2352007(e)ko urria

Erreportajeak

Hegaztien artean murgilduta

Lakar Iraizoz, Oihane - Elhuyar Zientzia

Hegaztiak hegan ikustean, bati baino gehiagori piztuko zitzaion hegan egiteko gogoa, ziur. Demagun norbaitek horretarako aukera ematen digula, eta hegan ...

Hidrogenoa karbonozko loreetan

Etxebeste Aduriz, Egoitz - Elhuyar Zientzia

Badira karbonozko lore ñimiño batzuk, CO 2 -rik xurgatzen ez dutenak, baina gas horren isuriak murrizten asko lagun dezaketenak. Izan ...

Perretxikoen garaia

Rementeria Argote, Nagore - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Perretxikozale gehienak udazkena iristeko irrikan izaten dira, otarra hartuta lurrak ematen duen fruitu preziatuenetako bat biltzera joateko. Zale amorratuak udaberrian ...

Sputnik-ek 50 urte

Txintxurreta Agirre, Arantxa - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Lehen satelite artifiziala bidali zutela 50 urte betetzen dira aurten. Sputnik-1 ( bidaia-lagun , euskaraz) 1957ko urriaren 4an bidali zuten espaziora errusiarrek ...

Baso-lurzoruak, karbono-gordailuak

Gartzia Bengoetxea, Nahia - Biologoa, NEIKER-Tecnaliako teknikaria

Giza jarduerak atmosferara isurtzen duen substantzietako bat, karbono dioxidoa, landareen hazkuntzaren lehengaia da. Horregatik, landareak ugaritzea eta haztea estrategia ona ...

Eremu elektromagnetikoak automobilgintzan

Kortabitarte Egiguren, Irati - Elhuyar Zientzia

Eremu elektromagnetikoen eta osasun-arazoen arteko lotura egiten da sarri komunikabideetan, nahiz eta horren gainean oraingoz adituek adostasunik aurkitu ez. Artikulu ...

Desagertutako erleen kasua

Etxebeste Aduriz, Egoitz - Elhuyar Zientzia

Amerikan eta Europan erleak desagertzen ari dira. Arazoa larria da, Amerikan batez ere. Dagoeneko erlauntza asko ia hutsik topatu dituzte ...

Elkarrizketak

John Durant: "Komunikazioa lantzen ez duen zientzialaria arrakastarik gabeko zientzialaria da"

Urruzola Arrate, Manex - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Massachusettsko Teknologia Institutua (MIT) mundu mailako erreferentzia bat da zientzia, ingeniaritza eta ekonomia arloetan. MITen egiten den ikerketa eta berrikuntzaren ...

Zelula amen soka luzea

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Zelula amen gaia puri-purian dago. Itxaropen handia piztu dute gizartean, baina sektore batzuei onartezinak iruditzen zaizkie zelula amen ikerketetan ematen ...

Albisteak

Pandaren historia ezagutzen

Elhuyar Zientzia -

Pandaren (Ailuropoda melanoleuca) historia ebolutiboari buruz ezer gutxi dakigu. Badakigu gaur egungo panda modernoaren aitzindaria duela milioi bat urte bizi ...

Prestazio oso oneko gurpil-aulki motorizatua

Elhuyar Zientzia -

Tekniker-Ik4 zentro teknologikoak prestazio oso oneko gurpil-aulki prototipo bat (NOA prototipoa) garatu du, Kutxaren Gizarte Ekintzaren laguntzari esker. NOA gurpil-aulki ...

Beste eraso bat bakterioen erresistentziari

Elhuyar Zientzia -

Bakterioek antibiotikoekiko erresistentzia izatea eragotz lezakete bisfosfonatu deituriko medikamentuek. Estatu Batuetan egin dute esperimentua, eta hainbat gaixotasun sortzen dituen E ...

Urriak esango digu neguan zer eguraldi egingo duen

Elhuyar Zientzia -

Meteorologoek behin eta berriz esaten dute ezin dela egin eguraldiaren luzerako iragarpenik. Baina iragarpen horiek egiteko ereduak badira, eta horietako ...

