Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber

Elhuyar Zientzia

Bada garaia makinek ere aintzat har dezaten giza dibertsitatea eta inklusioa

2022/01/16

Ikertzaileak ahalegin handia egiten ari dira makinek gizakiak erraz identifikatu eta haiekin komunikazio gero eta eraginkorragoa izan dezaten. Etengabe hobetzen ...

Emakumeek % 32 aukera gehiago dute ebakuntzen ostean hiltzeko zirujaua gizonezkoa bada

2022/01/13

Kanadako ospitaletan egindako ikerketa batek frogatu du, zirujauen eta pazienteen generoak baduela zeresanik ebakuntzen emaitzan. 3.000 zirujauen eta 1 ...

Hizkuntzen larrialdia eta klimaren larrialdia, eskutik doazen bi krisialdi

2022/01/04

Munduko hizkuntza askok pairatzen duen arrisku-egoera eta biodibertsitatearen galera globala konparatu ditu Nature Ecology & Evolution aldizkariko ikerketa batek. Biodibertsitatearen larrialdia nahikoa kritikoa bada, hizkuntzena are handiagoa dela salatu dute: munduan diren 7.000 hizkuntzetatik ia % 50 dago arriskuan, anfibioen % 40aren, ugaztunen % 25aren eta hegaztien % 14aren aldean. UNESCOk Hizkuntza Indigenen Nazioarteko Hamarkada izendatu du 2022an hasi berri den hau.

Faktore fisiologiez gain, faktore sozialek ere eragiten dute emakumeek bularra emateari goizegi uztea

2021/12/21

Bularra emateko gogoa duten emakume guztiek ez dute lortzen, inondik inora, haien haurrari bularra arrakastaz ematea. OMEk gutxienez bi urtez ...

NASAren zunda bat Eguzkiaren koroan barneratu da, lehenengo aldiz

2021/12/16

Duela 60 urte amestutako helburua lortu du 2021ean NASAk: 2018an jaurtitako Parker Solar Probe zunda Eguzkiaren koroan barneratu da lehenengo ...

Urtean 1,5 bilioi musuko beharko dira munduan, berrerabilgarriak sustatzeko politika aktiboak egin ezean

2021/12/15

Portsmoutheko Unibertsitateko (Erresuma Batua) ikertzaileek salatu dute, COVID-19aren pandemiari, giza osasuna babesteko irizpidetan oinarrituta erantzun diotela gobernuek, baina ingurumen-arazo larri ...

“Behera egiten ari da txertoek birusaren transmisioa eragozteko duten gaitasuna”

2021/12/02 Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

Maíra Aguiar biologoa da, eta modelizazio matematikoan egiten du lan BCAMen, matematika aplikatuetarako ikerketa zentroan. Eusko Jarlaritzak eredu matematiko bat gara zezala eskatu zien, COVID-19a EAEn izaten ari den transmisio-dinamika ulertzeko. Haien emaitzak aztertu eta egungo egoeraren inguruko gogoeta egin du.

Giza eboluzioa berridazten

2021/12/01 Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

Giza eboluzioa modu zirraragarrian kontatu digute: mamut handien ehiza, garunaren garapena, Afrikatik mundu osora zabaltzea… Baina apenas daude emakumeak kontakizun horretan. Ustez gure espeziearen garapenerako gakoak izan diren asmakizunak gizonezkoei esleitu izan zaizkie, eta emakumeek biologikoki natural zituzten ekarpenak ikusezin bihurtu. Alabaina, gizakiak egin duen eboluziorako, gero eta ikertzaile gehiagok jotzen dituzte ezinbestekotzat edoskitze luzeak, erditze zainduak eta haurrenganako transmisio kulturala. Hori gabe, ez gara giza eboluzioa ulertzen ari. Kontakizun ofiziala berridazteko garaia da, beraz.

Musikak hunkitzen ez duenean

2021/12/01 Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

Gauza gutxik hunkitzen dute musikak bezainbeste. Neurozientziak asko ikertu du nola aktibatzen den garuna une horietan, eta zer-nolako erantzun fisiologikoak ...

Dibertsitatearen eta inklusioaren aldeko urratsak ematen hasi dira zientzian

2021/11/11

Azken aldian, mugimendua sumatzen da zientzia-sistemaren barruan. Gero eta gehiago dira zientzia-sisteman egiturazko arrazakeria eta bazterketak salatzen dituzten ahotsak, eta ...

Babesleak
Eusko Jaurlaritzako Industria, Merkataritza eta Turismo Saila
MAIER Koop. Elk.
KIDE Koop. Elk.
ULMA Koop. Elk.
EIKA Koop. Elk.
LAGUN ARO Koop. Elk.
FAGOR ELECTRÓNICA Koop. Elk.