Teknika matematiko bat erabili dute epilepsia gaitza duten gaixoen garun-jarduera elektrikoa aztertzeko.

Minda arazteko lehenengo instalazioa

Elhuyar Zientzia -

Minda arazteko teknologia berria elektroflotazioan oinarritzen da, eta sistemak berrikuntza nagusi bat du.

Fruta-eulien bi barne-erlojuak

Elhuyar Zientzia -

Animalia gehienek barne-erlojuak dauzkate. Fruta-euliekin egindako ikerketa berriek erakutsi dute intsektu horiek bat beharrean bi erloju zelular dituztela.

Azidorik azidoena

Elhuyar Zientzia -

Orain arte ikusi den azidorik azidoena sintetizatu dute Kaliforniako laborategi batean. Karborano-azido bat da.

Eguzkiaren jarduera enborrean ikusgai

Elhuyar Zientzia -

Karbono-14aren teknikaren bitartez zuhaitz-enborrak ikertuz, Eguzkiaren jarduera aztertzea lortu dute.

Barraskiloa azkarrena ehizan

Elhuyar Zientzia -

Ehizan, kono-itxurako itsas barraskiloak toxinak ziztatzen dizkio harrapakinari. Ziztada hori 300 milisegundo baino azkarrago gertatzen da, ikertzaileek ikusi dutenez.

Mei Long, lotan harrapatutako dinosauroa

Elhuyar Zientzia -

Lo zegoen dinosauro baten fosila aurktu dute Txinan. Dinosauroa 53 zentimetro luze zen eta duela 140 milioi urte inguru bizi ...

BITIA, datu genetikoen eta klinikoen arteko lotura

Elhuyar Zientzia -

BITIA softwareak datu genetikoen eta klinikoen arteko lotura egiten du, eta, hala, minbiziaren garapena aurreikusteko lagungarri izan daitezkeen faktore berriak ...

Kaiola kimiko txikiena

Elhuyar Zientzia -

Erreakzio kimiko bat egin dute nanohodi baten barruan. Oxidatutako fulerenoak elkarren segidan lotu, eta kate luze bat osatu dute.

Aukera berria antibiotikoentzat

Elhuyar Zientzia -

Nola kendu bakterio bati antibiotiko batekiko erresistentzia, botikak lehen bezala eragin diezaion? Bakterioari erresistentzia ematen dion DNA-zatia erauzten duen molekula ...

Txitxarren inbasioa, basoaren bizigarri

Elhuyar Zientzia -

Kaliforniako ekologo batek, frogatu du, hildako txitxarrak basoarentzat onuragarriak direla.

Elektroien bat-bateko argazkia

Elhuyar Zientzia -

Kanadako eta Japoniako fisikariek elektroiei argazkiak ateratzeko teknika bat garatu dute.

Behi eroen gaitzari buruzko datu berriak

Elhuyar Zientzia -

Nafarroako Unibertsitateko ikertzaile-talde batek prioiak aurkitu ditu hiru animalia-espezieren digestio-aparatuan: behi pirenaikoan, primatean eta arratoian. Eta prioi patogeno hori da ...

Hortz zorrotzen sekretua geneetan

Elhuyar Zientzia -

Karraskarien ebakortz zorrotzen sekretua esmaltearen hazkuntzan datza. Ugaztun gehienetan, esmalteak hortz guztia estaltzen du, baina karraskarietan esmaltea hortzaren kanpoko aldean ...

Hegazkinak ia-ia koheteen pare

Elhuyar Zientzia -

NASAren hegazkin batek ia Mach 10eko abiadurara iristea lortu du; hau da, ia 11.000 km/h abiaduran egin du ...

Zelula amak enbrioi gazteagoetatik

Elhuyar Zientzia -

Lau egun baino ez zituzten giza enbrioietatik zelula amen lerroak haztea lortu dute Chicagoko Ugalketarako Genetika Institutuan, AEBetan.

Uso mezularien iparrorratza mokoan

Elhuyar Zientzia -

Uso mezulariek Lurraren eremu magnetikoari antzematen diote eta horri esker orientatzen dira. Usoen goiko mokoaren barruan dauden partikula magnetiko txiki ...

Oihartzuna antzinako maien piramideetan

Elhuyar Zientzia -

Txalo egitearen ondorioz, txorien txioak edo euri-tanten soinua entzuten dira. Belgikako ikertzaile batzuek jakin nahi dute piramide horien eraikitzaileek nahita ...

Zelularen nukleoan sartzen den orratza

Elhuyar Zientzia -

Nanoorratz deitu diote egileek, eta ez da gutxiagorako, 200 nanometro zabal eta zortzi mikrometro luze besterik ez da eta.

Hezur kaskarragoak anorexia baduzu

Elhuyar Zientzia -

Pertsona osasuntsuekin alderatuta, elikaduraren asaldurak dituzten gaixoek arrisku handiagoa dute hezurretako gaixotasunak izateko, osteopenia edo osteoporosia garatzeko, adibidez.

Itsasoko espezieen errolda gora eta gora

Elhuyar Zientzia -

Zenbat bizidun daude itsasoan? Itsas biziaren nazioarteko errolda nagusian; 38.000 espezie dago.

Sopranoen ahots-mekanismoak

Elhuyar Zientzia -

Sopranoen ahotsen oinarri fisiologikoak ezagutzeko ikerketa bat egin dute Nafarroako Unibertsitate Klinika.

Elhuyarren berriak

Teknopolis, freskuraz

Kortabarria Olabarria, Beñardo - Elhuyar Zientzia

Berrikuntza han eta hemen, modan dago, eta berrikuntzarena omen etorkizuna. Teknopolisen zazpigarren aldia ere badirudi olatu horren gainean datorrela, urtarrilean ...

Jakintza hedatuz

Melanomaren tratamenduaren irakaspena

Andonegi Beristain, Garazi - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Badira urte batzuk melanomak tratatzeko kimioterapia hutsaren ordez biokimioterapia erabiltzen dela.

Webgune honek cookieak erabiltzen ditu zure nabigazio-esperientzia hobetzeko. Nabigatzen jarraitzen baduzu, ulertuko dugu cookie horien erabilera onartzen duzla. Ezeztatuz gero, ezingo duzu webgune honetan nabigatu. Onartu
Informazio gehiago
Babesleak
Eusko Jaurlaritzako Industria, Merkataritza eta Turismo Saila
MAIER Koop. Elk.
KIDE Koop. Elk.
ULMA Koop. Elk.
EIKA Koop. Elk.
LAGUN ARO Koop. Elk.
FAGOR ELECTRÓNICA Koop. Elk.