Baraurik egon arren, sugea adi-adi

Elhuyar Zientzia -

Animalia askok dute jan gabe luzaro irauteko gaitasuna. Baraualdi luze horri aurre egiteko, metabolismoa moteltzen dute, gorputzaren tenperatura jaitsi... estrategia ...

Hwang-en ikerketa ez da alferrikakoa izan, azken finean

Elhuyar Zientzia -

Aurtengo polemikarik biziena izan da: Hwang ikertzaile korearrak iruzur egin zuen giza enbrioien klonazioa helburu zuen ikerketa batean. Bada, Hwang-en ...

Paperezko bateria

Elhuyar Zientzia -

Paperezko orri bat dirudien bateria bat egin dute New Yorkeko Rensselaer Institutu Politeknikoan. Bateriaren oinarria zelulosazkoa da, eta, alde batetik ...

Izarraren eztandatik bizirik atera den planeta

Elhuyar Zientzia -

Izar bat erraldoi gorri bilakatzen denean, asko zabaltzen da, eta inguruan dituen planetak irentsi egiten ditu, nolabait esatearren. Bada, prozesu ...

Aldatu eta garbitu

Elhuyar Zientzia -

Krustazeo batzuek exoeskeleto-aldaketa baliatzen dute gorputzean dituzten metal astunak kanporatzeko. Esate baterako, AEBko Rutgers Unibertsitatean egindako ikerketa batean frogatu dute ...

Europa eta Britainia Handia uholde batek bereizi zituen

Elhuyar Zientzia -

Britainia Handia duela 425.000 urte bihurtu zen uharte, Mantxako kanala sortu zenean. Ordura arte, Frantziari lotuta zegoen lurraren bitartez ...

Morenaren ezkutuko arma

Elhuyar Zientzia -

Morena ehiztari bikaina da; koral edo arroka artean ezkutatuta zelatatzen ditu harrapakinak, eta horzkada beldurgarria du. Bada, jakin berri dutenez ...

Kakalardo erraldoien muga

Elhuyar Zientzia -

Munduko kakalardo-espezie handiena Amazona oihaneko Titanus giganteus da: arraren batez besteko neurria 13,5 cm da eta ia 17 cm-rainokoak ...

Duela zortzi milioi urteko bakterioak berpizturik

Elhuyar Zientzia -

Izotzaren kontserbazio-ahalmenak aukera eman die Estatu Batuetako biologo batzuei duela zortzi milioi urteko bakterioak pizteko. Antartikako Beacon haraneko glaziar bateko ...

Ernalketa-teknika arrunt bat zalantzan

Elhuyar Zientzia -

Hogeita hamabost urtetik gorako emakumeei enbrioia ezarri aurretik, PGS (Preimplantation genetic screening) deituriko testa egiten da askotan: hiru eguneko enbrioiari ...

Gizaki modernoaren eta Neanderthalgoaren ikerketa ustela

Elhuyar Zientzia -

Joan den urtearen amaierako albisterik sonatuenetako bat izan zen: gizaki modernoa eta Neanderthalgoa gurutzatu egin zirela argitaratu zuen Svante Päabo ...

Teleskopioen objektiboen helburua

Elhuyar Zientzia -

Irudikoak IC 10 galaxia nanoko izar batzuk dira. Kolore urdin bizikoak Wolf-Rayet izarrak dira, ingurura masa handia askatzen duten izar ...

Surf-oholak egiteko ordezko material birziklagarria

Elhuyar Zientzia -

TXFOAM proiektuan, gaur egun surf-oholak egiteko erabiltzen den foam-aren ordezko materiala aurkitu dute. Foamak baino toxikotasun txikiagoa du, eta birziklagarria ...

Kavli sariak, Nobelen osagarri

Elhuyar Zientzia -

Norvegiako Zientziaren eta Letren Akademiak zientziaren hiru arlotarako hiru sari berri aurkeztu ditu. Kavli sariak dira, eta, nolabait, Nobel sarien ...

Basurdetik txerrira, noiz eta nola?

