2502009(e)ko otsaila

Erreportajeak

Aldakortasuna informazio-iturri

Lakar Iraizoz, Oihane - Elhuyar Zientzia

Bizidunon genomak egiten du bakoitza espezie jakin bateko kide izatea, eta, hortaz, espezie bereko kideek antzeko ezaugarriak izatea. Bestalde, nork ...

Donostiako Aquariuma, barrutik ikusita

Roa Zubia, Guillermo - Elhuyar Zientzia

XX. mendearen hasieran sortu ziren erakundeak mendeurrena betetzen hasi dira. Horietako bat da Gipuzkoako Ozeanografia Elkartea, mendeurrena 2008ko urriaren 19an ...

Erretinosi pigmentarioa, tuneletik begira

Kortabarria Olabarria, Beñardo - Elhuyar Zientzia

Txakurrak itsuen laguntzaile. Istorio ezaguna da, baina bertsio berriak badira. Horietako batean, itsu zen txakur bati ikusteko gaitasuna itzuli zion ...

Ostadarra platerean

Kortabitarte Egiguren, Irati - Elhuyar Zientzia

Begietatik jaten dugula kontu jakina da. Izan ere, koloreak begietatik sartzen zaizkigu, baina baita ahotik ere. Laranja-kolore biziko laranjak ditugu ...

Penizilina, imitazio ona

Roa Zubia, Guillermo - Elhuyar Zientzia

Penicillium generoko onddoek arma bat dute bakterioen kontrako gerran erabiltzeko: penizilina. Horrek erakutsi zion gizakiari botikak izango diren produktuak eskura ...

Ibaiertzen jaun eta jabe

Álvarez Busca, Lucía - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Fallopia japonica du izena; Reynoutria japonica eta Polygonum cuspidatum izenekin ere ezagutzen da, eta espezie inbaditzailetzat hartzen da. Baina zeri ...

Da Vinci robot zirujaua

Etxebeste Aduriz, Egoitz - Elhuyar Zientzia

Zirujauek inbidiaz begiratzen diote Da Vinciren eskumuturren trebeziari. Haren mugimenduen zehaztasunak ez du preziorik kirurgian. Zauri txikiko kirurgian espezialista da ...

Bizidunek egina eta desegina

Lakar Iraizoz, Oihane - Elhuyar Zientzia

Iazko Zientziaren Astean, patata-fekulaz egindako plastikozko poltsak banatu zituzten. Poltsa horiek zakarretan bukatzen dutenean, materia organikoa deskonposatzen duten mikroorganismoek desagerraraziko ...

Elkarrizketak

Enrike Zuazua: "Matematikaren tresneria garrantzitsuena ikertzaileak dira"

Kortabitarte Egiguren, Irati - Elhuyar Zientzia

Jende askorentzat, matematikariak bakarka beren geletan sartuta lan egiten duten teorikoak dira, baina errealitatea guztiz bestelakoa da. Horrexen adibide garbia ...

Darwin: adarretatik sustraietara

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Charles Darwin 1809ko otsailaren 12an jaio zen; hortaz, hil honetan ospatzen da haren jaiotzaren 200. urteurrena. Gainera, duela 150 urte ...

Albisteak

Geneak isiltzeko mekanismoa argiago

Elhuyar Zientzia -

New Yorkeko Rockefeller Unibertsitateko ikertzaileek geneak isiltzeko mekanismoa argitzeko pauso bat eman dute. Horretarako, ozeano-hondoko tximinia hidrotermaletan bizi den bakterio ...

Eraikinek intsektuak nahasten dituzte

Elhuyar Zientzia -

Gizakiok sortutako gainazal ilun eta distiratzaileak, hala nola eraikinak eta asfaltozko errepideak, kaltegarriak izan daitezke intsektuentzat, Michigan Estatu Unibertsitateko ikertzaile-talde ...

Macquari uhartetik katuak kentzeak kalte ekologikoak sortu ditu

Elhuyar Zientzia -

Australiako Macquari uhartean, katuak kentzeko kanpaina bat egin zen 2000. urtean. Kanpaina hark bertako ekologiari kalte handiak eragin dizkiola eman ...

Gasezko planeta erraldoiak azkar hazten dira

Elhuyar Zientzia -

Jupiter bezalako gasezko erraldoien sorrera azkarra izan zela frogatu dute Harvard-Smithsoniar Astrofisika Zentroko ikertzaileek, beste izar batzuk ikertuta. Hala azaldu ...

