2162006(e)ko urtarrila

Erreportajeak

Ehun urte eguraldiari begira

Rementeria Argote, Nagore - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Hamaika sargori-egun, tximista, haize-ufada eta laino izan dira azken ehun urteotan. Eta Igeldoko Meteorologia Behatokian beti egon da norbait eguraldiaren ...

Luthierren betiko galdera

Roa Zubia, Guillermo - Elhuyar Zientzia

Ez da erraza luthierren betiko galderari erantzutea: nola egiten da biolin on bat? Duela hirurehun urte, luthier batzuk ospetsu egin ...

Gurpil-aulki berrirantz

Kortabitarte Egiguren, Irati - Elhuyar Zientzia

Gurpil-aulkiaren beharra duten mugikortasun gutxiko pertsonek ohiko jardueretarako ezintasuna sentitzen dute maiz. Esaterako, ezgaitasun fisikorik ez duen pertsona batek ez ...

Iraganeko legea Pirinioetan: bizirik irautea

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Natur baliabideei ahalik eta etekin handiena ateratzeko ahaleginetan, gizon-emakumeek paisaia moldatu dute. Pirinioetan, adibidez, Erdi Arotik Aro Modernora bitartean egindako ...

Iruzurraren zientzia

Kortabarria Olabarria, Beñardo - Elhuyar Zientzia

Zientzialariak pertsona zintzoak dira, eta lan eginez eta ikertuz gizartea garatzeko baliagarriak izan daitezkeen aurkikuntzak eskuratzea dute xede, gizakiak egin ...

Edertasunak ez du animaliarik behar

Kortabitarte Egiguren, Irati - Elhuyar Zientzia

Begiak errimelez apaintzen edo ezpainak margotzen ditugun bakoitzean, lasai asko egiten dugu, ez badakigu ere zer produktu kimiko dituzten horiek ...

Luzatu eta luzatu puskatu gabe

Urdanpilleta, Marta - Ingeniaritzan doktorea

Apurtu gabe berrogeita hamar aldiz luzatzen den materiala... polimerikoa ote da? Posible al da metalek ere horrenbesteko deformazioa jasatea? Horrelako ...

Animalientzako saihesbideak

Kortabitarte Egiguren, Irati - Elhuyar Zientzia

Tximista batek sortutako baso-suteak habitaten zatiketa eragin dezake. Horretan zalantzarik ez. Baina, zoritxarrez, gizakiak eragiten duen paisaiaren eraldaketa da, hein ...

Zergatik sufritu min kronikoak?

Agirre, Jabier - Medikua eta OEEko kidea

Gure inguruan, gutxi gorabehera biztanleriaren % 11k min kronikoa jasaten du. Pertsona horien artean, hirutik batek isilean jasaten du min hori ...

Elkarrizketak

Pedro Gomez Romero: "Arazoak konpontzen lagunduko duten materialak egin nahi ditugu"

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Pedro Gomez Romerok asko daki material berriez. Hain zuzen ere, CSICen duen Materialen Zientziaren Institutuan dihardu lanean, Bartzelonako Unibertsitate Autonomoaren ...

Albisteak

MARSISek izotza aurkitu du Marteko krater batean

Elhuyar Zientzia -

Mars Express zundaren MARSIS instrumentua uztailean jarri zuten martxan, eta orain eman dute lehenengo aurkikuntzaren berri: izotzezko 'aintzira' bat lur ...

Nektarra mikazteak ez dakar abantaila handirik

Elhuyar Zientzia -

Nektar-lapurren aurkako sistema gisa egokia izan daiteke nektarra mikaztea, baina ugaltzeko garaian kalte egiten omen dio horrek landareari. Estatu Batuetako ...

Hondakinik gabeko kafea

Elhuyar Zientzia -

Gaiker zentro teknologikoak, Errioxako Unión Tostadora enpresarekin batera, lanean jardun du ingurumenari kalte txikiagoa egiten dioten ekoizpen-prozesuak bilatzeko. Kafe naturalaren ...

Itsas anelidoak giza genomaren eboluzioa ikertzeko

Elhuyar Zientzia -

Jakina da espezie bakoitzak abiadura batean eboluzionatzen duena; ornodunek, esate baterako, nahiko mantso eboluzionatu dute --gizakiak barne--. Gizakiak, horrez gain ...

'Miraria' egin nahi dute pultsu magnetikoen bidez

Elhuyar Zientzia -

Alemanian egindako esperimentu bat baliagarria izan daiteke apoplexia izan duten pazienteei laguntzeko. Behintzat, hori espero dute esperimentuaren egileek, Ruhr Unibertsitateko ...

