322 2016ko ekaina

Erreportajeak

Sinestesia: berezko errealitate areagotua

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Imajinatu zerbait entzuten duzun bakoitzean (musika, zarata, ahotsa) koloreak, itxurak eta mugimendua ikusten dituzula. Edo emozio biziak (gertuko baten heriotza ...

Erleak, mehatxu guztien gainetik

Etxebeste Aduriz, Egoitz - Elhuyar Zientzia

Haize txarren kontra hegan dabiltza erleak azken urteotan; hamaika etsai eta mehatxuren kontra. Baina, erlezainak eta ikertzaileak lanean ari dira ...

Elkarrizketak

Felix Zubia Olaskoaga Zainketa Intentsiboetako medikua

“Medikuon eginkizuna da heriotzaren aurrean laguntzea, eta horri ihes egitea profesional txarra izatea da”

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

Heriotzarekin aurrez aurre egiten du lan, Donostia Ospitaleko Zainketa Intentsiboetako Unitatean. Heriotzak denongan duen inpaktuaz kontziente, une hori zaintzen saiatzen ...

Analisiak

Homeopatia: uraren memoria txarra

Juan José Iruin - EHUko Polimeroen Zientzia eta Teknologia saila
Josu Lopez-Gazpio - EHUko Kimika Aplikatua saila

Apirilaren 10ean, Samuel Hahnemannen jaiotzaren 261. urteurrena ospatu zuten homeopatiazaleek. Hahnemann alemaniar kimikari eta medikuak asmatu zuen homeopatia, XIX. mendearen ...

Mundu digitala

Algoritmoen meneko

Leturia Azkarate, Igor - Informatikaria eta ikertzailea

2016ko lehen hilabeteotan, Twitter eta Instagram, txio eta argazkiak kronologikoki erakutsi beharrean, gure interesekoenak izan daitezkeenak erakustera pasatu dira. Horretarako ...

Lekukoak

Agustín Sánchez Lavega Astrofisikaria

“Gustatuko litzaidake bizi-arrastoren bat topatzea Marten”

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Agustín Sánchez Lavegak berehala erantzun dio elkarrizketa-eskaerari. Ez du erantzunetan pentsatzeko denborarik eskatu; zer esan garbi duen seinale ...

Istorioak

Leonardo Torres Quevedo. Oinak lurrean, burua airean

Etxebeste Aduriz, Egoitz - Elhuyar Zientzia

Donostian, 1907ko irailaren 30eko euri zaparradek ez zuten Ulian bildutako jendearen ikusmina zapuztu. Hirurehun bat metroko distantziara zeuden bi tontorren ...

Ekinean

Ainara Castellanos Rubio Genetikaria

“Science aldizkarian argitaratzeak ez dauka preziorik”

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Ainara Castellanos Rubiok oso ikertzaile gutxik lortu duten zerbait erdietsi du: bere ikerketa bat argitaratzea, non eta Science aldizkarian. Gaixotasun ...

Atarikoa

Ezagutuz aldatzea

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

Xabier Letek idatzitako kantaren bi hitz horiek bete-betean egiten dute bat Elhuyarren helburuarekin, eta taldearen ikurritz bihurtu dira. Ezagutuz aldatzen ...

Gai librean

Non hegoa, han zangoa

Antton Alberdi Estibaritz - Biologian doktorea

Hegan egitea gustatuko litzaiguke, ur azpian arnastea, ilunpean ikustea, hotzik ez pasatzea... baina ezin dugu. Naturan, norberaren nahiek eta ametsek ...

Zergatik gara onak?

Artaetxebarria Artieda, Xabier - Telekomunikazio-ingeniaria

Oihaneko legea aipatzen dugunean, naturaren krudelkeria datorkigu burura: indartsuak ahula gupidarik gabe zapaltzen duela, alegia. Hala ere, azken hamarkadetan egindako ...

Albisteak

Estresak sistema linfatikoaren bidez minbizia hedatzea eragiten du

Etxebeste Aduriz, Egoitz - Elhuyar Zientzia

Estresak minbizia hedatzea eragiten du, sistema-linfatikoaren bidez. Ondorio horretara iritsi da nazioarteko ikertzaile-talde bat, saguekin egindako ikerketa batean. Estres kronikoak ...

Txorien kantuaren egitura konplexuak harritu ditu zientzialariak

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

Kaskabeltz japoniarraren (Parus minor) kantua aztertuta, txorien komunikazioa ikertzaileek uste zutena baino konplexuagoa dela ikusi dute, gaur bertan Nature Communications ...

