2442008(e)ko uztaila

Erreportajeak

Haizearen altzairuzko orrazia

Etxebeste Aduriz, Egoitz - Elhuyar Zientzia

Iaz 30 urte, Eduardo Txillidak izena eman zion Donostiako badiaren mendebaldeko ertzari, bere artelan begikoena han jarri zuenean. Egun, Haizearen ...

Basamortutzearen salataria

Lakar Iraizoz, Oihane - Elhuyar Zientzia

Sahara sabana berde-berde bat izan zen garai batean. Aintzirak ere bazituen, han-hemenka. Une batean, ordea, sabana berde hura gainbehera etortzen ...

Argazkietan galdutako dimentsioa

Kortabitarte Egiguren, Irati - Elhuyar Zientzia

Argazkietan, objektuen bi dimentsioko irudiak jasotzen ditugu. Horietan, ordea, irudiaren sakontasuna galtzen da; objektu ororen hirugarren dimentsioa, alegia. Nola berreskuratu ...

Pirinioak loretan, bost koloretan

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Astroen eta egutegien arabera udaberria martxoaren 21aren inguruan hasten bada ere, Pirinioetara beranduxeago heltzen da. Hain zuzen, elurra urtu eta ...

Berezko abortuak iragartzen, VI. Tesi Saria

Kortabitarte Egiguren, Irati - Elhuyar Zientzia

Basque Research web guneak Tesi Saria antolatzen du urtero, euskal unibertsitateetako ikertzaileen lanak gizarteratzeko. Seigarren edizioa izan da aurtengoa, eta ...

Cruithne, ia Lurraren satelite bat

Roa Zubia, Guillermo - Elhuyar Zientzia

Eguzkiaren inguruko orbitan, Lurra da hirugarren planeta. Satelite bat du, Ilargia. Baina Lurra eta Ilargia ez daude bakarrik orbita horretan ...

Unibertsoaren jatorria ardatz

Kortabitarte Egiguren, Irati - Elhuyar Zientzia

Okerrik ezean, uztailaren amaiera aldean jaurtiko ditu ESA Europako Espazio Agentziak Planck eta Herschel espazio-ontziak. Guyana Frantsesetik jaurtiko dituzte, Ariane ...

Erresberatrola, ardoaren indar terapeutikoa

Orive Arroyo, Gorka - Farmazian doktorea. Biofarmazia, Farmakozinetika eta Farmazia-teknologiako irakasle kolaboratzailea
Zarate Sesma, Jon - Farmazian doktorea. Biofarmazia, Farmakozinetika eta Farmazia-teknologiako irakasle kolaboratzailea

Osasun publikoan arazo gehien dakarren droga alkohola da. Pertsona eta familia asko suntsitzen ditu, eta argi dago gure indar guztiekin ...

Orexa ekoherria

Imaz Amiano, Eneko - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Erraza da energia aurreztearen aldeko agertzea, baina zailagoa ekintza zehatzak egitea. Badakigu Lurreko baliabideak xahutzen ari garela, baina, jakina, kontsumo-gizartean ...

Elkarrizketak

Juan Uriagereka: "Uste dut pentsamenduak hitz bihurtzen parte hartzen duela FOXP2 geneak"

Lakar Iraizoz, Oihane - Elhuyar Zientzia

Gizakiok bakarrik dugu mintzatzeko gaitasuna. Gene jakin batean (FOXP2 genean) mutazio bat duten pertsonek, berriz, zailtasunak dituzte hitz egiteko. Hortaz ...

Albisteak

Txoriek eramanda, hobeto

Elhuyar Zientzia -

Zuhaitzen haziak ez dira berdin barreiatzen haizeak eramanda edo txoriek janda eta gorotzarekin botata. Espainiako biologo batzuek aztertu dute zer ...

Marteko gatza, biziaren etsai

Elhuyar Zientzia -

Marten iraganean bizidunak egoteko kondizio aproposak egon zitezkeela susmatzen dute astronomo batzuek. Izan ere, ur likidoa egon zelako zantzuak topatu ...

Norbera konturatzerako, garunak badaki

Elhuyar Zientzia -

Garunak norbera konturatu baino 10 segundo lehenago hartzen ditu erabakiak. Horixe frogatu dute Max Planck Institutuko neurologoek, Nature Neuroscience aldizkarian ...

Mantis izkiraren begi apartak

Elhuyar Zientzia -

Mantis izkiraren begiak (Odontodactylus scyllarus) oso bereziak dira, eta beste animalien begiek ez duten gaitasun bat dute. Izan ere, animalia ...

Troposfera ere berotzen

Elhuyar Zientzia -

Yale Unibertsitateko ikertzaileek frogatu dutenez, troposferaren goialdea lurrazala bera bezain azkar ari da berotzen. Atmosferaren geruza hori lurrazaletik 10-12 km-ra ...

Den-dena xurgatzen duen materiala

Elhuyar Zientzia -

Uhin infragorrien eta mikrouhinen arteko uhin-luzerak dituzten ia uhin guztiak xurgatzeko gai den gainazal bat sortu du Estatu Batuetako Boston ...

Lehen aldiz, Kavli sariak

Elhuyar Zientzia -

2000ko abenduan, Fred Kavli filantropo norvegiarrak fundazio bat sortu zuen zientziako hiru arlotako ikerketak sustatzeko: neurozientziakoak, nanozientziakoak eta astrofisikakoak. Besteak ...

Konplexu izatetik, sinple izatera

Elhuyar Zientzia -

Krustazeo bat erabateko misterioa izan da itsas biologoentzat: larba ezagutzen zuten, Y larba izeneko izaki bat, baina ez zuten arrastorik ...

