3342019(e)ko ekaina

Erreportajeak

Biomasaren banaketa Lurrean

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

Lurreko biomasaren azken kalkuluak dio 550 mila milioi tona karbonokoa dela planetako biomasa osoa. Kantitate ikaragarria da, eta agerian jartzen ...

Loa, atsedena baino askoz gehiago

Etxebeste Aduriz, Egoitz - Elhuyar Zientzia

Loak ez balu funtzio guztiz ezinbesteko bat izango, eboluzioaren akatsik handienetako bat litzatekeela esan zuen 1978an Allan Rechtschaffen loaren ikertzaile ...

Elkarrizketak

Joseba Rios Garaizar Arkeologoa

“Espeziearen definizioren arabera, ezin dugu esan neandertalak eta sapiensak espezie desberdinak direnik”

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Elhuyar aldizkarian argitaratutako zenbait artikulu hautatu berrargitaratu dira Booktegi plataforman, Sapiens ispiluaren aurrean izenburupean (doan deskargatu daiteke). Artikuluok josten dituen ...

Analisiak

Zientziaren gehiegizko espektatibak

Alberto Ansuategi Cobo - Ingurumen-ekonomiako ikertzailea
Agirre Escobal, Ana - Genetika, Antropologia Fisikoa eta Animalien Fisiologia Saila

Hedabideok eta zientzialariek etengabe aztertu beharko genuke nola komunikatzen ditugun zientzian eta teknologian gertatzen diren aurrerakuntzak. Batzuetan, ikusgarritasuna eman nahian ...

Mundu digitala

Elhuyarren hizketa-teknologiak inklusioaren zerbitzura

Leturia Azkarate, Igor - Informatikaria eta ikertzailea

Teknologiak, oro har, eta, zehazkiago, IKTek asko lagundu dezakete dibertsitate funtzionala duten pertsonen inklusioan; esaterako, webaren eta Braille lerroen konbinazioak ...

Lekukoak

Arturo Muga Villate Biokimikako doktorea

“Iraultza teknologikoa badugu. Orain, iraultza zientifikoa behar dugu”

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

EHUko Zientzia eta Teknologia Fakultatearen 50. urteurrena ospatzen harrapatu dugu Arturo Muga Villate, Garapen Zientifikoaren eta Transferentziaren arloko errektoreordea (Bilbo ...

Istorioak

Clair Patterson: Berunaren kontra borrokan

Etxebeste Aduriz, Egoitz - Elhuyar Zientzia

Harrigarria zen. Kosta zitzaion ulertzea non zegoen arazoa; zergatik lortzen zituen, behin eta berriz, zentzurik gabeko emaitzak. Laginek zenbat berun ...

Ekinean

Marie Pourquié Bidegain Neuropsikohizkuntzalaria

“Arlo desberdinetako jendea behar da, eta beste hizkuntzetan egin dena euskaraz ere egitea"

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Nola iristen da euskal filologiako ikasle bat garuneko patologia jakin batzuk ikertzera? Hainbat bide egon daitezke; Marie Pourquié Bidegainek berea ...

Atarikoa

Biosferaren zirrikituetara begira

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

Modu asko dago ikusteko nola ari garen aldatzen planeta. Lurreko biomasaren azken kalkulutik abiatu gara gu, biosferaren zirrikitu guztietara begira ...

Gai librean

CAF-Elhuyar 2019: Dysonen esferen bila

Iñigo González de Arrieta Martínez - Fisika Aplikatuan doktoregaia
Iker González Cubiella - Fisikako ikaslea

Bakarrik al gaude unibertsoan? Segur aski, hau da mendeetan zehar gizadiak izan duen kezkarik handienetako bat. Izatez, galdera horrek izugarrizko ...

CAF-Elhuyar 2019: Zelulak online daude

Maider Beitia San Vicente - Osasun Zientzietako Ikertzailea
Itziar Urizar Arenaza - Osasun Zientzietako Ikerlariak

Gizakion portaera zelulek duten jokaeraren antzekoa da. Hain zuzen ere, zelulen biologiaren mundua urruna eta ulergaitza iruditzen bazaigu ere, hori ...

CAF-Elhuyar 2019: Esnea ekoizteko, bertako ala kanpoko proteina erabili?

Izaro Zubiria Ibarguren - Albaitaritzan lizentziatua

Euskal Autonomia Erkidegoko esne-sektorearen egoera asko aldatu da 1986an Europar Batasunean sartu ginenetik; izan ere, horrek ekarritako ordainketa bakarreko laguntza-sistemak ...

Albisteak

Opioideen krisiari aurre egiteko neurri berriak iragarri ditu FDAk

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Opioideen krisia AEBek izan duten “osasun-hondamendirik handienetako eta konplexuenetako bat” dela adierazi du AEBetako Elikagaien eta Sendagaien Administrazioak (FDA), kaleratu ...

Hezur-muineko transplantea eginez hiesa senda daitekeela berretsi dute

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

Bigarren aldiz, hiesa zuen paziente bat sendatzea lortu dute. Hezur-muineko transplantea egin zioten, Hodgkinsen linfoma ere bazuelako eta bizirauteko beharrezkoa ...

Edizio genetiko heredagarriak klinikan ez erabiltzeko nazioarteko akordio bat eskatu dute adituek

Etxebeste Aduriz, Egoitz - Elhuyar Zientzia

Edizio genetiko heredagarriak klinikan ez erabiltzeko akordioa eskatu dute zazpi herrialdetako adituek. Sinatzaileen artean daude CRISPR edizio-teknika garatu zuten Emmanuelle ...

