1612001(e)ko urtarrila

Erreportajeak

Beruna detektatzeko biosentsorea

Elhuyar Zientzia -

Illinois Unibertsitateko ikerlariek beruna in situ eta denbora errealean detektatzeko gai den sistema prestatu dute.

Gure osasuna informatika eta roboten esku

Mendiburu, Joana - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Medikuntzaren historia luze eta zabala da eta, funtsean beste arlo guztiek bezala, aldaketa asko jasan ditu. Erradiografia (1896), kardiograma (1901 ...

Gatibutza: desagertzearen mamuari ihesi

Intxausti Arriolabengoa, Lander -

Galzorian dauden zenbait espezieren azken aukera dira, ingurunearen presio itogarritik alde egin eta berriro hasteko aukera, alegia.

Telefono mugikorrak: arriskutsuak ote?

Agirre, Jabier - Medikua eta OEEko kidea

Telefono mugikorrak, mikrouhin-labeak, antena eta errepikagailuak… Uhin elektromagnetikoz inguratuak bizi gara. Eta zientzialariak erradiazio horrek gure osasunean eduki ditzaketen eraginen ...

Behi eroak, gizakiaren erotasunaren erakusle

Kortabarria Olabarria, Beñardo - Elhuyar Zientzia

Behi eroen gaitza. Izena du barregarri samarra; hortik aurrera, zalantzak, kezkak eta, zenbait kasutan, beldurra nagusi. Gaitzak, batez ere, Britainia ...

Behi eroen gaitza, zer da?

Kortabarria Olabarria, Beñardo - Elhuyar Zientzia

Entzefalopatia espongiforme mota bat baino ez da, buruko gaixotasuna. Entzefalopatia espongiformeak nerbio-sistemaren endekapenezko gaixotasunak dira.

Behi eroen gaitzaren kronologia

Kortabarria Olabarria, Beñardo - Elhuyar Zientzia

1732, lehen Scrapie kasua.- 1883, lehen behiaren dardarizoa.- 1920, herrialde aurreratuetan irina erabiltzen hasi zen animaliak elikatzeko ...

Etorkizuneko ordenagailu biologikoak

Azkune Mendia, Iñaki -

Orain arte ordenagailuaren bihotza den mikroprozesadorea egiteko silizioa erabili da, baina horrek bere mugak dituelako, molekulak, neuronak eta ADNa ere ...

Arketipoak: sistema konplexuetan askotan errepikatzen diren jokabideak

Sarriegi Dominguez, Jose Mari -

Egoera konplexuetan erabaki egokiak hartzea ez da erraza izaten. Batzuetan intuizioz jokatuta, beste batzuetan arrazoituta, bat-bateko sentimenduek bultzatuta… bizitza honetan ...

Euskal Herriko hezeguneak (VIII): barrualdeko urmael endorreikoak

Estonba Mintxero, Mikel -

Egun Ebroko sakonunea izenarekin ezaguna den eskualdea Mesozoiko osoan eta Tertziarioaren hasieran sakonera handiko itsaso baten azpian zegoen harro sedimentario ...

Galileo Galilei, XVII. mendeko jakintsua

Mendiburu, Joana - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Iaz, hilero-hilero zientziaren mendearen nolabaiteko errepasoa izan zenuen irakurgai. Hamarkadaka bilduta, orrialde hauetan XX. mendeak eman zituen gertakari garrantzitsuenetariko batzuk ...

Soja: oraindik ezezagun?

Lorenzo, Arantza -
Uranga, Ane Miren -

Soja, mendebaldeko lurraldeetara duela gutxi iritsi den Asiako janari tradizionala dugu. Oraindik ere kontsumoa oso urria da eremu honetan.

Elkarrizketak

Gines Morata Perez: "Beharbada, zahartzen zaizkigun organoak ordezkatu ahal izango ditugu"

Roa Zubia, Guillermo - Elhuyar Zientzia

Giza genomaren sekuentziazioa dela eta, 2000. urtean genetikak izan du komunikabideetan jarraipen berezia.

Albisteak

Azpijoko bidez ekoitzitako ardoa

Elhuyar Zientzia -

Australian geroz eta mahasti gehiago dago, baina ura geroz eta urriagoa da

Australiarrak kezkatuta

Elhuyar Zientzia -

Joan den azaroan errusiarrek Mir-a otsailean deuseztuko dutela iragarri zuten.

El Niño bihurria

Elhuyar Zientzia -

Badirudi El Niño joan dela eta berriz agertu aurretik balantzea egiteko garaia heldu da.

Natura leheneratu ere egiten da

Elhuyar Zientzia -

Askotan izaten ditugu natura hondatzen ari garela dioten berriak. Tarteka leheneratu dela ere jakiten dugu.

Partenoiko marmolaren iturria

Elhuyar Zientzia -

Artea aztertzen dutenek egilea zein den eta arte-piezen ezaugarriak baino gehiago jakin nahi dute nonbait.

Hegazti harraparien hegaldia

Elhuyar Zientzia -

Hegazti harrapariek ibilbide kurbatua egiten dute beren harrapakinari erasotzeko. Zergatik? ...

Adan eta Evak ez zuten elkar ezagutu

Elhuyar Zientzia -

Eboluzioa eta denboran zehar gizakiaren arrastoa jarraitzeko gaur egun bizirik daudenen ADNaren analisia oso baliagarria da.

Biodibertsitatea plateretan

Elhuyar Zientzia -

Elikadura eta Nekazaritzarako Nazio Batuen Erakundeak (FAO) eman dituen datuen arabera, ...

Garuneko begia

Elhuyar Zientzia -

"Garuneko begia" deritzonak zerbait (irudi bat, paisaia bat, norbaiten aurpegia...) aurrean izan gabe ikustea ahalbidetzen digu.