Zelula ama bat, gaixotasun baten eredu

Elhuyar Zientzia -

Lehen aldiz bihurtu dute zelula ama bat gaixotasun genetiko bat ikertzeko eredu. Gaixotasuna duen gaixo bati azaleko zelula bat kendu ...

2008ko Euskadi ikerketa-saria

Elhuyar Zientzia -

Claudio Palomo EHUko Kimika Organikoko katedradunak jaso du 2008ko Euskadi ikerketa-saria, Zientzia eta Teknologiaren modalitatean. Epaimahaiaren ustez, Palomo irakasleak oso ...

Gene-familia bera hainbat hosto-formatarako

Elhuyar Zientzia -

Azatik hasi eta astigarreraino, hainbat landareren hostoen itxura gene-familia berak zehazten du. Nekazaritza Ikertzeko Frantziako Institutu Nazionaleko talde batek ondorioztatu ...

RNAri buruzko ikerketak Wikipedian

Elhuyar Zientzia -

RNA Biology zientzia-aldizkariak jasotako ikerketak Wikipedian agertuko dira. Izan ere, aldizkariak eta RNA familia datu-baseak (Rfam) elkarlanean aritzeko hitzarmen bat ...

Ilargiak eremu magnetikoa izan zuen

Elhuyar Zientzia -

Apollo 17 misioan Ilargitik ekarritako arroka baten azterketak aditzera eman duenez, Ilargiak inoiz izan du eremu magnetikorik. Massachussets Teknologia Institutuan ...

Landareak, errugabeak metanoaren auzian

Elhuyar Zientzia -

Hiru urte eztabaidatzen eta ikertzen eman ondoren, landareek ez dutela metanoa sortzen ondorioztatu dute ikertzaileek. Max Planck Institutuko ikertzaileen lan ...

Urbanizazioaren mapa zehatza egin dute

Elhuyar Zientzia -

2009ko Munduaren Garapen Txostenean, urbanizazioari buruzko mapa berri bat argitaratu dute Munduko Bankuak eta Europako Batasunak. Urbanizazioaren definizio bateraturik ez ...

Laino gutxiago eta klima beroagoa

Elhuyar Zientzia -

Datu meteorologikoek argi uzten dute azken 30 urteetan askoz laino eta lanbro gutxiago izan dela Europan aurreko garaietan baino. Datu ...

Esne-bidea, Andromeda bezain handia

Elhuyar Zientzia -

Esne-bidearen tamaina kalkulatu du Kaliforniako Harvard-Smithsonian Zentroko astronomo-talde batek, irrati-teleskopioen sare bat erabilita: Very Long Base Array taldea. Estatu Batuetan ...

Argiak bultzatuta

Elhuyar Zientzia -

Estatu Batuetako Yale Unibertsitateko fisikari batzuek lortu dute gauzak argiarekin mugitzea. Oso gauza txikiak izan behar dute, tamaina nanoskopikoa duten ...

Kodoi baten ahalmen bikoitza

Elhuyar Zientzia -

Euplotes crassus protozooan, UGA kodoiak bi aminoazido kodetu ditzakeela ikusi dute AEBko Nebraska Unibertsitateko ikertzaileek. Normalean, kodoi batek aminoazido bakarra ...

Euri-tanta handiak, tornado-arriskua

Elhuyar Zientzia -

Euri-tanten edota kazkabar-aleen tamainaren arabera, hodeiek trumoi-tximistez gertatzen den ekaitza edo tornado bat eragingo duten jakin daitekeela ikusi dute Oklahomako ...

Sumendiak, susmagarri dinosauroen galeran

Elhuyar Zientzia -

Uste nagusiaren aurka, dinosauroak ez ziren galdu meteorito baten talkaren eraginez, baizik eta sumendi-erupzio masiboen erruz. Hori proposatu dute hiru ...

Persiarrak, arma kimikoak erabiltzen lehenak

Elhuyar Zientzia -

Persiarrek gas pozoitsuak erabili zituzten erromatarren kontra Siriaren ekialdeko Dura hirian, Britainia Handiko Leicester Unibertsitateko arkeologo baten ustez. Arma kimikoak ...

