331990(e)ko martxoa

Erreportajeak

TGV. Abiadura handiko tren berria

Otaolaurretxi, Jon -

Frantzian ezaguna da Parisetik Lyonerako eta Mediterraniorako TGV edo Abiadura Handiko Trena. 1981. urtean errail gaineko munduko marka ezarri zuen …

Entzumenaren akatsak eskolan

Agirre, Jabier - Medikua eta OEEko kidea

Haur gor bezala entzuteko gaitasuna erabat edo hein batean behintzat galduta daukana hartzen dugu. Entzumen-akats hau sortzen duten arrazoiak bi …

Bizitza tenperatura altuko inguruneetan

Urdanpilleta Iraola, Maxux -

Ingurunea berezia bada, hau da, beroegia, hezeegia edo gaziegia, izaki bizidun gehienak desagertu egiten direla badakigu. Hala ere, ingurune hauetaz …

Fenomeno eta efemeride astronomikoak

Arregi Bengoa, Jesus -

Ale honetan asmoa Eguzki-sistemaren inguruetara itzultzea da, Voyager 2ak abuztuan Neptuno eta bere sateliteez bidalitako informazioaren lehenengo emaitzen berri emateko.

Espazioko mentura 1990.eko hamarkadan

Barandiaran, Mariaje -
Irazabalbeitia, Inaki - kimikaria eta zientzia-dibulgatzailea

Espazioko menturak zuzperraldia izango omen du datorren hamarkadan. Ilargiratzea gertatu ondoren, espazioa konkistatzeak bere xarma galdu zuen jendearentzat. Azken hogei …

Zumaia inguruko naturguneak

Teres, Jose Luis -

Gure kostaldeko lurraldea potentzial ekologiko handikoa izan dela begibistan dago, gelditzen zaizkigun azkeneko naturguneak horrela adierazten digutelarik. Kostaldeko zonak oso …

Konpositeak: etorkizuneko materialak

Mondragon, Iñaki -
Markaide, Nerea -
Imaz, J.J. -

Urtero, auto-fabrikatzaileek material eta teknologia berriak probatzen dituzte basamortuan zehar ospatzen den lasterketa automobilistiko gogorrenean. Orain dela hiru urte Peugeot-205 …

Izar-argazkigintzaren artea

Malin, David -

Nebulosa eta galaxien kolorezko argazkiek, ederrak eta ikusgarriak izateaz gain, oso informazio baliagarria ematen dute Unibertsoaz.

Mosaikoak

Angulo, Patxi -

Hurrengo lerroetan n aldeko poligonoaren ondoz ondoko bi aldeek osatzen duten angelua kalkulatu behar da. Horixe da egingo duguna.

Metal. Siemens-en ordenadore bidezko itzulpen-sistema

Sagarna, Andoni - Ingeniaria

Siemens enpresa alemana elektrizitatearekin zerikusia duen ororen fabrikatzaile erraldoia da. Iharduera honek bultzatu zuen hain zuzen, hamar urteko ikerketaren ondoren, …

Orratzak, pi zenbakia eta kurben luzera

Duoandikoetxea Zuazo, Javier - EHUko matematika irakaslea

Luis Antonio Santaló Sors, Gironan jaio zen 1911n. Rey Pastor eta Blaschke-ren ikasle izanik, Madrilen egin zuen doktoregoa eta gerra-denboran …

Belarria, sudurra eta eztarria: hirukote bateratua

Aizpurua Sarasola, Joxerra -
Benavides, Juan Karlos -

Orain dela hiru bat urte (ikus ELHUYAR. ZIENTZIA ETA TEKNIKA 10. alea. 1987) oftalmologiaren arloa aztertu genuen Munoa medikuaren eskutik. …

Zatitzaile komunetako handiena eta multiplo komunetako txikiena

Arrojeria, Eustakio - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa
Lizaso, Pili - Informatika Saila

Ale honetan, Zatitzaile Komunetako Handiena eta Multiplo Komunetako Txikiena nola kalkulatzen diren azaltzen da.

Albisteak

2ºC bakarrik

Elhuyar Zientzia -

Karbono (IV) oxidoaren kontzentrazioa bikoizteak sortuko duen tenperatura globalaren igoera, 2ºC-koa izango omen da.

Peary eta ipar poloa

Elhuyar Zientzia -

Robert E. Peary esploratzailea Ipar Polora ez, gertura bakarrik iritsi omen zen. Frederick Cook doktorean izan zen balentria hori eginiko …

Nios lakua arrisku?

