1922003(e)ko azaroa

Erreportajeak

2003ko Nobel sariak

Roa Zubia, Guillermo - Elhuyar Zientzia

Urtero, abenduaren 10ean izaten da Nobel sariak emateko ekitaldia, egun horretan hil baitzen Alfred Nobel, sariaren asmatzailea. Aurtengo edizioan, zazpi ...

Eta Lurra laua balitz?

Roa Zubia, Guillermo - Elhuyar Zientzia

Badakigu Lurra planeta bat dela eta, ikusten ditugun beste planeta guztiak bezala, gutxi gorabehera esferikoa dela. Mila aldiz entzun ondoren ...

Agenda 21: herriek salbatuko dute mundua

Rementeria Argote, Nagore - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Agenda 21 garapen jasangarria errazteko dokumentu gisa jaio zen, 1992an Rion egindako gailurrean. Izan ere, garapen jasangarriaz hitz egiten urteak ...

Tokiko Agenda 21: urratsez urrats bidea eginez

Rementeria Argote, Nagore - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Rion 1992an Agenda 21en dokumentua kaleratu zenetik, jarraitu beharreko metodoa egokitzeko saiakera ugari egin da. Herri gehienek bide berari jarraitu ...

Agenda 21, Euskal Herrian ere martxan

Kortabarria Olabarria, Beñardo - Elhuyar Zientzia
Roa Zubia, Guillermo - Elhuyar Zientzia

Ez da nazioarteko goi-bilera batean sinatutako paper-multzoa bakarrik. Agenda 21 programa herriz herri zabaldu da, eta hona ere etorri behar ...

Europari begira

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

Tokiko Agenda 21 udalerri mailakoa izaten da eta, beraz, herri bakoitzean propio garatu beharrekoa. Baina badira Europan neurri handi batean ...

Izarren ibilbideari jarraika

Andonegi Beristain, Garazi - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Teleskopioak unibertsoaren alderdi ezkutuenak ikusteko ametsarekin sortu zituen gizonak. Amets horretan atsedenik hartu gabe, zunda bizkorragoak, satelite berriak eta teleskopio ...

Zer iritzi duzu zientziaz?

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Jendeari asko interesatzen zaizkio zientzia-gaiak. Behintzat, hori erantzuten dute gehienek norbaitek galdetuz gero. Baina horrek ez du esan nahi, nonbait ...

Ustekabeko lehen erradiografia

Kortabitarte Egiguren, Irati - Elhuyar Zientzia

X izpiak zer diren azaltzea ez da batere zaila gaur egun, aski ezagunak baitira. Baina orain dela mende bat argi-izpi ...

Egunean aspirina bat?

Agirre, Jabier - Medikua eta OEEko kidea

“Aspirinak ez dio bihotzari eragiten”. Horixe zioen Bayer etxeak komertzializatzen zuen aspirinaren publizitateak 1920an. Eta, noski, nola jakingo zuten iragarki ...

Hirugarren adinekoen elikadura

Lorenzo, Arantza -
Uranga, Ane Miren -

Jateko ohitura egokiak izatea beti da ona, baina zahartzaroan berebiziko garrantzia du, gaixotasunen bat agertzeko aukerak ugaritu egiten baitira. Ongi ...

Elkarrizketak

Mario Sáenz de Buruaga: "Animaliak ehiza baino lehen fauna dira"

Imaz Amiano, Eneko - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Ehiza-garaian gaude bete-betean. Ez gara ehizaren eztabaidan sartuko, kudeaketari heldu nahi izan baitiogu. Horregatik jo dugu horretan urteak daramatzan M ...

Albisteak

Itsasoko puntu beroak

Elhuyar Zientzia -

Ikerketa berri bati esker, itsasoko puntu beroak zein diren zehaztu dute ikertzaileek. Puntu beroak biodibertsitate handieneko guneak dira.

Harea bidaiaria hareharrian

Elhuyar Zientzia -

Bi ikerketa eginda, geologo batzuk ondorio deigarri batera iritsi dira: Estatu Batuetako mendebaldeko hareharria ekialdeko mendietatik etorritako hareak sortu zuen.

Bereizi dituzte quarkak?

Elhuyar Zientzia -

New Yorkeko fisikari batzuek atomoaren nukleotik quarkak askatu dituztela uste dute. Hori frogatuko lukeen esperimentua egiteko, ordea, energia asko beharko ...

Atmosferako bromuro-kantitatea jaitsi eta jaitsi

Elhuyar Zientzia -

Atmosferan geroz eta bromuro gutxiago da, ozonoaren mesedetan. 1995 eta 2002 artean egindako ikerketa baten arabera, kantitate handiena 1998an egon ...

Ioi-kanalei esker antzematen ditugu soinuak

Elhuyar Zientzia -

Ikerketa honetan, seinalearen konbertsioa belarriko zelula sentsorialetan dauden proteina batzuek egiten dutela ikusi dute; kanal-itxura duten proteinek, hain zuzen ere.

