2282007(e)ko otsaila

Erreportajeak

...eta plaka-tektonika hasi zen

Etxebeste Aduriz, Egoitz - Elhuyar Zientzia

Gaur egun planetak duen itxura plaka-tektonikari zor zaio, neurri handi batean. Plaka tektonikoak etengabe sortzen eta desagertzen ari dira, eta ...

Depresioaren hondora

Rementeria Argote, Nagore - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Tristura amaigabea, barru-barrukoa, omen da depresioa. Egunak beltz eta gauak beltzago. Arimaren gaitza zela uste zuten lehen, melankolia; baina depresioak ...

Antxoa gazteen bila

Etxebeste Aduriz, Egoitz - Elhuyar Zientzia

Azken bi urteetan arrantzaleek ez dute ia antxoarik harrapatu, eta baliabide horren kudeaketaren inguruan hainbat eztabaida izan da. Itsasoan zenbat ...

Ez ibili korrika

Roa Zubia, Guillermo - Elhuyar Zientzia

Jende askori ez zaio gustatzen korrika egitea. Ez du egiten, ez bada larrialdi batean. Ahal bada, nahiago dute azkar ibili ...

Sistema espazialen aro berria topografian eta geodesian

Bastarrika Izagirre, Aitor - Kartografia eta Geodesia ingeniaria eta Topografia Ingeniaritza Teknikoko irakaslea
Elgezabal Otsoa De Txintxetru, Aitziber - EHUko Topografia Ingeniaritzako irakaslea
Artano Perez, Karmele - EHUko Topografia Ingeniaritzako irakaslea

Satelite bidezko kokapen-teknologiak guztiz aldatu ditu topografiaren eta geodesiaren metodologia klasikoak. Metodo klasikoek baino zehaztasun- eta produktibitate-maila handiagoa ematen dute ...

Abere-hazkuntzaren itzala ingurumenean

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Giza jarduera guztiek dute nolabaiteko eragina ingurumenean. Jardueretako bat, nahiko oinarrizkoa gainera, jateko animaliak haztea da. Bada, FAOren arabera, horixe ...

Ona, ederra, merkea... eta askea

Asurmendi Sainz, Jabier - Informatika-ingeniaria eta Bitarlan-en sortzailea

"Zuk sagar bat badaukazu eta nik beste bat, trukatuz gero, sagar bana izango dugu; baina zuk ideia bat badaukazu eta ...

Landare-olioen indarra, oraingoan bai?

Etxebeste Aduriz, Egoitz - Elhuyar Zientzia

"Landare-olioak motorren erregai gisa erabiltzeak hutsala dirudi gaur, baina, etorkizunean, litekeena da olio horiek gaur egun petrolioak duen adinako garrantzia ...

Elkarrizketak

Iciar Astiasaran: "Elikagaien inguruan, inoiz ez da egon gaur adinako segurtasunik"

Kortabitarte Egiguren, Irati - Elhuyar Zientzia

Gaur egun, Nafarroako Unibertsitateko Farmazia Fakultateko dekanoa da. Elikadura-, dietetika- eta osasun-arloan zein elikagaien segurtasunarenean hainbat eta hainbat ikerketa egin ...

Albisteak

Komodoko dragoikumeak, aitaren beharrik gabe

Elhuyar Zientzia -

Arrak ernaldu gabeko Komodoko dragoiak jaio dira Erresuma Batuko bi zoologikotan, Chesterren eta Londresen. Eta, hain zuzen ere, gatibutzaren ondorioa ...

Haririk gabeko kargagailuak

Elhuyar Zientzia -

Laster, telefono mugikorra kargatzeko, agian nahikoa izango da mahai gainean uztea. Izan ere, gailu elektronikoak haririk gabe kargatzeko modu bat ...

Esnea edateko gaitasunaren eboluzioa, geneetan

Elhuyar Zientzia -

Heldu asko ez dira laktosa digeritzeko gai, eta, beraz, esneak kalte egiten die. Beste batzuentzat, aldiz, esnea oinarrizkoa da elikaduran ...

Energia ilunaren adina

Elhuyar Zientzia -

Baltimoreko astronomo-talde batek zehaztu du energia iluna gutxienez orain dela 9.000 milioi urtetik existitzen dela. Unibertsoak 13.700 milioi ...

