1892003(e)ko uztaila

Erreportajeak

Giza klonazioaren oztopoak gainditzeko itzulingurua

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Azkenaldi honetan, klonazio-teknikarekin lotutako ikerketa interesgarri batzuk azaldu dira hainbat zientzia-aldizkaritan eta kongresutan. Adibidez, Giza Genoma Erakundeak egindako kongresuan, klonazioaren …

Burdina, metal preziatua

Rementeria Argote, Nagore - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Zergatik estimatzen dugu hainbeste burdina euskaldunok? Herri honi lotuta mendeak daramatzalako agian, edo meatik erauzteko egin behar diren lanek nortasun …

Kirol-emaitzak zehatzago emateko sistema berria

Atxotegi Alegria, Uhaina - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Kirol-ekitaldietan askotan gertatzen da epaileek parte-hartzaileak identifikatzeko arazoak izatea; baita lasterketaren hasieran, bukaeran edo tartean bakoitzak zein denbora egin duen …

Errepideen labirintoa

Mendiburu, Joana - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Eguraldi beroarekin eta opor-usainarekin batera hasten dira zehazten askoren bidaiak. Munduko zein txoko edo herrialde bisitatu erabakitzea izaten da lehen …

Antartika, laborategi naturala. Kontinente izoztuko bizipenak

Agirre Iraeta, Eneko -

Tolosako Zumardi natur jardunaldiek 14 urte bete dituzte aurten. Jardunaldi horien amaierako hitzaldia Jeronimo Lopez geologo eta alpinistak eman zuen. …

Denak Martera

Carton Virto, Eider - Elhuyar Zientzia

Mars Express eta Mars Exploration Rover misioak Martera bidean dira jada. Batak zein besteak ibilgailuak jarri nahi dituzte Marten sei …

Alkimia arabiarra: kimikaren hazia

Barandika Argoitia, Miren Gotzone - Kimika Ez-organikoa saileko ikertzailea
Gutiérrez-Zorrilla, Juanma -

Zientziaren hastapenak Mesopotamian eta Egipton kokatu baziren ere, ezaguera zientifikoak handik Europara eginiko bidaia arabiarrei esker gauzatu zen. Alkimiak elementu …

Iraungo ote du bisoi europarrak?

Imaz Amiano, Eneko - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa
Atxotegi Alegria, Uhaina - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Beste hainbat arlotan bezala, iparramerikarrak europarrak gainditu nahian dabiltza. Kasu honetan, bisoi-kontuez ari gatzaizkizue. Izan ere, gaur egun gero eta …

Amerikaren bi aldeak

Roa Zubia, Guillermo - Elhuyar Zientzia

Hogei mila lagunetik gora hil ziren, oihan tropikalak estalitako eremu handi bat suntsitu zuten, laku bat sortu zuten, sekulako iruzur …

Etxeko erredurak

Agirre, Jabier - Medikua eta OEEko kidea

Erredura beroak, hotzak, elektrizitateak edo substantzia kimiko korrosiboren batek eragindako azaleko lesio bat da. Erreduraren larritasuna agente eragilearen gaitasun ‘erretzailearen’ …

Tipula

Lorenzo, Arantza -
Uranga, Ane Miren -

Liliazeoen familian Allium generoa da nagusi. Genero horretako espezie askok erraboila osatzen dute lur azpian (loditutako zurtoina) eta guztiak aberatsak …

Elkarrizketak

"Superkondentsadoreek leku berezia dute aplikazioetan"

Roa Zubia, Guillermo - Elhuyar Zientzia

CIDETEC elektrokimikaren esparruan ikertzen duen enpresa da. Energia Sailean, besteak beste, superkondentsadoreekin egiten dute lan, bai osagai berritzaileak erabiltzeko, bai …

Albisteak

Arrabioek kontatzen dakite

Elhuyar Zientzia -

Arrabioek bi hodi aukeran dituztenean, hiru eulidun hodira jotzen dute. Esperimentu horrek frogatzen du arrabioek bi kopuru txiki bereiz ditzaketela.

Hiru milioi urtean planeta bat!

Elhuyar Zientzia -

Michigan-go Unibertsitateko ikertzaileek diotenez, hiru milioi urte behar du planeta batek sortzeko.

Konposatu organikoak itsasotik akuiferoetara

Elhuyar Zientzia -

Weizmann Institutuko ikertzaileek laborategian egin dute lan eta akuiferoen eta itsasoaren arteko faseartea, lurrez eta hondarrez osatua, erreproduzitu dute.

Abeltzainei lana erraztuko dien sistema

Elhuyar Zientzia -

Barakaldoko INKOA enpresak animaliak identifikatzeko sistema elektroniko adimentsu bat garatu du.

Prioien kontrako txertoa

Elhuyar Zientzia -

Torontoko Unibertsitatean prioiek sortutako gaitzen kontra eraginkorra dirudien arma bat garatu dute, txerto, tratamendu eta diagnostikorako tresna moduan balioko duela.

Biodiesela euskal autoentzat

Elhuyar Zientzia -

20.000 tona biodiesel ekoitziko ditu urtean Bionor-ek.

CEIT eta TECNUN Intelentzat lanean

Elhuyar Zientzia -

CEIT zentro teknologikoak eta TECNUN unibertsitate-eskolak akordi bat sinatu dute Intelekin elkarrekin ikerketa bat egiteko.

Material superitsasgarria gekoen eskutik

Elhuyar Zientzia -

Manchester-ko Unibertsitateko ikertzaileek material oso itsasgarri bat asmatu dute. Hori lortzeko, gekoetan oinarritu dira.

Gripearen kontrako txertoa, sudurretik

Elhuyar Zientzia -

Gripearen kontra eraginkorra den txertoa garatu dute Jerusalemgo Unibertsitate Hebrearrean. Txerto hau sudurretik ematen da.