Boxer baten genoma deskodetu dute

Elhuyar Zientzia -

Tasha izeneko boxer eme baten genoma osoa deskodetu dute. Aurrez, beste txakur baten genomaren zati bat deskodetu zuten: caniche batena ...

Britainia Handiko tresnarik zaharrenak

Elhuyar Zientzia -

Ingalaterraren hegoaldean harrizko 32 tresna aurkitu dituzte, datazioaren arabera duela 700.000 urtekoak. Beraz, Homo antecessor edo Homo heidelbergensis izango ...

Hegaztien eta dinosauroen arteko harremana fosil batean

Elhuyar Zientzia -

Hegaztien eta dinosauroen arteko erlazioa argitzen lagun dezakeen fosil bat aurkeztu berri dute Wyoming Dinosaur Center-eko paleontologoek. Oraindik ez dago ...

Itsaskien egoera plateretik ikusita

Elhuyar Zientzia -

Urteetan itsaskiaren prezioek jatetxeetan izan dituzten gorabeherak aztertuta, itsas espezieek jasan duten inpaktua ikertzen ari dira. Ikerketa Estatu Batuetan egin ...

Bularreko esnea, hiesaren aurka laborategian

Elhuyar Zientzia -

Laborategiko probetan oinarrituta, Amsterdamgo Unibertsitateko ikertzaile-talde batek adierazi du hiesaren birusaren aurkako eragina duela amaren esnean dagoen molekula batek. Lewis ...

Bizkaiko ibaien osasuna zaintzen

Elhuyar Zientzia -

Bizkaian ur-araztegiak jarri diren heinean, handitzen joan da ibaien oxigenazio-tasa. Orain, Bizkaiko Foru Aldundiak beste pauso bat emango du ibaien ...

Wikipediaren argi-ilunak

Elhuyar Zientzia -

Wikipedia Interneteko entziklopedia librearen zorroztasuna eta zehaztasuna sortu zen unetik egon dira zalantzan. Izan ere, edonork argitara dezake artikulu bat ...

Txibia arrautzak zaintzen

Elhuyar Zientzia -

Txibiek itsas hondoan utzi ohi dituzte arrautzak errun eta gero. Baina Gonatus onys espezieko txibiak garroetan hartuta eramaten dituela ikusi ...

Argia garunaren oxigenazioa neurtzeko

Elhuyar Zientzia -

Ebakuntzetan garunaren oxigenazioa kontrolatzeko, argi infragorri hurbilaz baliatzen den tresna bat garatu dute Duke Unibertsitateko anestesistek. Ebakuntzen arriskuetako bat anoxia ...

Ardoaren kolorea eta metalak

Elhuyar Zientzia -

Kolorea da ardoaren kalitatea neurtzeko erabiltzen den parametro nagusietako bat. Izan ere, ardoaren egituraren, gorputzaren eta zaporearen berri ematen du ...

Neanderthal gizakiaren hortzari begira

Elhuyar Zientzia -

Iaz ondorioztatu zuten Neanderthal gizakia azkar iristen zela heldutasunera. Guatelli-Steinberg ikertzailea, ordea, ez dago ados, eta hortz fosilduak aztertuta uste ...

Esneki gaingabetuak hartuta, hipertentsioarik ez

Elhuyar Zientzia -

American Journal of Clinical Nutrition nutrizio-gaietako erreferentziazko aldizkaria da nazioartean, eta azaroko alean, esneki gaingabetuek hipertentsioa izateko arriskua gutxitzen dutela ...

Sexu-gaixotasunak animalietan

Elhuyar Zientzia -

Sexuaren bidez transmititutako gaixotasunak lehen aldiz ikertu dira gizakia ez den animalia batean. Marigorria da animalia hori. Ikertzaileek aurkitu dute ...

Izarren jaiotza simulatua

Elhuyar Zientzia -

Simulazioak erabiliz, izarren sorreraren hipotesi bat baztertu dute astronomo estatubatuarrek. Hipotesi horren arabera, molekula txikietatik abiatuta, bilduz joaten da materia ...

Autistak eta haien senideak, antzekoak baina desberdinak

Elhuyar Zientzia -

Litekeena da garunean autistek dituzten anormaltasun berdinak izatea hainbatek, eta, hala ere, jokabide erabat arrunta izatea. Ondorio horretara iritsi dira ...

Telefono mugikor eta GPS merkeagoak eta hobeak

Elhuyar Zientzia -

Iruñeko Francisco Falcone ingeniariak, Nafarroako Unibertsitate Publikoan aurkeztu berri duen doktore-tesian, metamaterial ezkerretan oinarritutako hainbat egitura proposatzen ditu, telefono ...

