Morreunos Thomas S. Kuhn

Aquel mozo graduado que hai décadas pasou da física teórica á filosofía da ciencia morreu. Con todo, esta dor non poderá ocultar os excitantes temas que ensinou nas Universidades de Harvard, Berkeley e Princeton. E moito menos os seus libros sobre ciencia e natureza no seu estilo directo. Todas as persoas que estudamos e ocupámonos das ciencias contemporáneas, das accións impostas á natureza e das formas de pensar, estamos en débeda con Kuhn.

A obra máis importante de Kuhn é a chamada 'Estrutura das revolucións científicas', traducida por Elhuyar hai anos nun bo eúscaro. Nesta obra Kuhn describe a xénese, evolución, cambio e morte das teorías científicas. Até a chegada do mestre Kuhn, pensabamos que a evolución da ciencia era un camiño continuo cara á veracidade. Calquera teoría científica conservaba paira sempre una parte da veracidade do cosmos e, desde ese punto de vista, a ciencia empezou a substituír o comportamento que antes cumpría a relixión. Kuhn, por primeira vez nos expertos, díxonos que esa visión absoluta non era a adecuada.

Alfonso Mtz. Lizarduikoa

En opinión de Kuhn, a práctica científica diaria (denominada ciencia convencional) desenvólvese dentro dun paradigma. A paradigma é a concepción xeral básica que os científicos teñen do mundo nunha época histórica. Estas paradigmas non se poden negar, do que quedariamos fóra da ciencia (converterse nun herexe desde o punto de vista científico). Con todo, co paso do tempo tamén se produce una evolución dentro da ciencia convencional, o que provoca novos problemas.

A ciencia convencional non pode resolver estes problemas e entón xorde a crise da paradigma. Esta crise require una revolución científica. A revolución científica cambiará de paradigma e os elementos que antes se consideraban metafísicos serán agora aceptados dentro da nova ciencia ortodoxa (a nova ciencia convencional). Por tanto, se consideramos que a novo paradigma é certo, o que antes existía haberá que consideralo falso (aínda que durante moitos anos foi útil).

O proceso de implantación dun paradigma (negando o vello) leva a cabo a través das organizacións científicas e da loita, sobre as que subxacen as 'razóns científicas', que en moitas ocasións non van ter moito contacto coa estrutura da lóxica. En opinión de Kuhn, as loitas por impor teorías, a miúdo, aseméllanse máis ás que existen paira lograr poder político que á consecución da racionalidade.

Estas rupturas (revolucións) ao redor da ciencia suxírennos que a ciencia continua (acumulativa) non é una ciencia continua e, aínda que pareza dura, a ciencia non se achega ao momento no que estaba situada, nin sequera á veracidade abstracta. A ciencia será, en definitiva, un sistema de racionalización da existencia, máis próximo á sociología que á lóxica.

Hoxe en día, nun planeta en crise social, no que a ciencia se atopa nunha fronte eficaz, esta relectura colectiva e institucional da ciencia é realmente estimulante, sobre todo paira quen creemos que hai camiños máis adecuados que a lóxica de racionalizar as relacións entre individuos, sociedade e natureza. Grazas T. S. Kuhn, por todo iso.

Babesleak
Eusko Jaurlaritzako Industria, Merkataritza eta Turismo Saila
MAIER Koop. Elk.
KIDE Koop. Elk.
ULMA Koop. Elk.
EIKA Koop. Elk.
LAGUN ARO Koop. Elk.
FAGOR ELECTRÓNICA Koop. Elk.