Enbrioiak zapaltzeak geneak aktiba ditzake

Elhuyar Zientzia -

Enbrioi bat zapaltzeak edo hari tira egiteak eragina izan dezake haren hazkuntzan. Horixe aurkitu du Frantziako ikertzaileak Drosophila-rekin egindako ...

Zuntz optiko berritzaileena

Elhuyar Zientzia -

AEBetako ikertzaile-talde batek, zuntz optiko berritzaileena aurkeztu du.

Galaxia handiak txikia elikatzen du

Elhuyar Zientzia -

Astronomoen esanean, bi objektu kosmiko horien arteko harremana galaxia handiak galaxia askoz txikiagoa elikatzean datza.

Zelula hiltzen bada, konposatu toxikoak dauden seinale

Elhuyar Zientzia -

Zelula bat oinarri hartuta, gai toxikorik ote dagoen jakiteko sentsore bat egin dute MITeko ikertzaileek.

Tunelgintza eta uhin sismikoak

Elhuyar Zientzia -

Uhin sismikoetan oinarritutako metodo berri bat garatu dute tunelen aurpegien atzealdean zer ezkutatzen den ikusteko.

Landareen DNA zaharrena

Elhuyar Zientzia -

Duela 400.000 urte inguruko landareen DNA aurkitu dute, Kopenhageko Unibertsitateko ikertzaileek egiaztatu ahal izan dutenez.

Onddoak bonbardatu

Elhuyar Zientzia -

Erradioimmunoterapia minbiziaren aurka erabili izan da, baina, dirudienez, onddoek sortutako infekzioetarako terapia gisa ere eraginkorra izan daiteke.

Noiztik behar du gorputzak muntaia?

Elhuyar Zientzia -

Alemaniako ikertzaile batzuek ikusi dute segmentukako garapena kontrolatzen duten geneak mota berekoak direla ugaztunetan eta armiarma batzuetan.

Adinarekin neuronak ere 'gogortuz'

Elhuyar Zientzia -

Washington Unibertsitateko ikertzaileek ikusi dutenez, sagu gazteetan neuronek une oro eratu eta apurtzen dituzte elkarren arteko loturak; aldiz, sagu zaharragoetan ...

Granitoa hondakin nuklearren biltegi

Elhuyar Zientzia -

Hainbat geologo granitoa aztertzen ari da, hondakin nuklearrak kudeatzeko modua aurkituko dutelakoan.

Presioa gorantz Plutonen

Elhuyar Zientzia -

1988az geroztik egindako ikerketetan, Plutonen nitrogenozko atmosfera mehean aldaketak ikusi dituzte; presio-handitzea, besteak beste.

Zer gertatu zen Permiarrean?

Elhuyar Zientzia -

Lurraren historiako iraungitzerik handiena; dinosauroen garaikoa baino handiagoa. Duela 250 milioi urte gertatu zen eta itsasoko espezieen % 90-95 eta lurrekoen ...

Menopausia aurreratua

Elhuyar Zientzia -

Sagu emeen proteina batek obuluak une egokian garatzea eragiten du, ikerketa berri baten arabera.

Mikrobakterioak patentatuta

Elhuyar Zientzia -

Tulsa-ko Unibertsitateko ikertzaile-talde batek mikrobakterioak egiteko teknika bat patentatu du.

Merkurioa toxikoa ote?

Elhuyar Zientzia -

Orain arte hori uste izan da, arrainak janda barneratutako merkurioa toxikoa dela, baina ikerketa batek zalantzan jarri du uste hori.

Saguzarrak eta pertsona itsuak

Elhuyar Zientzia -

Saguzarrak ez dira itsuak, askok hala uste arren, baina ekolokazioaz baliatzen dira gauez ikusteko. Orain, pertsona itsuentzat baliatu dute sistema ...

Ozeanoak gero eta azidoago

Elhuyar Zientzia -

Kaliforniako ikertzale batzuen aburuz, CO2 kantitate bera igortzen segitzen badugu, azidotasun-maila igotzen joango da.

Gaixotasunak ikertzeko erreminta berriak

Elhuyar Zientzia -

Mikroskopioak eta pipetak ez dira gaixotasunak ikertzeko erreminta bakarrak. Orain, sateliteak erabiliko ditu Europako Espazio Agentziak Ebolaren aurkako borrokan.

Marte, planeta lehorra

Elhuyar Zientzia -

Martek ez omen du inoiz ur askorik izan. Hori eman dute aditzera planeta gorriaren azalean egindako azken ikerketaren emaitzek.

Jakintza hedatuz

Bularreko minbizia emakume gazteetan

Andonegi Beristain, Garazi - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Bularreko minbizia herrialde industrializatuetako emakumeek jasaten duten minbizi-mota arruntena da eta, gainera, heriotza gehien eragiten dituzten gaixotasunetan bigarrena. Gaixotasun hori ...

Babesleak
Eusko Jaurlaritzako Industria, Merkataritza eta Turismo Saila
MAIER Koop. Elk.
KIDE Koop. Elk.
ULMA Koop. Elk.
EIKA Koop. Elk.
LAGUN ARO Koop. Elk.
FAGOR ELECTRÓNICA Koop. Elk.