Bere burua kopiatzen duen RNA sintetikoa

Elhuyar Zientzia -

Biziaren jatorriari buruzko teoria garrantzitsu baten arabera, RNA-molekula izan zen biziaren lehen molekula. Ustez, RNA gai da bere burua kopiatzeko ...

Erloju genetikoak ugaztunen zeluletan

Elhuyar Zientzia -

Suitzako Teknologia Institutu Federaleko biologo batzuek erloju gisa jokatzen duen egitura bat sortu dute ugaztun baten zelula batean. Bakterioetan lortu ...

Arrainek ere sortzen dute karbonatoa

Elhuyar Zientzia -

Planktona ez da kaltzio karbonatoa sortzen duen bizidun bakarra. Jakina zen arrain hezurdunek ere sortzen dutela karbonatoa hesteetan, baina kantitate ...

Nolako hemorragia, halako kaltea

Elhuyar Zientzia -

Bihotzekoa izan duten pertsonen bihotzeko hemorragiak jaso dituzte lehenengo aldiz erresonantzia magnetiko (EMN) bidez Londresko Imperial Collegeko MRC medikuntza-zentroko ikertzaileek ...

Kristal ez-organiko kurbatuak

Elhuyar Zientzia -

Granadako Unibertsitateko ikertzaileek ikusi dute kristal ez-organikoek kurbak hartzeko ahalmena dutela. Hori ez da arrunta mundu ez-organikoan. Normalean, naturan ikusten ...

Prioiek eragina dute usaimenean

Elhuyar Zientzia -

Prioiek usaimen-sisteman eragina dutela aurkitu dute Columbia Unibertsitateko ikertzaileek. Prioiak ez dira ezinbestekoak usaimenean, baina zentzumen horren gaitasunak zorrotz mantentzen ...

Grafenozko elektrodo malguak eta gardenak

Elhuyar Zientzia -

Koreako Sungkyunkwan Unibertsitateko ikertzaileek grafenozko elektrodo malguak eta gardenak garatu dituzte. Horretarako, grafeno-geruza fin bat txertatu dute bi polimeroren gainean ...

Aurrena zulo beltza izan zen, eta gero galaxia

Elhuyar Zientzia -

Galaxien erdian dauden zulo beltzek hurbil dituzten izarrak eta gasa irensten dituzte. Bestalde, baina, haien grabitazio-indarrak inguruan izarrak eta galaxiak ...

Dinosauroa lumaz jantzita, nabarmentzeko

Elhuyar Zientzia -

Beipiaosaurus dinosauroaren lumek hegazti askotan duten funtzio berbera zuten: bere burua nabarmentzea, bikotekidea erakartzeko edo etsaiak uxatzeko. Hori ondorioztatu dute ...

XX. mendean, itsas maila 1,9 mm igo da urtean

Elhuyar Zientzia -

EHUko Zientzia eta Teknologia Fakultateko ikertzaile-talde batek klima-aldaketak euskal kostaldean duen eragina aztertu du, eta ikusi du XX. mendean zehar ...

Afrikako lurzoruaren mapa digitala abian

Elhuyar Zientzia -

Afrikako lurzoruaren lehenengo mapa digitala prestatzen ari dira Afrikako Lurzoruaren Informazio Zerbitzuen proiektuan. Saharaz hegoaldeko 42 herrialdetako lurzoruaren egoerari eta ...

Jakintza hedatuz

Gaixotasun handien kontrako lagun txikiak

Álvarez Busca, Lucía - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Minbiziaren kontrako tratamenduen arazoetako bat da ez dituztela bereizten zelula osasuntsuak eta gaixoak. Hala, guztiek pairatzen dute tratamenduaren eragina. EHUko ...

Webgune honek cookieak erabiltzen ditu zure nabigazio-esperientzia hobetzeko. Nabigatzen jarraitzen baduzu, ulertuko dugu cookie horien erabilera onartzen duzla. Ezeztatuz gero, ezingo duzu webgune honetan nabigatu. Onartu
Informazio gehiago
Babesleak
Eusko Jaurlaritzako Industria, Merkataritza eta Turismo Saila
MAIER Koop. Elk.
KIDE Koop. Elk.
ULMA Koop. Elk.
EIKA Koop. Elk.
LAGUN ARO Koop. Elk.
FAGOR ELECTRÓNICA Koop. Elk.