981995(e)ko uztaila

Erreportajeak

Zaharkinak: iraganaren xarma

Arrojeria, Eustakio - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa
Kaltzada, Pili - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Usurbilgo Plazan, Udarregi Zaharreko lokaletan aurkitu genuen Fermin Leizaola, Aranzadi Zientzi Elkarteko Etnografia Saileko koordinatzailea. Usurbilgo Udalak, Gipuzkoako Foru Aldundiak …

Gaiker: 10 urteko bide emankorra

Kaltzada, Pili - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa
Yagüe, Josune -

Gaiker 1985ean sortu zen Bizkaian. Enpresa txiki eta ertainei teknologia- eta garapen-zerbitzua eskaintzea zen lan-talde gazte horren zeregin nagusia. Euskal …

Victoria, Niloren iturria

Irazabalbeitia, Inaki - kimikaria eta zientzia-dibulgatzailea

Victoria lakua munduko hirugarren lakurik handiena arrisku bizian dago. Handia bezain aberatsa, txirotzetik nork libratuko zain dago.

Kontuz eguzkiarekin!

Agirre, Jabier - Medikua eta OEEko kidea

Ale hau irakurtzen duzunerako, irakurle, seguruenik hondartzan izango zinen. Behin baino gehiagotan, agian. Hartu al dituzu babes-neurri egokiak? Edota urtero …

Apo arrunta, maitale sutsua

Elosegi Irurtia, Migel M. -

FITXA TEKNIKOA Apo arrunta

Euskal Herriko kostaldea (VI): Gipuzkoako hondartzak

Estonba Mintxero, Mikel -

Gipuzkoa ez da ezaguna bere hondartzengatik, bere kosta labartsuak leku gutxi uzten baitu horrelako elementu geomorfologikoen eraketarako, baina edertasun handiko …

Haitzuloetako fauna

Imaz Amiano, Eneko - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Historian zehar, gizaki “kultuak”, haitzuloetan, fotosintesiarik ezean, bizidunik ez zegoela uste izan du, epe laburrerako eta halabeharrez ez bazen behintzat. …

Nondik datorkigu iturrietako ura?

Yagüe, Josune -

Bilbo Handiko Uren Partzuergoak milioi bat biztanle ingururen ur-hornidura kudeatzen du. 1967an hartu zen Bilboko Metropoli-gunean Partzuergoa eraikitzeko erabakia. Hasieran …

Intsektuen eztenkaden arriskuak

Furundarena Salsamendi, Jose Ramon -

Tropikoko lekuetan ezezik, gure artean ere badira heriotza eragin dezaketen intsektuak. Lasai egon zaitezte, hori ez baita salbuespen-kasuetan baino gertatzen. …

Zuri-beltzez errebelatzea

Nogeras, Itziar -

Errebelatzea (eta positibatzea) ez da argazkizale guztiek egiten duten aukera. Batzuentzat nahikoa da argazkiak ateratzea, eta horiek laborategiren batera bidaltzea …

CIM fabrikazio-sistemak

Perez Ezkurdia, Maria Amaia -

Produkzio-filosofia berria dakar CIM (Computer Integrated Manufacturing - Ordenadorez Integratutako Fabrikazioa) fabrikazio-sistemak.

Eguzki-erlojuak (I)

Peñalba, Esteban -

Gizakiak denbora neurtzeko erabili izan dituen sistemak eta unitateak fenomeno astronomikoen ondorio zuzena dira. Astroen higidura periodikoa dela medio, kosmosak …

Ekonomia zientziaren sorrera

Bandres Unanue, Luis -

XVIII. mendearen azkeneko urteetan eta XIX.aren lehenengoetan, eta Ingalaterran bereziki, ekonomia politiko modernoa sortarazi zuten gizarteko hiru klaseak gorpuztu ziren; …

Ur-eko erret jokoa

Angulo, Patxi -

igris eta Eufrate ibaien artean zegoen Mesopotamiako antzinako arte-objektuen altxorrik handiena Sir Leonard Woolley-k zuzendutako espedizioari zor diogu. Mende honen …

Albisteak

Troyes-eko altxorra

Elhuyar Zientzia -

Frantziako Troyes hiriko aztarnategia uste baino emankorragoa suertatu da, erromatar Inperioko biztanleek salerosketan erabiltzen zituzten txanponak ezagutzeko aukera paregabea eskainiko …

Kolorez entzuten dute

Elhuyar Zientzia -

Koloretan entzuten dute. Ez galdetu nola litekeen hori, Cambridgeko Unibertsitateko ikerlariek ez baitute oraindik sinaestesia delakoaren funtzionamendua aurkitu.

Gene-terapiaren bidean aurrera eginez

Elhuyar Zientzia -

Ozen esatera ausartzen ez badira ere, Los Angeleseko Ospitalean lehen aldiz gene terapia arrakastaz erabili dute.

Soinua poluzioaren kontra

Elhuyar Zientzia -

Gasolindegien inguruko lurzoruaren poluzioak uste baino konponbide errazagoa izan dezake. Horrela uste du behintzat, erregaien hondakinak garbitzeko soinu-uhinak erabiltzen ari …

Ultrasoinuak: CFCen etsai berria

Elhuyar Zientzia -

CFCen aurkako borrokan urrats berria eman dute Japoniako ikerlariek. Osakako Ikerketa Zentruan berotegi-efektua sortzen duten substantziak desagertarazteko teknologia berria landu …

Ilbeterik gabeko gizotsoa

Elhuyar Zientzia -

Guadalajarako Unibertsitateko ikerlariek X kromosomaren sekzio batekin identifikatu dute otsoaren zenbait ezaugarrirekin erka litezkeen sintomak eragiten dituen gaixotasuna.

