Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber

Elhuyar Zientzia

Bertoko espezieekiko itsutasuna, euskal gizartearen arazo

2022/06/23

EHUko eta Aranzadiko ikertzaileek egindako azterketa batek agerian jarri du Euskal Herriko nerabeek biodibertsitatearen ezagutza mugatua dutela, batez ere bertoko animalia eta landareei dagokionez. Gazteen artean analfabetismo ekologikoaren zantzuak ikusi dituzte, eta biodibertsitatearen eta klima-larrialdiaren baitan, gizartean ezagutza hori bultzatzea ezinbestekoa dela uste dute zientzialariek. Neurriak hartzera deitu dute.

Asko gutxietsi da gizakiak itsasoan eragindako petrolio-isurien kutsadura

2022/06/17

Orain arteko estimazioek zioten itsasoko azalean dauden hidrokarburoen ia erdia itsas hondoko petrolio-biltegi naturaletatik iragazitakoa zela. Baina Nanjing Unibertsitateko (Txina) …

Mineralen eta metalen prezioa igotzeak kolokan jar dezake trantsizio energetikoa

2022/06/08

Azken hamarkadetan, behera egin dute energia berriztagarrien teknologien prezioek etengabe ­­–eguzki-energia fotovoltaikoak eta bateriek, batez ere–, eta, neurri batean, trantsizio …

Zientzialariek joera diskriminatzaileak dituzte artikulu zientifikoak aipatzen dituztenean

2022/06/06

Lan zientifiko bat argitaratzen denean, jorratu den gaiari buruz aurretik egin diren ikerketa esanguratsuenak aipatzen dira beti. Ondorioz, ikerketek zitazio-indize …

Xabier Saralegi Urizar Teknologia-arduraduna (Orai NLP Teknologiak)

“Zaila da makinentzako eredu etiko unibertsal bat sortzea”

2022/06/01 Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

Xabier Saralegi Urizar adimen artifizialeko ikertzailea da Orai NLP Teknologiak langunean, Elhuyar Fundazioak sustatutako ekimen teknologiko berrian. Digitalizazioaren ahalmen guztia euskararen alde erabiltzen saiatzen da. Itzultzaile automatikoak, ahotsaren sintesia eta bestelako teknologiak ikertzen ditu bere lantaldeak. Teknologia horien jokaera diskriminatzaile eta arrazistei aurre egitea ere badu helburu. Azken batean, makina etikoagoak eta gizatiarragoak sortzea.

Arima digitala

2022/06/01 Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

Digitalizazioa. Datuak. Adimen artifiziala. Goitik behera zipriztintzen ari zaigun olatu teknologiko eta sozial hau egiturazko aldaketak eragiten ari da gizartean. …

Ponpeia suntsitu zenean hildako pertsona baten genoma sekuentziatu dute

2022/05/26

Vesuvio sumendiaren erupzio erraldoiak 79. urtean Ponpeia suntsitu zuenean, milaka pertsona hil ziren, eroritako etxeek zapalduta edo sumendiaren errauts toxikoak …

Giza immunitate-zelulen atlasa sortu dute

2022/05/18

Giza genomaren sekuentziazioak balio handiko informazioa eman die zientzialariei, baina ez nahikoa. Giza gorputzeko 30 bilioi zelulek gene berak dituzte, …

Honga sumendiak Lurrean eta espazioan eragindako ezohiko fenomenoak aztertu dituzte

2022/05/13

Hunga sumendiaren erupzioak (Tonga irlak) erregistro geofisiko modernoan dokumentatutako leherketarik handiena eragin zuen atmosferan urtarrilaren 15ean (1883an Krakatau sumendiaren erupzio …

Herpesbirus latentea nola berraktibatzen den argitu dute

2022/05/04

Julius Maximilians Unibertsitateko (Alemania) ikertzaile-talde batek herpesbirusen inguruan aspaldian zegoen galdera gako bati erantzutea lortu du: nola lortzen duen birusak, …

Jarrai iezaguzu

Zu idazle

Zientzia aldizkaria

azken alea
Babesleak
Eusko Jaurlaritzako Industria, Merkataritza eta Turismo Saila
MAIER Koop. Elk.
KIDE Koop. Elk.
ULMA Koop. Elk.
EIKA Koop. Elk.
LAGUN ARO Koop. Elk.
FAGOR ELECTRÓNICA Koop. Elk.