Ilargiaren Hego poloa zehaztasun handiz ikusi dute

Elhuyar Zientzia -

NASAko ikertzaileek inoiz baino hobeto ikusi ahal izan dute Ilargiaren Hego poloa, Goldstone Solar System Radar-i esker. Irudi horien bidez ...

Gasezko burbuilak mugimendu txikiei antzemateko

Elhuyar Zientzia -

Bata bestearen barruan sartuta dauden gasezko bi burbuilaz eratutako sistema batean indar eta mugimendu txiki-txikiak neurtzeko sistema bat proposatu dute ...

Garagardoaren barruko kimikan, ezustekoak

Elhuyar Zientzia -

Adituek ez dakite zein diren garagardoaren zaporean parte hartzen duten substantzia guztiak, baina interesgarria da ezagutzea zeinek ematen duten zapore ...

Saguek larruazaletik detektatzen dute oxigenoa

Elhuyar Zientzia -

Gorputzak biriken bitartez detektatzen du zenbat oxigeno dagoen airean, baina larruazalak ere izan dezake funtzio hori. Ondorio horretara iritsi dira ...

Uretako kutsatzaileak oxidatzen

Elhuyar Zientzia -

Industriak uretara isurtzen dituen kutsatzaileak murriztea da EHUko Zientzia eta Teknologia Fakultateko ikertzaile-talde baten helburua. Izan ere, hondakin organiko gehienak ...

Teoriek iragarritakoa behatu

Elhuyar Zientzia -

Zulo beltzen inguruko teoriek diote zulo beltzetako partikula- eta energia-zorrotadek espiral-itxura izan behar dutela. Lurretik 950 milioi argi-urtera dagoen BL ...

Superordenagailu azkarrena

Elhuyar Zientzia -

Roadrunner superordenagailuak segundoko mila bilioi (1015) eragiketa egitea lortu dute IBMren laborategietan, eta, hala, azkarren lan egiten duen ordenagailua bilakatzea ...

Xenona, ez hain noblea

Elhuyar Zientzia -

Xenona gas nobleetako bat da; alegia, oso egonkorra da, eta, beraz, kimikoki ia ez du aktibitaterik. Kimikariak eta fisikariak, hala ...

Itsas hondotik barrura bizidunak

Elhuyar Zientzia -

Ozeano Atlantikoaren hondoan 1,6 kilometro barrura egin, eta, 111 milioi urteko sedimentuetan, arkeoak aurkitu ditu Britainia Handiko Cardiff Unibertsitateko ...

Zuhaitzek hostoen tenperatura kontrolatzen dute, baina zenbat?

Elhuyar Zientzia -

Nature aldizkarian argitaratutako artikulu batek polemika sortu du. Artikulu horretan, Pennsylvaniako Unibertsitateko talde batek proposatu du zuhaitzak gai direla hostoen ...

Primate handiak oinez errazago

Elhuyar Zientzia -

Primate handiak ez dira askotan ibiltzen zuhaitzetan gora eta behera. Horri eman izan dioten azalpena da zuhaitzetara igotzeko trebetasuna galdu ...

Supernoba, denbora errealean

Elhuyar Zientzia -

Astronomoek supernoba bat behatu dute lehertzen ari zen unean bertan, lehen aldiz. Horri esker, supernobaren prozesu osoa nola gertatzen den ...

Proteina bat, bat-egitearen gakoa

Elhuyar Zientzia -

Texasko Unibertsitateko ikertzaileek espermatozoidearen eta obuluaren elkartzea zelatatu dute, bat-egitearen mekanismoak argitzeko. Besteak beste, bien mintzak batzean proteina batek izugarrizko ...

Zorizko eboluzioa

Elhuyar Zientzia -

Michigango Unibertsitateko ikertzaile batek 20 urte eman ditu Escherichia coli bakterioaren belaunaldiak aztertzen, etenik gabe. Guztira, 40.000 belaunaldi ikertu ...

Berotze globala, izotzaren bihotzean

Elhuyar Zientzia -

Atmosfera berotzea eragiten duten gasen kontzentrazioa azken milaka urteetako handiena da: karbono dioxidoarena beste edozein garaitan baino % 28 handiagoa da ...

Elhuyarren berriak

Zernola, hip hoparen erritmora

Arakistain Aizpiri, Lorea - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Ikasturtean zehar egindako lanaren ordaina jaso dute VI. ZerNola Olinpiadan parte hartu duten gazteek. Olinpiadan, zientzia- eta teknologia-gaiak lantzen dituzte ...

Jakintza hedatuz

Basoen estresa neurtzen

Ochoa de Eribe Agirre, Alaitz - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Landareak estresatu egiten dira, ur-gabezia, beroa, hotza edo gehiegizko argitasuna jasaten dutenean. Beren burua babesteko landareek aktibatzen dituzten substantziak aztertzen ...

Webgune honek cookieak erabiltzen ditu zure nabigazio-esperientzia hobetzeko. Nabigatzen jarraitzen baduzu, ulertuko dugu cookie horien erabilera onartzen duzla. Ezeztatuz gero, ezingo duzu webgune honetan nabigatu. Onartu
Informazio gehiago
Babesleak
Eusko Jaurlaritzako Industria, Merkataritza eta Turismo Saila
MAIER Koop. Elk.
KIDE Koop. Elk.
ULMA Koop. Elk.
EIKA Koop. Elk.
LAGUN ARO Koop. Elk.
FAGOR ELECTRÓNICA Koop. Elk.