Genomarik txikiena duen zelula sintetizatu dute

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

473 gene; horiek dira bakterio batek bizirik irauteko eta ugaltzeko behar dituen gutxieneko geneak. Hala frogatu du Craig Venterren taldeak ...

Gaixotasun zeliakoarekin lotutako gene bat identifikatu dute

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

EHUko ikertzaileek parte hartu duten nazioarteko ikerketa batean ikusi dute RNA ez kodetzaile batek (lncRNA) eragina duela gaixotasun zeliakoa duten ...

Giro-tenperaturan supereroale modura jokatzen duten materialak bilatzeko argi berriak

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

Donostia International Physics Centerren egindako ikerketa batek erakutsi du hidrogenoaren izaera kuantikoak eragin handia duela hidrogenotan aberatsak diren konposatuen propietateetan ...

Giza enbrioiak genetikoki eraldatu dituztela adierazi dute, bigarren aldiz

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

GIB birusarekiko erresistentzia emateko helburuarekin, giza enbrioien genoma eraldatu dute Txinan, CRISPR teknologiaren bidez. Journal of Assisted Reproduction and Genetics ...

Tetraplegia duen paziente baten eskuko mugikortasuna berreskuratu dute

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

Lehenengo aldiz, paralisia duten gizakietan hainbat behatzen, eskuaren eta eskumuturraren mugikortasuna berreskuratzea lortu da, pazientearen garun-azaleko seinaleak jasota. Nature aldizkarian ...

Garunak, atsedenean, oroitzapenak errepikatu eta lekuz aldatzen ditu

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

Londresko Unibertsitatean egindako ikerketa baten arabera, ekintza bat egin eta ondoren atseden hartzean, garunean oroitzapenak errepikatu egiten dira, eta, jarraian ...

Munduko populazio osoa elika liteke etorkizunean baso gehiago deforestatu gabe

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

 

Paleolitoko zaldi baten eta ahuntz baten irudiak topatu dituzte Zestoako Astuigaña haitzuloan

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

Ekain eta Altxerriko labarretako arte-multzo klasikoari gero eta aurkikuntza gehiago gehitzen ari zaizkie. Horren lekuko, Gipuzkoako Foru Aldundiak erakutsi dituen ...

Emakumeei pelbisa zabaltzen zaie ugalkotasun handieneko garaian, erditzea errazteko

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

Ikerketa berri batek erakutsi du emakumeen pelbisa zabaldu egiten dela ugaltze-garaian, eta berriz estutzen dela emakumeek zahartuz doazen heinean, ugaltze-garaia ...

Txernobylgo hondamendiaren itzala ez da desagertu

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Azkenaldian, kutsu baikorra duen ikerketa bat baino gehiago argitaratu da, Txernobyl inguruko egoerari buruz. Esaterako, iazko urrian Current Biology-n ...

Giza gametoak sortu dituzte, larruazaleko zeluletatik abiatuta

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Gizaki baten larruazaleko zelula helduak birprogramatuta, gametoak sortu dituzte Valentziako Antzutasun Institutuan. Ikerketa in vitro egin dute, eta Shinya Yamanaka ...

Habitagarriak izan daitezkeen hiru planeta aurkitu dituzte Eguzkitik gertu

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

Lurretik 40 argi-urtera, eta izar nano eta ultrahotz baten inguruan, hiru exoplaneta berri aurkitu dituzte. Tamainan eta tenperaturan, gure planetaren ...

Lehenengo aldiz, 13 eguneko giza enbrioiak lortu dituzte laborategian

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

Legearen muga muturreraino eramanda, zientzialariek giza enbrioiak 13 egunez hazi dituzte laborategian, Nature eta Nature Cell Biology aldizkariek argitaratu berri ...

Petrolioa desegiten duten hainbat bakterioren genomak deskodetu dituzte

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

2010ean Deepwater Horizon petrolio-plataformak izan zuen isuria degradatzen lagundu duten bakterioen genomak deskodetu dituzte. Texasko Unibertsitatean egin dute ikerketa, eta ...

Manuel Carreiras Valiña ikertzaileak jaso du 2015eko Euskadi Ikerkuntza Saria

Elhuyar Zientzia -

Manuel Carreiras (Lugo, 1959) psikologian doktorea da eta, 2008tik, Basque Center on Cognition, Brain and Language (BCBL) ikerketa zentroko sortzaile ...

Babesleak
Gipuzkoako Foru Aldundia
IRIZAR Koop. Elk.
MAIER Koop. Elk.
KIDE Koop. Elk.
ULMA Koop. Elk.
EIKA Koop. Elk.
LAGUN ARO Koop. Elk.
TAJO Group