Lehenengo primateak egunekoak ziren

Elhuyar Zientzia -

Urtetan paleontologoek uste izan dute lehenengo primateak gautarrak zirela. Azterketa genetikoak eginda, berriz, ondorioztatu dute lehenengo primateak egunekoak zirela, eta ...

Positronio-molekula: mamu baten atzetik

Elhuyar Zientzia -

Kaliforniako Unibertsitateko fisikari batzuek positronio-molekulak lortu dituztela uste dute. Emaitza frogatzea lortuz gero, antimateriazko lehenengo molekulak lirateke horiek. Positronioa oso ...

Tximistak elkarrekin konektatuta

Elhuyar Zientzia -

Eredu matematikoetan oinarrituta, tximistek elkarren artean nolabaiteko konexioa dutela ikusi dute Israelgo Unibertsitate Irekian. Hain zuzen ere, sareen teoria erabili ...

Dispositibo elektrokromiko berriak

Elhuyar Zientzia -

NANOEFFECT proiektuan, korronte elektriko bat aplikatuta kolorez aldatzeko gai diren dispositibo berriak garatzen ari dira. Dispositibo horiei elektrokromiko deritze. Proiektua ...

Zabor-DNA, eboluzioaren gako

Elhuyar Zientzia -

Zabor-DNA deitzen zaion material genetikoak garrantzi handia du organismo baten osotasun genetikoa gordetzean eta espezieen eboluzioan. Ondorio horretara iritsi dira ...

Kontserbazio-nekazaritza Nafarroan

Elhuyar Zientzia -

Nafarroako gune erdiidorrean --lantzen diren lurren % 57-- errentagarriagoa da zereal-ustiapenetan kontserbazio-nekazaritza aplikatzea ohiko nekazaritza aplikatzea baino. Horixe ondorioztatu du Maria ...

Oraingoz, bizikletan

Elhuyar Zientzia -

Cidetec zentro teknologikoko energiaren sailak erregai-pilekin dabilen motordun bizikleta baten prototipoa egin du. Bizikletak, motorra eta bateria bat izan ordez ...

Amerikako oinatzik zaharrenak gezurtatuak

Elhuyar Zientzia -

Mexikoko sumendi baten erupzioak utzitako jalkinetan, antzinako giza oinatzak aurkitu zituzten ikertzaileek. Duela hilabete batzuk, ikertzaileek adierazi zuten oinatzak duela ...

Linfoma folikularraren aurkako txertoa

Elhuyar Zientzia -

Nafarroako Unibertsitate Klinikako eta Ikerkuntza Mediko Aplikatuaren Zentroko ikertzaile-talde batek linfoma folikularrari aurre egiteko txerto baten eraginkortasun eta onuragarritasun klinikoa ...

Elhuyarren berriak

Teknopolis hutsik egin gabe

Kortabarria Olabarria, Beñardo - Elhuyar Zientzia

Teknopolis saioaren zortzigarren aldia. Urtarrilaren 22an agertuko da jendaurrera, ETB2n eguerdian, eta iluntzean ETBko lehen katean. Aitziber Agirreren irribarrea ikusiko ...

Jakintza hedatuz

A bitamina, leuzemia-zelulak hiltzeko

Andonegi Beristain, Garazi - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

A bitamina erretinol izenez ere ezagutzen da. Esneak, gibelak, arrautzaren gorringoak, gurinak eta beste hainbat janarik dute, eta, karoteno gisa ...

Zientziaren efemeridea

Asuango presa, ingurumenaren kalterako

Belaustegi Irazabal, Ainara - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

1960ko urtarrilean ekin zioten Asuango Presa Handia egiteari, Egipton. Hamar urteren buruan eraikita zegoen presa, eta bazirudien ageriko abantailak ekarriko ...

Webgune honek cookieak erabiltzen ditu zure nabigazio-esperientzia hobetzeko. Nabigatzen jarraitzen baduzu, ulertuko dugu cookie horien erabilera onartzen duzla. Ezeztatuz gero, ezingo duzu webgune honetan nabigatu. Onartu
Informazio gehiago
Babesleak
Eusko Jaurlaritzako Industria, Merkataritza eta Turismo Saila
MAIER Koop. Elk.
KIDE Koop. Elk.
ULMA Koop. Elk.
EIKA Koop. Elk.
LAGUN ARO Koop. Elk.
FAGOR ELECTRÓNICA Koop. Elk.