Einstein on line

Elhuyar Zientzia -

Kaliforniako Teknologia Institutuak eta Jerusalemgo Unibertsitateak, Albert Einsteinen idazkiak on line jarri dituzte.

Garbi ikus daiteke urpean?

Elhuyar Zientzia -

Asiako hego-ekialdeko Moken tribuko umeek garbi-garbi ikusten dute urpean. Suediako zientzialari-talde bat bertara joan da hori nola egiten duten ikertzera.

Galileo, Ariane 5 eta Nazioarteko Espazio Estazioa, aurrera

Elhuyar Zientzia -

Europako Batasuneko herrialdeek jaurtigailuen industria krisitik ateratzeko konpromisoa hartu zuten ekainaren hasieran Parisen egindako bileran.

Zenbat antibiotiko kontsumitzen da Europan?

Elhuyar Zientzia -

ESAC erakundeak 1997-2001 urteetan Europako 27 herrialdetan kontsumitutako antibiotiko-kopurua neurtu du. Antibiotiko gehien Frantzian ematen da eta gutxien, berriz, Herbehereetan.

Nakarraren pareko material nanoa

Elhuyar Zientzia -

Oklahomako Estatu Unibertsitatean nakarraren antzeko propietateak dituen material bat sintetizatu dute, nanoeskalan.

Zenbat urakan izango dira aurten?

Elhuyar Zientzia -

Estatu Batuetako NOAA erakundearen arabera, 11-15 ekaitz tropikal sortuko dira aurten eta horietatik 5-9 urakan bihurtuko dira.

Hauspoa Alzheimerren aurkako txertoarentzat

Elhuyar Zientzia -

Ikerketa berrien arabera, lehen baztertutako Alzheimerren gaitzaren aurkako txertoa erabilgarria izan daiteke. Aurrena aldaketa batzuk egin beharko dira txertoan, eragiten …

Tximino-jaleak hiesaren sorreran

Elhuyar Zientzia -

Hiesa eragiten duen birus nagusiaren jatorria oraindik argitu gabe dago, baina Science aldizkarian argitaratutako artikulu batek zantzu berriak ematen ditu.

Gene akastunak 'isilaraztea' lortu dute

Elhuyar Zientzia -

Gene normalari eragin gabe, gene akastuna ez espresatzeko modua aurkitu dute ikertzaileek.

Botikak egiteko bidea azkartu nahian

Elhuyar Zientzia -

Minbiziaren aurkako botikak egiteko eta baimentzeko prozesua azkartu nahian ari dira Estatu Batuetan.

CiberBiblio: multimedia-liburutegi birtuala

Elhuyar Zientzia -

CiberBiblio Euskal Herrian editatutako programa interaktiboz osatutako liburutegi birtual bat da, multimedia-aurkezpenak erabiltzen dituena.

Nola errotzen eta zabaltzen da tuberkulosia?

Elhuyar Zientzia -

Mycobacterium tuberculosis bakterioak sistema immuneari aurre nola egiten dion aztertu dute Ipar Karolinako Unibertsitateko ikertzaile batzuek.

Sei hezurdura Stonehenge-tik gertu

Elhuyar Zientzia -

Duela 4.500 urte inguru bizi ziren sei lagunen hilobia aurkitu dute Amesbury-n, Ingalaterran. Arkeologoek bi umeren eta lau helduen hezurrak …

Jupiterrek beste 23 satelite

Elhuyar Zientzia -

Astronomoek beste 23 satelite aurkitu dituzte Jupiterren inguruan biraka.

Monarka tximeletek ordulari biologikoari esker topatzen dute bidea

Elhuyar Zientzia -

Udazken partean, monarka tximeletak Estatu Batuetako iparraldea eta Kanada utzi eta Mexikoko oihanetarantz abiatzen dira. Ikertzaileek sekretua ordulari biologikoa erregulatzen …

RNA txikiek gehiegizko itxaropena piztu dute?

Elhuyar Zientzia -

Zientzilari batzuek ohartarazi dutenez, agian RNA txikietan edo RNA interference-an jarritako itxaropena gehiegizkoa izan da.

Txinako harresiak trukea galarazten du

Elhuyar Zientzia -

Txinako harresiaren bi aldeetako landare-espezieak genetikoki berdinak diren ala ez ikusteko, ikerketa bat egin dute Pekingo Unibertsitatean.

Arrain handiek etorkizun iluna

Elhuyar Zientzia -

Nature aldizkariak kaleratu duen analisiaren arabera, azken 50 urteetan arrain harrapari handien % 90 desagertu egin dira itsasoetatik.

Kobaltoa eta platinoa, imanak egiteko aproposak

Elhuyar Zientzia -

Kobaltoz eta platinoz egindako material batean, anisotropia magnetikorik handiena neurtu dute Europako fisikari batzuek.

Malariaren kontra, azukrerik ez

Elhuyar Zientzia -

Londresko ikertzaileek malaria sortzen duen parasitoa geldiarazteko beste modu bat topatu dute.

Jakintza hedatuz

Erreakzio atmosferikoen dinamika

Andonegi Beristain, Garazi - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Gasteizko Farmazia Fakultateko Kimika Fisikoa Sailean erreakzio kimikoen dinamika ikertzen ari dira. Ikertzaileek, besteak beste, OH erradikalaren eta hidrogeno kloruroaren …

Babesleak
Eusko Jaurlaritzako Industria, Merkataritza eta Turismo Saila
MAIER Koop. Elk.
KIDE Koop. Elk.
ULMA Koop. Elk.
EIKA Koop. Elk.
LAGUN ARO Koop. Elk.
FAGOR ELECTRÓNICA Koop. Elk.