Bidaiarien segurtasuna

Elhuyar Zientzia -

Britainia Handiko Lord-en Ganberak agindutako ikerketa baten ondorioetan hegazkinetako bidaiarien osasuna albo batera uzten dela esaten da.

Autoen poluzioa detektatzen duen laser izpia prestatu dute

Elhuyar Zientzia -

Karbono monoxido gasak ez du usainik ez eta kolorerik eta detektatzen zaila da, baina arnastuz gero heriotza eragin dezake.

Atmosferako oxigenoa

Elhuyar Zientzia -

Lurraren mantuko gas bolkanikoek oxigenatu zuten atmosfera duela 2.400-1.800 milioi urte. Hori da behintzat azken ikerketek diotena.

Hazkundea kontrolatzen duen genea identifikatu da

Elhuyar Zientzia -

Zizare, belaki, barraskilo, euli eta gizakiek, guztiek, noiz hazi agintzen duen genea dute eta denentzat berdina da.

Energia berriztagarriak noizko?

Elhuyar Zientzia -

Europako Batzordeak argitaratutako liburu berdeari jaramon eginez gero, energia berriztagarrien gorakada ez da hurrengo hamar urteetan geratuko.

Diagnostiko azkarra eta merkeagoa

Elhuyar Zientzia -

Erresuma Batutik datorren berriaren arabera, familiako medikuek diagnostikorako tresna aproposa izango dute eskura aurki,

Balea agureen kondaira

Elhuyar Zientzia -

Uharte Aleutiarretako inuiten folklore eta bizimoduan garrantzi handia du baleak, zehazki balea groenlandiarrak

Dinosauroak ez ziren bi hanken gainean ibiltzen lehenak izan

Elhuyar Zientzia -

Biziaren eboluzioaren historian bitan gertatu da lau hankatan ibiltzetik bitan ibiltzerako trantsizioa: dinosauroekin lehenik...

Jarduera handiko izar jaioberriak

Elhuyar Zientzia -

Chandra teleskopioari esker orain arte detektatu ezin ziren protoizarrak aztertu dira.

Nikotinazko txikle eta txaplatak ez omen dira seguruak

Elhuyar Zientzia -

Minnesotako Unibertsitateko Stephen Hech ikerlariak aditzera eman duenez, nikotinazko txikle eta txaplatek minbizia eragin ...

Laserrez bereizitako tomate haziak

Elhuyar Zientzia -

Tomate haziek, onak edo txarrak dauden, argia era batera edo bestera sakabanatzen dute.

Noizkoa da lurreko bizia?

Elhuyar Zientzia -

Ozeanoetan bizia noiz agertu zen badakigu ere, oraindik duda asko dago lurrean noiz agertu zen zehazteko.

Ordenagailuko informazioa itsuentzat

Elhuyar Zientzia -

Itsuek ordenagailuko pantailan agertzen den informazioa liburuak irakurtzen dituzten bezala, ukimenarekin irakurtzeko aukera dute

Anaia Handia gizentasunaren kontrako gurutzadan

Elhuyar Zientzia -

George Orwell-i ez zitzaion bururatu, baina bai Lausanako Unibertsitateko Yves Schutz-i. Satelite-sareek ahalbidetutako GPS sistemak pertsona bat erretzen ari den ...

Arabidopsis thaliana landarearen genoma sekuentziatuta

Elhuyar Zientzia -

Amaitu berri den urtea matematikaren urtea izan da ofizialki, baina genetikaren urtea ere izan zitekeen.

Energia-galerarik izango ez duen laser sistema prest

Elhuyar Zientzia -

Sandia laborategietako ingeniariek argia garraiatzeko gai den bi dimentsiotako kristal artifiziala eraiki dute.

Transgenikoak, susmo txarren itzal geroz eta luzeagoa

Elhuyar Zientzia -

Cry9C proteinak erresistenteago egiten du artoa, baina gizakiarengan alergiak eragin ditzakeenez, ...

Espezieak uste baino azkarrago bereizten dira

Elhuyar Zientzia -

Espezie jakin bateko populazioei ingurune bereizi eta desberdinetan bizitzea tokatzen zaienean, ...

Odol artifiziala lortzeko ikerketak abian dira

Elhuyar Zientzia -

Transfusioetan erabiltzen den odolik gehiena emaile boluntarioen zainetatik ateratzen da.

Izurde hegazuria (Lipotes vexillifer)

Intxausti Arriolabengoa, Lander -

Bere habitata ibaietako ur lasterrak dira eta desagertze handi horren arrazoiak: presen eraginez gertatutako arrain-populazioen murriztea, ...

Kaliforniako kondorra (Gymnogyps californiannus)

Intxausti Arriolabengoa, Lander -

Espezie hau salbatzeko ahaleginetan, 1986 eta 1987. urteetan azken banako basatiak harrapatu eta ugalketa-programa bati ekin zitzaion, ...

Elhuyarren berriak

Elhuyar Hiztegia Word-en

Waliño, Josu -

Elhuyarren Euskara-Gaztelania/Castellano-Vasco hiztegia abiapuntu hartuta, tresna informatiko berria aurkeztu du Elhuyarrek erabiltzaileen esku jarriz: Word-en integratzen den hiztegia. Hiztegi ...

Babesleak
Eusko Jaurlaritzako Industria, Merkataritza eta Turismo Saila
MAIER Koop. Elk.
KIDE Koop. Elk.
ULMA Koop. Elk.
EIKA Koop. Elk.
LAGUN ARO Koop. Elk.
FAGOR ELECTRÓNICA Koop. Elk.