Elhuyar Zientzia -

Duela lau urte Kamerungo Nios lakuari jariatutako karbono (IV) oxidozko hodei batek 1.700 lagun eta 3.000 abelburu hil zituen. Ikerlariek …

Ehiza ekologikoa

Elhuyar Zientzia -

Ehiztari bakar batek, harrapakin-mota bakar bateko 1.000 ale akabatuko ditu. Harrapakina larrabehira da.

Enbrioi deformeak

Elhuyar Zientzia -

Mendebaldeko Alemaniako Arrantzarako Ikerketa-Institutuko ikerlariek aditzera eman dutenez, Ipar Itsasoko zenbait arrain-moten enbrioiek deformazio-maila handia dute.

Gepardokumea

Elhuyar Zientzia -

Pariseko zooko arduradunak oso pozik daude, Afrikako gepardo bat jaio berri delako. Gertakizuna oso garrantzitsua da, animalia galbidean dagoelako.

Pedalez eragindako helikopteroa

Elhuyar Zientzia -

Kaliforniako unibertsitate politeknikoko ikasle- eta irakasle-talde batek posibletzat gutxik jotzen zuten balentria egin berri dute: giza indarrez helikoptero bat aireratzea …

Urpekuntzi ixila

Elhuyar Zientzia -

Propultsio magnetohidrodinamiko ixilak, eremu magnetiko batek korronte elektrikoa hodi batean dagoen itsas urari eragiten dio.

Desagertutako lemurea

Elhuyar Zientzia -

Desagertutzat jotzen zen lemur-mota bat aurkitu da Madagaskarren.

Supernoba berria

Elhuyar Zientzia -

Astronomoek inoiz ikusi den supernobarik urrunena detektatu dute, gugandik 4 mila milioi urtera dagoen galaxi kumulu batean.

Handi bezain ezjakin

Elhuyar Zientzia -

Gauza ezaguna da iparramerikarrek geografia gutxi dakitela, baina inkesta batek aditzera eman duenez, sobietarrak ere ez omen dabiltza fin.

Orion izar-habia

Elhuyar Zientzia -

Astronomi instrumentazioan garatu den aurrerapenetako bat erabiliz astronomoak Orion nebulosaren hauts-hodeian barneratu dira eta izar-habiaren argazkiak atera dituzte.

Vannevar Bush

Azkune Mendia, Iñaki -

Injineru elektriko iparramerikar hau 1890.eko martxoaren 11n Massachusetts-eko Everett herrian jaio zen. 1974.eko ekainaren 28an hil zen Massachusettseko Belmont-en.

Pegaso kamioiak neurrira

Elhuyar Zientzia -

"Pegaso Select" sistema informatikoaren bidez, bezero bakoitzaren beharrei egokitzen zaien kamioia diseina daiteke.

Mac atlas: kartografia lantzeko programa

Elhuyar Zientzia -

Kartografia lantzeko programa hau, Macintosh zein IBM-PC bateragarrietan erabil daiteke.

Epson GT-1000 irakurgailu optikoa

Elhuyar Zientzia -

Epson-ek koloretako scannerra aurkeztu berri du.

Musika jotzen duen robota

Elhuyar Zientzia -

Kanadan ospatu den Energiari buruzko Nazioarteko Batzarrean, Chopin-en musika entzuteko aukera izan zuten, baina ez zen hezur eta haragizkoa, burdinazkoa …

Disko-kapazitate handiagoa azalera txikiagoan

Elhuyar Zientzia -

IBMko injineruek 1000 MB-eko kapazitatea lortu dute 6,45 cm2-ko azalera duen disketean.

Accell-500 inprimagailua

Elhuyar Zientzia -

Accell-500 inprimagailuaren ezaugarri bereziena zazpi emulazio desberdin egitea da.

Memoria handiagotzea gero eta merkeago

Elhuyar Zientzia -

1989ko azaroan erositako 2 Mb-eko plaken kostua 65.000 pta-ko bazen, 1990.eko martxoan 20.000 pta-koa da. (Macintosh Plus eta SE-rentzat.

Minisport, Zenith-en produktu berria

Elhuyar Zientzia -

Pantaila-mota honi esker, edozein argitasun dagoelarik ere, irakur daiteke.

Babesleak
Eusko Jaurlaritzako Industria, Merkataritza eta Turismo Saila
MAIER Koop. Elk.
KIDE Koop. Elk.
ULMA Koop. Elk.
EIKA Koop. Elk.
LAGUN ARO Koop. Elk.
FAGOR ELECTRÓNICA Koop. Elk.