Elhuyar Zientzia -

Europan basurdea noiz etxekotu zuten azaltzeko, hiru hipotesi ziren nagusi: Ekialde Hurbiletik ekarri zutela txerria, etxekotze-ohitura hartu zutela handik eta ...

Asteroidearen arrastoari segika

Elhuyar Zientzia -

Duela 65 milioi urte, asteroide batek Lurra jo zuen. Nonbait, talka haren ondorioz galdu ziren dinosauroak. William Bottke astronomoa harago ...

Oraingoan mahatsa utzi dute biluzik

Elhuyar Zientzia -

Mahatsari ere iritsi zaio txanda: duela gutxi aurkeztu dute Nature zientzia-aldizkarian haren genoma. Zehazki, Pinot Noir barietatearen aldaera baten genoma ...

Azido laktikoa: etsaia ez, baizik eta laguna

Elhuyar Zientzia -

Azido laktikoa jarduera fisikoarekin lotzen dugu, jarduera fisikoa egitera ohituta ez daudenekin, hain zuzen. Norbaitek muskuluak ohi baino gehiago lantzen ...

Jupiterren ezkutu-izaera zalantzan

Elhuyar Zientzia -

Duela hamarkada batetik hona, onartu izan da Jupiterrek Lurra babesten duela asteroideetatik; nolabait, ezkutu gisa jokatzen duela inguratzen zaizkion asteroideak ...

Zelula amekin, obario berritua

Elhuyar Zientzia -

Hezur-muineko eta odoleko zelula ama batzuk erabilita, saguek ahituta edo ia ahituta zituzten obarioak berriro ere obozitoz betetzea lortu dute ...

Mira, izar isatsduna

Elhuyar Zientzia -

NASAko astronomoek izar isatsdun bat topatu dute argi ultramorearen bitartez. Izar ezaguna da, Mira izenekoa, eta Cetus konstelazioan dago, eguzki-sistematik ...

Ehuneko bateko aldea, ez hain txikia

Elhuyar Zientzia -

Gizakiaren eta txinpantzearen genomak oso-oso antzekoak dira; % 1eko aldea baino ez dute. Harritzekoa da, aldea hain txikia izanik, hain desberdinak ...

Berri ona ozono-geruzaz

Elhuyar Zientzia -

Duela 20 urte hartutako erabaki batek eragin onuragarria izan du atmosferan. Hain zuzen ere, berri on bat eman dute ozono-geruza ...

Atomo soiletan oinarritutako memoriak gertuago

Elhuyar Zientzia -

Atomo soiletan oinarritutako memoriak egitea da fisikaren helburu handienetako bat. Orain arte, 'limite superparamagnetikoa' izan dute oztopo, baina, dirudienez, oztopo ...

Elhuyarren berriak

Teknopolis berri-berria

Kortabarria Olabarria, Beñardo - Elhuyar Zientzia

Teknopolisek 10 urte beteko ditu aurten. Eta, gaur egungo telebistaren panoraman, hamar urte ia mende bat da! Horregatik, Teknopolisek ospatu ...

Jakintza hedatuz

Tumoreen aurkako estrategia eraginkorragoak

Kortabitarte Egiguren, Irati - Elhuyar Zientzia

Minbiziaren tratamenduaren gaur egungo arazorik handienetako bat da tumore-zelulak suntsitzeko eraginkorrak diren agenteak zeharo toxikoak direla gaixoaren zelula eta ehun ...

Webgune honek cookieak erabiltzen ditu zure nabigazio-esperientzia hobetzeko. Nabigatzen jarraitzen baduzu, ulertuko dugu cookie horien erabilera onartzen duzla. Ezeztatuz gero, ezingo duzu webgune honetan nabigatu. Onartu
Informazio gehiago
Babesleak
Eusko Jaurlaritzako Industria, Merkataritza eta Turismo Saila
MAIER Koop. Elk.
KIDE Koop. Elk.
ULMA Koop. Elk.
EIKA Koop. Elk.
LAGUN ARO Koop. Elk.
FAGOR ELECTRÓNICA Koop. Elk.