Familia bat landare erraldoi batentzat

Elhuyar Zientzia -

Taxonomistek urrats garrantzitsu bat egin dute landareen sailkapenean: lore erraldoiak dituen landare bat sailkatzea lortu dute, landarea aurkitu eta berrehun ...

Nazioarteko saria EHUko Leire Escajedo irakaslearentzat

Elhuyar Zientzia -

Leire Escajedo San Epifaniok 2006ko JGPA-SIBI saria irabazi du. Bioetikaren Nazioarteko Elkarteak (SIBI) antolatzen du saria, Asturiasko Printzerriko Batzorde Nagusiaren ...

Arrezifeen usaina, jaiolekuaren adierazle

Elhuyar Zientzia -

Koral-arrezifeetako arrainen larbak itsasoaren mende daude. Ur-lasterrek eraman egiten dituzte, batzuetan jaiolekutik urrutira. Hala ere, denborarekin, arrainak itzuli egiten dira ...

Hondakin nuklearrek edukiontzia erretzen dute

Elhuyar Zientzia -

Hondakin nuklearrak milaka urtean arriskurik gabe gordetzea adituek uste zuten baino zailagoa da. Ondorio horretara iritsi dira Cambridge Unibertsitateko fisikariak ...

Hiesa ikertzen lagunduko dute arratoiek

Elhuyar Zientzia -

Arratoiak eta saguak erresistenteak dira hiesaren aurrean. Hori eragozpen handia da ikertzaileentzat, eta beste animalia-eredu batzuk bilatu behar izan dituzte ...

Mutazioa, isila baina nabarmena

Elhuyar Zientzia -

Zientzialariek uste zutenez, gene batean gertatutako mutazioak ez du eraginik, ez badu proteinaren oinarrizko sekuentzia aldatzen. Askotan bezala, ordea, ustea ...

Kosmos ilunaren mapa

Elhuyar Zientzia -

Materia ilunaren hiru dimentsioko mapa bat osatu dute, Hubble teleskopioaren COSMOS ikerketaren barruan. Mapa horrekin, materia ilunaren nondik norakoak hobeto ...

Bizia dagoenik frogatu ez, eta hilketa gertatu dela proposatu

Elhuyar Zientzia -

Gogor saiatzen diren arren, oraindik ez dute frogatu Marten bizia dagoenik. Hori kontuan hartuta, deigarria da duela gutxi egin duten ...

Begietako gaixotasunak, malko-lagin batean 'ikusgai'

Elhuyar Zientzia -

Gaiker-IK4 zentro teknologikoak eta Bilboko Oftalmologia Institutu Kliniko Kirurgikoak (ICQO) begietako gaixotasunak erraz eta azkar diagnostikatzeko proiektu batean dihardute lanean ...

Enbrioia ez, bakterioa

Elhuyar Zientzia -

Duela 580 milioi urteko fosilak dira. Txinaren hego-ekialdean aurkitu zituzten. Eta, ustez, enbrioiak ziren. Baina azkeneko argitaratu duten hipotesiaren arabera ...

Titanen, lakuak eta mendilerroak

Elhuyar Zientzia -

Saturnoren Titan satelitean lakuak daude, edo lakuen oso antzeko egitura batzuk bai, behinik behin. Izan ere, Cassini zundak ateratako radar-irudietan ...

Bide batez, hilekorik gabe

Elhuyar Zientzia -

Estatu Batuetako farmazia-konpainia bat pilula antisorgailu berri bat probatzen ari da. Lybrel izena du, eta orain bukatu dute proba klinikoen ...

Higgs bosoiaren masa neurtu nahian

Elhuyar Zientzia -

Fermilab (Estatu Batuak) eta CERN (Suitza) laborategietako ikertzaileak lehian ari dira Higgs bosoia aurkitu nahian. Higgs bosoia partikula subatomiko bat ...

Turiasaurius riodevensis, Europako handiena

Elhuyar Zientzia -

2003ko maiatzean, Teruelgo Riodevan, sauropodo erraldoi baten hezur fosilak aurkitu zituzten paleontologoek. Duela gutxi, Science aldizkarian eman dute horren berri ...

Gazterik lehertutako izarrak

Elhuyar Zientzia -

X izpiko Chandra teleskopioaren bidez, supernoba-mota berri bat aurkitu dute. Hurbileko galaxia batean, Magallanesko Hodei Handian hain zuzen, DEM L238 ...

