328 2017ko abendua

Erreportajeak

Gorputza ere bagara

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

“Pentsatzen dut; beraz, banaiz”, esan zuen Descartesek. Eta zabalduta dago pentsatu buruarekin pentsatzen dugula. Hortik dator gure izatea garunaren baitan ...

Tinto ibaia, beste mundu bat

Etxebeste Aduriz, Egoitz - Elhuyar Zientzia

Tinto ibaiak eta haren inguruak beste mundu bat dirudite. Ezohikoak dira hango koloreak eta paisaiak, berezia du geologia, eta muturrekoak ...

Elkarrizketak

Eva Poveda López Birologoa

“GIBaren tratamendua hartzen duten pertsonek ez dute birusa kutsatzen”

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

Oso argi hitz egiten du Eva Povedak hiesaz eta GIB birusaz. Estigma sozialak oraindik zauri handiak sortzen dituela dio. Tratamendu ...

Analisiak

Klima-aldaketa

Pascual, Unai - Klima eta Natur Ingurunea / Basque Centre for Climate Change
Oihane Martin Sainz de la Maza - Mikrobiologia eta Parasitologia Zerbitzua / Ramón y Cajal ospitalea

Klima-aldaketaren auzia ekarri dugu gurera. Zer dugu hausnartzeko gai honen inguruan? Bi ikuspegi, bi iritzi. Bata, mediku batena, eta bestea ...

Mundu digitala

Blockchain: transakzioen biltegiratze banatu, fidagarri eta manipulaezina

Leturia Azkarate, Igor - Informatikaria eta ikertzailea

Blockchain edo bloke-kateen teknologia bitcoinarekin batera egin zen ezagun, kriptotxanpon entzutetsuak erabiltzen zuen transakzioen biltegiratze-sistema baita. Entitate ziurtatzaile zentralik gabeko ...

Lekukoak

Txelo Ruiz Vazquez Industria-ingeniaria

“Teknologia-kontsumitzaile hutsa izateari utzi eta jakintza ere izatea nahiko nuke”

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Txelo Ruiz Vazquez (1959, Irun) Euskal Herriko Unibertsitateko irakaslea da Informatika Fakultatean, Konputagailuen Arkitektura eta Teknologia sailean. EHUko Informatika Fakultateko ...

Istorioak

Altamira. Hain zahar, hain eder

Etxebeste Aduriz, Egoitz - Elhuyar Zientzia

Haitzuloan sartu ziren aita-alabak. Zortzi urte zituen Mariak, eta pozarren zihoan aitari historiaurreko aztarnak bilatzen laguntzera. Aurreko urtean, aita txundituta ...

Ekinean

Ainhoa Iñiguez Goizueta Matematikaria

"Asko gozatzen dut gauzen logika ulertzen"

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Ainhoa Iñiguez Goizuetak onartzen du Matematikak ospe txarra duela: zaila, astuna, aspergarria… Beretzat, ordea, erraza eta entretenigarria izan da ...

Atarikoa

Txikitasunean handi

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

Eskuetan daukazu Elhuyar aldizkari berria, lehengoa baino txikiagoa eta zainduagoa. Zuoi, harpidedunoi, eta, bereziki, iritziak eta proposamenak helarazten diguzuenoi, zor ...

Gai librean

Ba al dugu immunitate-sistema hackeatzerik?

Sáenz Cuesta, Matías - Sendagilea eta Biodonostiako Esklerosi Anizkoitzeko Unitateko ikertzailea
Alberro Garitano, Ainhoa - Biodonostiako Esklerosi Anizkoitzeko Unitateko ikertzailea
Otaegui Bichot, David - Biodonostiako Esklerosi Anizkoitzeko Unitateko burua

Immunitate-sistemak organismo arrotzen erasoetatik babesten gaitu, baina, desorekatuz gero, gure etsai ere bihur daiteke, eta gaixotasunak eragin; minbizia, esaterako. Azken ...

Darwin ez zen Siberian izan

Pardo Guereño, Iker - Biologian doktorea

Ezaguna da Malthus-en tesi ekonomikoak Charles Darwin eta Alfred Russel Wallacengan izan zuen eragina. Hemeretzigarren mendeko Ingalaterra industrializatu eta gainpopulatuan ...

Oiloen arteko erasoa, jarrera-arazoa

Rodriguez Aurrekoetxea, Ane - Biologian doktorea eta etxabereen portaeran aholkularia

Urteetan zehar pentsatu izan da oiloek (Gallus gallus domesticus) beste oiloekin era agresiboan jokatzeko arrazoi nagusia beren arteko espazio-falta izan ...

Albisteak

Leuzemia baten aurkako gene-terapia bat merkaturatzeko baimena eman dute Estatu Batuetan

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Lehen aldiz, gene-terapia bat merkaturatzeko baimena eman du Estatu Batuetako Elikagaien eta Sendagaien Sailak (FDA). Novartis farmazia-konpainiak merkaturatuko du, Kymriah ...

