2042004(e)ko abendua

Erreportajeak

Tartarorako bidean

Irazabalbeitia, Inaki - kimikaria eta zientzia-dibulgatzailea

“Orduan hotsa entzun zuen. Hasiera batean, urruneko mikrofonoa norbaiten arnasketa lasaia jasotzen ari zela pentsatu zuen, baina oker zegoela konturatu ...

Putz egin, mesedez!

Rementeria Argote, Nagore - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Puntu bidezko gidabaimenaren auzia eztabaida ugari ari da sortzen. Izan ere, arau-hausteak pilatuz gero gidatzeko baimena gal daiteke. Eta arau-hauste ...

Historian atzera baso bila

Roa Zubia, Guillermo - Elhuyar Zientzia

Pagoa eta orbela. Pinua eta garoa. Gaztainak eta euriak bustitako hosto nabarrak. Euskal basoaren milioika irudi ditugu gogoan. Basoa; gure ...

Basoak mendiko lantegi

Imaz Amiano, Eneko - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Pagadi zoragarri batean gaude. Horiek bai pagoak, guztiak lerden-lerdenak, osasuntsuak, zuzenak. Hankak orkatiletaraino sartzen dira orbel-geruza lodi eta gozoan. Hau ...

Ehiztari-biltzaileen aroa ez da amaitu

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Aspaldi batean, gizon-emakumeek oihanean bilatzen zuten babesa. Han zuten bizitzeko behar zuten guztia; basoak ematen zien gordelekua eta janaria. Gaur ...

Hilak basoa berpizteko

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

Basoan sartu gara. Ingurura begiratuta, zuhaitz okerrak eta eroriak daude nonahi. Ehunka urteko zuhaitz handiak, garai batean lerdenak, onddoz eta ...

Zertan da Europako ingurumena?

Kortabitarte Egiguren, Irati - Elhuyar Zientzia

Europan, ingurumenarekin lotutako hainbat arazo daude konpondu gabe, esaterako, klima-aldaketa, biodibertsitatea galtzea edo hiri-inguruetako poluzio atmosferikoa. Eta, egoera horren berri ...

Plaketetatik eratorritako sendagaia

Orive Arroyo, Gorka - Farmazian doktorea. Biofarmazia, Farmakozinetika eta Farmazia-teknologiako irakasle kolaboratzailea
Anitua, Eduardo - Medikuntzan eta Kirurgian doktorea, aho-kirurgialaria eta BTIko zuzendaria
Sanchez, Mikel -
Andía, Isabel - Zientzietan doktorea eta BTI I+Dko ikerketa-zuzendaria

Milioika pertsonak jasaten dituzte giharren eta eskeletoaren asaldurak. Gaixotasun horiek min kronikoak eta, askotan, minusbaliotasun fisikoak eragiten dituzte, eta gizartean ...

Bihotzerrea kentzeko teknika berria

Kortabitarte Egiguren, Irati - Elhuyar Zientzia

Gaur egun askotan egiten ditugu neurriz kanpoko bazkari eta afariak. Eta tripakada horiekin zer? Neurriz ibili ezean, laster izaten da ...

Pertsonen berdintasuna mapa batean

Rementeria Argote, Nagore - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Arno Peters ezagutu zutenek diote gizon aparta zela, kirolari bikaina, eta, batez ere, kontzientzia handikoa. 2002ko abenduaren 3an hil zen ...

Portaeraren asaldura umeetan: zer da AGHA?

Agirre, Jabier - Medikua eta OEEko kidea

Gurea bezalako gizarte batean, bost umetik batek du Arreta Galeragatiko eta Hiperaktibitateagatiko Asaldura (AGHA), eta, horrexegatik, patologia horrek gero eta ...

Janarien eta botiken arteko elkarrekintza

Lorenzo, Arantza -
Uranga, Ane Miren -

Gaixo gaudenean, sendagilearengana joaten gara, eta hark batzuetan botikak hartzeko agintzen digu. Egunean zenbat aldiz hartu behar ditugun esateaz gain ...

Elkarrizketak

Joseph Novak: "Ezin genuen amestu ere egin mapek halako aplikazioak izango zituztenik"

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Iruñean kontzeptu-mapei buruzko lehen biltzarra egin da, Nafarroako Unibertsitate Publikoak eta gizakiak eta makinak ezagutzeko IHMC institutuak antolatuta. Biltzarrean, Joseph ...

Albisteak

Hatz-markak matematikaren bidez

Elhuyar Zientzia -

Arizonako bi matematikarik hatz-markak sortzeko eredu matematiko bat garatu dute.

Erreaktore nuklear natural-naturala

Elhuyar Zientzia -

Washington Unibertsitateko Alex Meshik-ek eta haren lankideek, gabonen erreaktore nuklear natural baten jardueraren arrastoak aurkitu dituzte.

Birus erraldoia

Elhuyar Zientzia -

Bakaterio txiki baten tamaina oso tamaina handia da birus batentzat. Tamaina horretako bat bada; ikertzaile frantses batzuek aurkitu zuten 2003an ...

Tycho Brahe eta supernoben jaiotza

Elhuyar Zientzia -

Duela laurehun urte Tycho Brahe astronomoak deskribatutako supernoba bi izarreko sistema batek eragin zuela ikusi dute.

Indar gehigarria obuluarentzat

Elhuyar Zientzia -

Badago modu bat in vitro ernalkuntzan arrakasta handiagoa izateko: ernaldu nahi den beste emakume baten obuluaren mitokondrioak sartzea.

Osasun-historia azal azpian

Elhuyar Zientzia -

Txip hau besoko azalaren azpian txertatzen da, eta, banakoa identifikatzeaz gain, osasun-historia gordetzen du.