Iberiar penintsulako azken 8.000 urteetako historia genetikoa argitaratu da

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

Science aldizkariak Iberiar penintsulako azken 8.000 urteetako historia genetikoa azaltzen duen lana argitaratu berri du. Hainbat aztarnategitan bildutako 271 ...

Karen Uhlenbeck matematikariak jaso du 2019ko Abel Saria

Elhuyar Zientzia -

Karen Uhlenbeck matematikari estatubatuarrak "ekuazio diferentzial partzial geometrikoetan egindako ikerketak" saritu ditu 2019ko Abel Sariak; hala nola, gaugeren teorian eta ...

Atleta emakumezkoen testosterona-maila mugatzeak ez du oinarri zientifikorik

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Emakumezkoen lehiaketetan parte hartzeko testosterona-maila mugatzea erabaki zuen iaz Atletismoko Federazioen Nazioarteko Elkarteak (IAAF). Arauaren arabera, gehienez ere 5 nmol ...

Zientzian genero-berdintasuna lortzeko zailtasunak identifikatu dituzte

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Zergatik irauten du emakume eta gizon zientzialarien arteko aldeak, eragileak ondo ikertuta eta dokumentatuta badaude, eta gaitsespen zabala badute? Galdera ...

Eugene Chulkov fisikariak jasoko du Euskadi Ikerkuntza saria

Eugene Chulkov fisikari errusiarrak jasoko du 2018ko Euskadi Ikerkuntza saria, Eusko Jaurlaritzak jakitera eman duenez. EHUko Materialen Fisika Saileko katedraduna ...

Migrainarekin lotutako proteina batek emeei soilik eragiten die saguetan

Etxebeste Aduriz, Egoitz - Elhuyar Zientzia

Migrainarekin lotutako proteina batek sagu emeei mina eragiten die, baina arrei ez, Texasko Unibertsitatean egin duten ikerketa baten arabera. Horrek ...

Espazioan egoteak gugan sortzen duen eragina ikertu dute bikiekin

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

NASAk gidatutako ikerketa batean, argitu dute zer arazo eragin ditzakeen gizakiongan espazioan denbora luzez egoteak. Biki astronautak erabili dituzte horretarako ...

Zulo beltz baten lehen irudia erakutsi du EHT teleskopioak

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Nola atera argazki bat, definizioz hautemanezina denari? Hau da zulo beltzaren definizioa, Elhuyar ZTH Hiztegi Berrian: bertatik ez materiari ez ...

Mikroplastikoak, airean ere

Etxebeste Aduriz, Egoitz - Elhuyar Zientzia

Mikroplastikoek kilometroak egin ditzakete airean ere, eta jatorritik urrun bukatu. Hain zuzen ere, Pirinioetan jaso dituzten airez etorritako mikroplastikoen berri ...

Botiken eta eguzki-iragazkien arrastoak, arrainetan

Elhuyar Zientzia -

Haizea Ziarrusta Intxaurtza EHUko ikertzaileak frogatu duenez, amitriptilina antidepresiboa, ziprofloxazin antibiotikoa eta oxibentzona ultramore-iragazkia arrainetan metatzen dira. Horrez gain, kutsatzaile ...

Pentsamendua ahots bihurtzen duen tresna bat garatu dute

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Lehendik ere badira zenbait komunikazio-sistema, paralisiren baten ondorioz hitz egiteko gaitasuna galdu duten pertsonei laguntzeko. Ezagunenak (Stephen Hawkingek erabiltzen zuena ...

Denisovatik kanpoko lehen denisovartzat jo dute Tibeteko lautadan aurkitutako fosil bat

Galarraga Aiestara, Ana - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Tibeteko lautadan 3.280 metroko garaieran topatutako masailezur bat Denisova haitzulotik kanpo topatutako lehen denisovarra dela ondorioztatu dute ikertzaileek. 160 ...

3D inprimagailuez organo funtzionalak sortzeko baskularizazioa lortu dute

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

Bioingeniariek muga handi bat topatu izan dute 3D inprimagailuez giza organo funtzionalak sortzeko lasterketan: ez dute lortzen organoak oxigenoz eta ...

Hiru emakume ikertzaileren lanari aitorpena egin dio Ikerbasquek

Elhuyar Zientzia -

Ikerbasquek emakume ikertzaileen lana aitortzeko eman dituen aintzatespenen lehen edizioan hiru emakumeren lana saritu dute. Maribel Arrioartua Marcaida, Aitziber Lopez ...

Munduko ibaien zatiketa larria dela ohartarazi dute

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

Munduko ibaien lehenengo ebaluazio globala egin du McGill Unibertsitateko eta World Wildlife Fund-eko (WWF) ikertzaile-talde handi batek. Satelite-datuez baliatuta, isuri ...

Webgune honek cookieak erabiltzen ditu zure nabigazio-esperientzia hobetzeko. Nabigatzen jarraitzen baduzu, ulertuko dugu cookie horien erabilera onartzen duzla. Ezeztatuz gero, ezingo duzu webgune honetan nabigatu. Onartu
Informazio gehiago
Babesleak
Gipuzkoako Foru Aldundia
MAIER Koop. Elk.
KIDE Koop. Elk.
ULMA Koop. Elk.
EIKA Koop. Elk.
LAGUN ARO Koop. Elk.
FAGOR ELECTRÓNICA Koop. Elk.