2572009(e)ko urria

Gai nagusia

Teleskopio Milimetriko Handia

Espazioa behatzeko, ez da nahitaezkoa begiak erabiltzea. Gizakiaren begiak argia jasotzen duen bezala, beste tresna batzuek beste uhin asko jasotzen dituzte. Hori bai, uhin-mota bakoitza jasotzeko tresna jakin bat erabili behar da. Horren adibide da Mexikoko Puebla estatuko Teleskopio Milimetriko Handia, espaziotik datozen uhin milimetrikoak jasoko dituena. Gisa horretako teleskopiorik handiena izango da martxan jartzen dutenean. Itziar Aretxaga bilbotarrak han egiten du lan, eta datozen orrietan gidari izango da teleskopioa eta haren inguruko kontuak ezagutzeko.

Erreportajeak

Petrolio-zundaketak Euskal Herrian

Kortabitarte Egiguren, Irati - Elhuyar Zientzia

Gaur egun harrigarria gerta litekeen arren, garai batean petrolio-zundaketak egin ziren Euskal Herrian, eta zundaketa haiek guztiek urre beltzaren sukarra ...

Arrano arrantzalea bueltan

Rementeria Argote, Nagore - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Aurten, berriz ugaldu da arrano arrantzalea Iberiar penintsulan; 80ko hamarkadatik ez zen halakorik gertatu. Andaluzian egiten ari diren birsartze-programa bati ...

Analisiak

Nutrazeutikoak: elikagaiak ala medikamentuak?

Orive Arroyo, Gorka - Farmazian doktorea. Biofarmazia, Farmakozinetika eta Farmazia-teknologiako irakasle kolaboratzailea
Zarate Sesma, Jon - Farmazian doktorea. Biofarmazia, Farmakozinetika eta Farmazia-teknologiako irakasle kolaboratzailea

Gizakiak Paleolito garaitik erabili izan ditu elikagai bioaktibo edo nutrazeutikoak. Hipokratesek K.a. 400. urtean aipatu zuen: "janaria zure sendagaia ...

Metamaterialak: ezaugarri harrigarriak eta interes bizia

Ederra, Iñigo - Ingeniaritza Elektrikoa eta Elektronikoa Departamentua

Metamaterialena da azken urteetan zientzialarien artean interes handiena piztu duen arloetako bat. Elementuen multzo periodikoz osatutako konposatu artifizialak dira metamaterialak ...

Mundu digitala

Google Wave: posta elektronikoa aurretik eramango duen olatua?

Leturia Azkarate, Igor - Informatikaria eta ikertzailea

Pasa den maiatzean, Googlek, garatzaileentzako jardunaldi batzuetan, aurki argia ikustekoa den bere azken produktua aurkeztu zuen: Google Wave. Interneten jarri ...

Gogoetan

Proportzioan egokia, eta ez bestela

Roa Zubia, Guillermo - Elhuyar Zientzia

Inurri bat bi metroko altueratik lurrera erortzen bada, ez da istripu hilgarria izaten. Askotan ikusi dugu, eta ez digu arreta ...

Istorioak

Jeffersonen munstroak

Etxebeste Aduriz, Egoitz - Elhuyar Zientzia

Fundamenturik gabeko mito hari amaiera jartzeko garaia iritsi zen. Bai, mamuta munstro bikaina zen horretarako. Thomas Jefferson konbentzituta zegoen. Hogei ...

Atarikoa

Zerutik espaziora

Carton Virto, Eider - Elhuyar Zientzia

Astronomiaren Nazioarteko Urtea ospatu dugu aurten, laurehun urte bete baitira Galileok teleskopio batekin zerura lehenengoz begiratu zuenetik. Jakina, zerua zer ...

Umore grafikoa

Gai librean

Unibertsoko espagetiak

Urrestilla, Jon - Fisikan doktorea eta Sussexeko Unibertsitateko ikertzailea

Oinarrizko fisikan dimentsio bakarreko objektuak (sokak) aipatzean, aukera bat baino gehiago datozkigu burura. Alde batetik, supersokak ditugu. Azken urteetan, fisikariek ...

Liburutegia

Longitude, Dava Sobel

Roa Zubia, Guillermo - Elhuyar Zientzia

Zeruari begiratze hutsarekin, nabigatzaileek jakin dezakete non dauden iparra eta hegoa, eta non ekialdea eta mendebaldea. Are gehiago, zeruari tresna ...

Albisteak

Hiru mutazio, klonak lortzeko

Elhuyar Zientzia -

Landare-klonak lortzeko bidean pauso bat eman dute Frantziako ikertzaileek Ingeniari agronomoek aspalditik bilatzen dute landare on baten hurrengo belaunaldia aurrekoa ...