Giza espezieak gero eta gene gutxiago

Elhuyar Zientzia -

Gizakiak 30.000-40.000 mila gene zituela aipatu zuten, baina, badirudi giza genomak 20.000-25.000 gene besterik ez duela.

Behi eroen auziari amaiera eman nahian

Elhuyar Zientzia -

Orain proposatu duten teknika: korronte elektriko horren eraginez, oxigenodun partikula oso erreaktibo batzuk sortzen dira, eta horiek gai dira materia ...

Eguzki-energia jaso eta gorde ere egiten duen aparatua.

Elhuyar Zientzia -

Japoniako Toin Unibertsitatean, eguzki-energia elektrizitate bihurtzeaz gain elektrizitate hori gorde ere egiten duen zelula fotovoltaikoa diseinatu dute.

Bit bat materiatik argira

Elhuyar Zientzia -

Georgia-ko Teknologia Institutuko bi fisikarik informazioa materiatik argira pasatzea lortu dute, bit bat baino ez bada ere.

Energiaren egoera munduan, orain eta etorkizunean

Elhuyar Zientzia -

Nazioarteko Energia Agentziak plazaratu duen txosten horretan, 2030ean energiaren egoera munduan zein izango den aurreikusten da.

Lurrak espazioa mugitzen du

Elhuyar Zientzia -

Erlatibitatearen Teoria Orokorrak ondorio harrigarriak ditu. Horietako bat: Lense-Thirring efektua. Horretarako, LAGEOS I eta LAGEOS II sateliteek Lurraren grabitazioa zehatz-mehatz ...

Dardarina, Parkinsonaren euskal genea

Elhuyar Zientzia -

Familia bereko kide askok Parkinsona zutela ikusita hasi ziren ikerketak. Park8 aldaera hereditarioa eragiten duen genea aurkitu dute, eta geneari ...

Dieta zabaldu zuelako bizi da kondorra

Elhuyar Zientzia -

Kondorrak itsas ugaztunak ere jaten zituen, desagertu ziren espezieetakoek ez, ordea.

Unibertsoaren iraungitze-data

Elhuyar Zientzia -

Lehenengo 11 mila milioi urteko iraungitze-data kalkulatu zuten arren, bikoitza baino gehiago iraungo duela esan berri dute.

Eboluzioaren ordularia

Elhuyar Zientzia -

Ordulari molekular batean oinarrituta, bi espezie noiz bereizi ziren edo haien arbasoa zein izan zen jakiteko modua aurkeztu dute Frantziako ...

Emakumeak eta gizonak ez gara berdinak

Elhuyar Zientzia -

Orain jakin dute sistema immunearen erantzuna zergatik den ezberdina sexuaren arabera.

Aire-poltsekin, ur gainean oinez

Elhuyar Zientzia -

Zapatariek ur gainean ibiltzeko trebezia dute.

Esofagoko ahotsa lantzen

Elhuyar Zientzia -

Laringeko minbizi larrietan laringektomia egiten zaio maiz gaixoari. Horrek eragina du haren bizi-kalitatean. Aterabiderik ohikoena esofagoko ahotsa erabiltzea da.

Mutazio bat errudun, baina mitokondriokoa

Elhuyar Zientzia -

Sindrome metaboliko delakoaren erantzulea mitokondrioaren genomako mutazio bat dela aurkitu dute.

Euli klonikoak

Elhuyar Zientzia -

Lehenengo aldiz euliak klonatu dituzte. Aurretik beste saiakera batzuk egin badira ere, azkenean ikertzaile kanadar batzuek lortu dute ozpin-euliak klonatzea.

Nola lortzen dute espeziek garunari iruzur egitea?

Elhuyar Zientzia -

Ikertzaileek jakin dute nola lortzen duten espeziek haragiaren ustel-usaina estaltzea eta garunari ziria sartzea.

Hitzen jario elektrikoa

Elhuyar Zientzia -

Elektrizitatez astindutako garuna azkarragoa da. Denbora-tarte jakin batean normalean baino hitz gehiago gogoratzeko balio du.

Beste zulo beltz bat

Elhuyar Zientzia -

Astronomoek bigarren zulo beltza topatu dute Esne Bidearen erdian.

Duela bi mila urteko krema bezalakoxea

Elhuyar Zientzia -

Londres inguruko aztarnategi batean pasta antzerako bat gordetzen zuen pote bat aurkitu zuten.

Elhuyarren berriak

Elhuyarren Sinonimoen kutxa sinonimo eta antonimoen hiztegia

Etxeberria, E. -

Hamaika urte igaro dira Elhuyarrek hizkuntz hiztegiak egiteari ekin zionetik. Ordutik hona, euskal hiztegigintzan lan ugari egin da, eta Elhuyarrek ...

Jakintza hedatuz

Plastikozko zuntz optikoak

Andonegi Beristain, Garazi - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Zuntz optikoak milimetro bateko diametroa duten hariak dira. Zuntz optiko horiek etxeetako sare domotikoetan, kotxeetan, trenetan eta abioietan erabiltzen dira.

Webgune honek cookieak erabiltzen ditu zure nabigazio-esperientzia hobetzeko. Nabigatzen jarraitzen baduzu, ulertuko dugu cookie horien erabilera onartzen duzla. Ezeztatuz gero, ezingo duzu webgune honetan nabigatu. Onartu
Informazio gehiago
Babesleak
Eusko Jaurlaritzako Industria, Merkataritza eta Turismo Saila
MAIER Koop. Elk.
KIDE Koop. Elk.
ULMA Koop. Elk.
EIKA Koop. Elk.
LAGUN ARO Koop. Elk.
FAGOR ELECTRÓNICA Koop. Elk.