Gerra nuklearren eragina munduko kliman

Elhuyar Zientzia -

Inoiz gerra nuklearrik izango balitz, mundu osoko ingurumenak kalte handia jasango luke. Munduan pilatuta dauden arma nuklearren % 0,03 bakarrik ...

Arrainak, beroak itota

Elhuyar Zientzia -

Ipar Itsasoaren hegoaldean Zoarces viviparus espezieko arrain asko hil zen uda-partean, ustez ura berotzearen ondorioz. Bada, gertaera hori ikertu dute ...

Antxoen arrantzaren aurka, pinguinoen alde

Elhuyar Zientzia -

Elizabeth Skewgar ekologoak Patagoniako Punta Tomboko pinguinoen gaineko kezka agertu du, Science aldizkarian argitaratutako lan batean. Punta Tombo Valdes penintsulatik ...

Begien kolorearen sekretu genetikoa

Elhuyar Zientzia -

Australiako ikertzaile batzuen arabera, begien kolorearen sekretua geneen erregulazioan datza. Ez dago kolorea zehazten duen generik, baizik eta pigmentua sortzeko ...

EHUko Medikuntza Fakultateak kirurgia-praktiketarako errealitate birtualeko simulagailu bat eskuratu du

Elhuyar Zientzia -

Ikasleek zain-ziztada praktikatzeko aukera ematen duen errealitate birtualeko simulagailu bat jarri du EHUko Medikuntza eta Odontologiako Fakultateak. EHUko ikastegia da ...

Uretan ere usaintzeko gai

Elhuyar Zientzia -

Sator sudur-izarduna, lehorrean ez ezik, uretan ere usaintzeko gai dela ikusi berri dute. Eta zalantza zabaldu da beste ugaztun batzuek ...

Flash suntsitzailea

Elhuyar Zientzia -

Argazki-kameraren botoiari sakatu, eta, irudia lortzearekin batera, argazkian ateratakoa suntsitzeak ez dirudi oso egokia izan behar duenik. Alabaina, batzuetan benetan ...

Zulo beltz baten errotazioa neurtu dute

Elhuyar Zientzia -

Lehen aldiz neurtu dute zulo beltz batek zer abiaduratan biratzen duen. Harvardeko Smithsonian zentroko astrofisikarien arabera, GRS1915 zulo beltzak 950 ...

Lehen nanokable ardazkidea

Elhuyar Zientzia -

Kable ardazkideek telebista- eta irrati-seinaleak garraiatzen dituzte, kablearen diametroa txikia izanagatik, gai direlako uhin-luzera handiko uhinak garraiatzeko. Seinale optikoarekin gauza ...

Zortzi galaxia txiki Esne Bidearen inguruko orbitan

Elhuyar Zientzia -

Sloan Digital Sky Survey proiektuaren bitartez, astronomoak zehaztasun handiz ari dira espazioa aztertzen. Oraingoz, ikusgai dagoenaren bosten bat aztertu dute ...

Zuhaitz garaienen bila

Elhuyar Zientzia -

Munduko zuhaitzik garaienak Kaliforniako sekuoiak dira (kostaldeko sekuoiak) eta Redwood parke nazionalean daude. Ikertzaile-bikote bat zuhaitz garaienak katalogatzen jardun da ...

Elhuyarren berriak

Unibertsitatean, euskarazko liburuak

Ansa Maiz, Lurdes - Elhuyar Edizioak

Elhuyar Fundazioak unibertsitateko beste bost liburu argitaratu ditu. Elhuyarrek bere ibilbidearen ia hasieratik bertatik argitaratu ditu unibertsitate-mailako liburuak; beraz, badaramatza ...

Jakintza hedatuz

Salmonella detektatu 24 orduan

Kortabitarte Egiguren, Irati - Elhuyar Zientzia

Jaten dugunak eta edaten dugunak gero eta kalitate-azterketa zorrotzagoak pasatzen baditu ere, oraindik ere badira gizakiaren organismoan kalteak eragiten dituzten ...

Babesleak
Eusko Jaurlaritzako Industria, Merkataritza eta Turismo Saila
MAIER Koop. Elk.
KIDE Koop. Elk.
ULMA Koop. Elk.
EIKA Koop. Elk.
LAGUN ARO Koop. Elk.
FAGOR ELECTRÓNICA Koop. Elk.