Zika birusak emakume haurdunen immunologia-sistema ahultzen duela frogatu dute

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Zika birusak emakume haurdunen immunologia-sistema ahultzen duela frogatu dute Keck Medikuntza Fakultateko ikertzaileek (USC). Ahultze horren ondorioz, birusak ez du ...

Antares izarraren azala eta atmosfera, iruditan

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Eguzkia ez den izar baten irudirik onena lortu dute, ESO behatokiko VLT teleskopioaren interferometroa erabilita (VLTI). Antares da izar hori ...

Giza ekolokazioaren ezaugarri akustikoen eredu matematikoa egin dute

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Saguzarrek eta itsas ugaztun batzuek bezala, gizakiek ere ekolokazioa balia dezakete, inguruneari buruzko informazio espaziala jasotzeko. Durham Unibertsitateko ikertzaileek (Britainia ...

Erle langile ala erregina bilakatzea, landareen mikroRNAren esku

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Jakina da erleen elikadura gako dela haien bereizketan: langileek eta erlamandoek eztia eta polena jaten dute; erreginek edo erlamek, berriz ...

Klima-aldaketak bizkarroiei gogor eragingo diela ohartarazi dute

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Bizkarroiek ospe txarra duten arren, haien dibertsitatea ekosistemen osasunarekin lotuta dago. Hala eta guztiz ere, klima-aldaketak bizidunetan izango dituen ondorioak ...

Walabiaren esneak karenaren funtzioa duela frogatu dute

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Taxonomistek bereizita sailkatu ohi dituzte ugaztun karendunak (edo plazentarioak) eta martsupialioak. Izan ere, kanguruen, walabien eta beste martsupialioen fetua ez ...

Kimioterapiaren eraginkortasuna apaltzen duen proteina bat identifikatu dute

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Kimioterapiak zelulen DNAn sortzen dituen hausturak konpontzen dituen proteina bat identifikatu du nazioarteko ikertzaile-talde batek.

Kimioterapia minbizi-zelulen DNA puskatzean datza ...

Kimikako Nobel Saria biomolekulen egitura aztertzeko kriomikroskopia elektronikoa garatu zutenei

Elhuyar Zientzia -

Nobel Fundazioak JacquesDubochet, Joachim Frank eta Richard Henderson zientzialariak saritu ditu 2017an, biomolekulen egitura aztertzeko kriomikroskopia elektronikoa garatzeko egin duten ...

Tximeleten hegoetako marrazkien oinarri genetikoa argitu dute

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

Tximeleten hegoetan marrazki erakargarri bezain konplexuak azaltzen direnez, haiek sortzeko gene-sorta handi baten inplikazioa espero zuten zientzialariek, elkarlanean halako ereduak ...

Zartadura gehiagorik ez 3D inpresio metalikoan

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

Metalekin 3D inpresioa egiteak benetako iraultza ekarriko luke industrian, diseinu metalikorako aukerak ikaragarri handituko bailirateke. Praktikan, ordea, oso gutxi dira ...

Elektroien igorpena kronometratzea lortu dute

Elhuyar Zientzia -

DIPCko eta EHUko fisikariek, Alemaniako zenbait unibertsitatetako zientzialariekin batera, ikertu dute zer gertatzen den efektu fotoelektrikoan lehen attosegundoetan. Elektroien igorpena ...

Neandertalen garuna gizaki modernoena baino motelago hazten zen

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

Asturiaseko El Sidrón kobazuloan aurkitutako haur neandertal baten eskeletuak datu baliagarriak eman ditu hobeto ezagutzeko nola garatzen zen neandertalen ...

Zergatik hilobiratzen ziren pertsona batzuk trikuharrietan eta beste batzuk kobazuloetan?

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

Neolito garaiko hilobiratze-ohiturak hobeto ezagutzeko ikerketa egin dute EHUko eta Oxfordeko Unibertsitateko ikertzaileek Arabar Errioxako hainbat txokotan. Izan ere, oraindik ...

Pandak ez daude arriskuz kanpo oraindik

Etxebeste Aduriz, Egoitz - Elhuyar Zientzia

Panden populazioak gora egin duen arren, haien habitataren egoera okerrera doa, ikerketa berri baten arabera. 2016an arriskuan dauden espezieen ...

Medikuntzako Nobela, erritmo zirkadianoaren mekanismo molekularra argitu dutenei

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Jeffrey C. Hall,  Michael Rosbash eta Michael W. Young ikertzaileek jasoko dute  Fisiologia edo Medikuntzako Nobel saria. Hala erabaki du ...

Fisikako Nobel Saria, grabitazio-uhinei behatzea posible egin dutenentzat

Etxebeste Aduriz, Egoitz - Elhuyar Zientzia

Nobel Fundazioak iragarri duenez, Rainer Weiss, Barry C. Barish, eta Kip S. Thorne ikertzaileek jasoko dute 2017ko Fisikako Nobel saria ...

Babesleak
Gipuzkoako Foru Aldundia
IRIZAR Koop. Elk.
MAIER Koop. Elk.
KIDE Koop. Elk.
ULMA Koop. Elk.
EIKA Koop. Elk.
LAGUN ARO Koop. Elk.
TAJO Group