Biziaren molekula

Elhuyar Zientzia -

Goiko irudian azaltzen dena biziaren molekula da. Zehatzago esanda, proteinazko kristal batean zehar X izpiak igorriz lortu den molekularen irudia. …

LEONHARD EULER

Azkune Mendia, Iñaki -

Matematikari suitzar hau, Basilea-n jaio zen 1707. urteko apirilaren 15ean. Bere aitarengandik ikasi zuen matematika. Basileara bidali zuten teologiako ikasketak …

Anbar arabarra: komunikabideen bitxi zientifikoa

Apellaniz Ingunza, Estibaliz -
Nuñez-Betelu, Koldo -

Duela zenbait aste Araban Behe Kretazeoko eduki paleoentomologiko handia duen anbar-aztarnategia topatu denaren berri izan dugu.

Miopiari aurrea hartuz

Elhuyar Zientzia -

Miopia uste baino arazo larriagoa da garatutzat jotzen diren herrialdeetan. New Yorkeko ikerlari-talde batek burutu berri duen ikerketaren arabera, lau …

Kolesterolaren arrisku berriak

Elhuyar Zientzia -

Finlandiako ikerlari-talde batek baieztatu ahal izan duenez, kolesterol-maila baxua dutenen artean ohi baino altuagoa da suizidiorako joera.

Tiroideko minbizia eta Txernobileko haurrak

Elhuyar Zientzia -

Bielorrusia, Errusia eta Ukraniako Osasun-erakundeek jakitera eman dutenez, tiroideko minbizia da une honetan duten arazorik larrienetarikoa.

Gailurretan, zelatari... Mendi-pinua

Terés, Joxepo -

FITXA TEKNIKOA Mendi-pinua

Berdea soilik ote naturala?

Aranburu, Arantxa -

Leitzarango autobidearen inaugurazioa dela eta egunkarietan zenbait artikulu kaleratu dira. Batzuen hitzetan, horrenbeste zeresan eman duen “obrak” oso bukaera ona …

Babeserako zubia

Elhuyar Zientzia -

Mont Saint Michel herri ikusgarria albiste bilakatu zaigu berriro, granitozko irlak eta horren gainean dagoen beneditarren abatetxeak turistengan sortzen duen …

Denborak egin ez duena egingo ote du gizakiak?

Elhuyar Zientzia -

Komoreak uharteetako arrantzaleek lehen alea harrapatu zutenez geroztik, arriskupean bizi da zelakantoa. Bizirik diharduen fosil bakarrenetakoa da.

Mozorroa erantzita

Elhuyar Zientzia -

Zebra marra zuriak dituen animalia beltza ala marra beltzak dituen animalia zuria da?. EEBBetako ikerketa-zentru batean jadanik argitu digute kontua.

Sexua beharretara egokituz

Elhuyar Zientzia -

Hienek gizaki askok berarentzat nahiko lukeen ahalmena dute: aldian aldiko beharren arabera, umaldian nagusi izango den sexua aukera dezakete.

Sardinaren ehorzketa

Elhuyar Zientzia -

Australiako kostaldean hildako sardinak nonahi ageri dira. Biologoek ezin izan dute gaurdaino argitu hildako sardinen misterioa.

Antilopea ere arriskuan

Elhuyar Zientzia -

Kazakhastango antilopea arriskuan dago. Ez da albiste bera plazaratzen den lehen aldia, baina TRAFFIC erakundeak eman dituen azken datuen arabera, …

INTERNET-eraino ailegatu gara

Aizpurua Sarasola, Joxerra -

Ordenadorez Lagunduriko Irakaskuntza (OLI) orain dela hamar urte genuen ametsa zen. Ordenadoreek eta programek eskaintzen zituzten posibilitateen arabera baikorregiak izan …

Lurrean bezala, itsasoan ere

Elhuyar Zientzia -

EEBB, Errusia, Norvegia eta Ukrania elkarlanean hasi dira Ozeano Bareko “kosmodromo” berria martxan jartzeko. Eta berria diogu orain arte ez …

Uhinek izar berriak sortzen dituzte

Elhuyar Zientzia -

Edozein momentutan gerta daitekeela esatea asko bada ere, astronomoek arruntzat jotzen dituzte unibertsoan gertatzen diren talkak.

IDA asteroidearen bitxikeriak

Elhuyar Zientzia -

New Yorkeko Cornell Unibertsitateko ikerlariek, esaterako, Galileok emandako datuetan oinarritu dira Ida asteroideari buruz orain arte genekiena osatzeko.

Lehen urratsak ematen

Elhuyar Zientzia -

Bourget hirian burutu berri den Aeronautikako Nazioarteko Azokan aurkeztu zuten maketa hori eta jendaurrean azaldu zuten zein lan egin beharko …

Babesleak
Eusko Jaurlaritzako Industria, Merkataritza eta Turismo Saila
MAIER Koop. Elk.
KIDE Koop. Elk.
ULMA Koop. Elk.
EIKA Koop. Elk.
LAGUN ARO Koop. Elk.
FAGOR ELECTRÓNICA Koop. Elk.