Erditze goiztiarrentzako listu-proba

Elhuyar Zientzia -

Listu-proba batekin, erditze goiztiarrak aurreikus daitezke, Erresuma Batuko ikertzaile-talde batek aurkitu duenez. Proba egiteko, haurdun dauden emakumeen listuaren progesterona-maila neurtzea ...

Eremu magnetikoaren aldaketa txikiak, ozeanoen eraginez

Elhuyar Zientzia -

Illinoisko Northwestern Unibertsitateko Gregory Ryskin irakasleak proposatu du ozeanoetako urak eragiten dituela Lurraren eremu magnetikoak ehun bat urteko denbora-tarteetan izaten ...

Landareentzat ere barra-kodea aurki

Elhuyar Zientzia -

Landare-espezieak identifikatzeko gene-sekuentzien datu-base bat sortzeko aurrerapauso handia eman dute Bizitzaren Barra Kodearen Partzuergoan (CBOL). Landare bakoitzak sekuentzia jakin bat ...

Kapsula endoskopiko berri bat gai da koloneko polipoen % 64 hautemateko

Elhuyar Zientzia -

Ohiko kolonoskopiaren bidez aurkitzen diren lesio guztien % 64 diagnostikatzera iritsi da kolona aztertzeko kapsula endoskopiko berri bat. Emaitza hori lortu ...

Ehiztaria ehizatzeko transgenikoa

Elhuyar Zientzia -

Artasoroetan izurrite handiak eragiten dituen intsektu bati, Diabrotica virgifera virgifera koleopteroari, aurre egiteko gai den arto transgenikoa sortu dute Europako ...

Zeramikaren adina jakiteko, erreparatu hezetasunari

Elhuyar Zientzia -

Manchesterko eta Edinburgoko unibertsitateetako zenbait ikertzailek zeramikazko objektu arkeologikoak datatzeko teknika berri bat diseinatu dute. Teknika hori orain dela 2 ...

Iterbioa, paritatea aztertzeko ezin hobea

Elhuyar Zientzia -

Oinarrizko partikulen desintegrazioa ez da beti simetrikoa; hain zuzen ere, indar elektroahulak kontrolatzen dituen prozesuetan, materia eta antimateria abiadura ezberdinetan ...

Arrautza eta oiloa, eta molekula burujabe

Elhuyar Zientzia -

Biziaren sorrera argitu nahian, laguntzarik gabe bikoizteko gai den molekula bat sortu dute laborategian Gaur egun, DNAn eta haren bikoizteko ...

112. elementua, kopernizioa, aintzatetsia

Elhuyar Zientzia -

Kimika Puruaren eta Aplikatuaren Nazioarteko Elkarteak (IUPAC) aintzatetsi egin du taula periodikoan 112. posizioa betetzen duen elementua, orain arte ununbio ...

Espermatozoide-itxurako zelulak zelula ametatik

Elhuyar Zientzia -

Hazteko kondizio egokietan jarrita, Newcastle Unibertsitateko ikertzaile-talde batek lortu du giza enbrioietako zelula ama batzuk espermatozoide bihurtzea; edo, zehatzago esanda ...

Lurrikara batek Zeelanda Berria Australiara gerturatu du

Elhuyar Zientzia -

Australia eta Zeelanda Berria gertuago daude orain. Izan ere, lurrikara batek Zeelanda Berriko uharteetako bat, hegoaldekoa, 30 zentimetro mugitu du ...

Euriaren portaera azaltzeko, nahikoa tanta bat

Elhuyar Zientzia -

Euri-zaparradetan ur-tantek duten banaketa ezagutzeko, ur-tanten erorketa behatu dute Frantziako Aix-Marseille Unibertsitatean fluidoen dinamika aztertzen diharduten bi zientzialarik. Hain zuzen, ...

Webgune honek cookieak erabiltzen ditu zure nabigazio-esperientzia hobetzeko. Nabigatzen jarraitzen baduzu, ulertuko dugu cookie horien erabilera onartzen duzla. Ezeztatuz gero, ezingo duzu webgune honetan nabigatu. Onartu
Informazio gehiago
Babesleak
Eusko Jaurlaritzako Industria, Merkataritza eta Turismo Saila
MAIER Koop. Elk.
KIDE Koop. Elk.
ULMA Koop. Elk.
EIKA Koop. Elk.
LAGUN ARO Koop. Elk.
FAGOR ELECTRÓNICA Koop. Elk.