Aitziber L. Cortajarena: “Escoitando música, buscamos ser capaces de escribir a partitura”

Galarraga Aiestaran, Ana

Elhuyar Zientzia

Aitziber L. Cortajarena (Bilbao, 1974) foi nomeado recentemente director científico de CIC biomaGUNE. A súa traxectoria foi longa e frutífera. Doutor en Bioquímica pola Universidade do País Vasco en 2002. Despois, antes da súa visita a CIC biomaGUNE, investigou na Universidade de Yale (EEUU), no Instituto Weizmann (Israel) e no IMDEA Nanociencia (Madrid). Lidera varios proxectos europeos e en 2019 Ikerbasque concedeulle un premio en recoñecemento á súa traxectoria profesional como investigador e ás súas achegas científicas.
aitziber-l-cortajarena-musika-entzunda-partitura-i 400
Doutor en Bioquímica
Que é o que máis che sorprendeu, alterado ou fascinado desde que empezaches a traballar?

Sábese que as proteínas están formadas por cadeas de vinte aminoácidos. E como se colocan estes aminoácidos, créase una ou outra estrutura, dependendo da cal a proteína terá una función ou outra. Un cambio nun dos aminoácidos pode provocar una mutación, una enfermidade. Iso foi investigar desde que empecei o meu traballo.

E ao principio, cando estaba a facer a tese, non sabiamos moito da estrutura. Naquela época comezou a desenvolver a bioloxía estrutural. Con iso fomos coñecendo a estrutura das proteínas. E saber como definían a estrutura as secuencias dos aminoácidos foi una revolución paira nós, xa que foi entón cando empezamos a comprender por que una perda funcional ou una enfermidade débese a un cambio nun aminoácido.

Ademais, permitiunos iniciar o deseño racional das proteínas. Así, no laboratorio estamos a crear secuencias de aminoácidos, as estruturas desexadas para que realicen as funcións desexadas: un inhibidor, un sensor… Isto supuxo una certa revolución. A iso engádense novas ferramentas de computación como a intelixencia artificial. Grazas a iso, a nosa área conseguiu un gran impulso.

Que lle gustaría ser testemuña da revolución ou do descubrimento?

A pesar da gran evolución, aínda estamos lonxe de alcanzar os nosos obxectivos. Porque o que buscamos é predicir cal será a secuencia dunha proteína a partir da función que buscamos, xa sexa terapéutica ou tecnolóxica: materiais, sistemas de captación de enerxía...

Así que o meu soño sería iso. Poder comprender completamente este código e poder imaxinar una proteína coa estrutura e función desexada paira resolver un problema, biomédico ou tecnolóxico, e poder escribir esta secuencia, producir proteína e ser capaz de facer o que previmos.

Aínda estamos lonxe de facelo. Con todo, cando empecei a facer a tese, os aminoácidos representabámolos como bolitas e agora podemos ver a súa estrutura molecular. Así, coñecendo a secuencia e a estrutura, podemos predicir a función. É como ser capaz de ler a partitura. O que buscamos é máis difícil: escoitar música, escribir a partitura. O meu soño é ser capaz de facelo.

Jarrai iezaguzu

Zu idazle

Zientzia aldizkaria

azken alea
Babesleak
Eusko Jaurlaritzako Industria, Merkataritza eta Turismo Saila
MAIER Koop. Elk.
KIDE Koop. Elk.
ULMA Koop. Elk.
EIKA Koop. Elk.
LAGUN ARO Koop. Elk.
FAGOR ELECTRÓNICA Koop. Elk.