1131996(e)ko azaroa

Erreportajeak

Behi eroen gaitza

Alvarez, Mikel -
Umaran Sanchez, Adelaida -

Behi eroen gaitza edo abelgorrien entzefalopatia espongiformea nerbio sistemako gaixotasun endekatzaile hilgarria da. Gizakiak ere antzeko ezaugarriak dituen Creutzfeldt-Jakobs-en sindromea …

Aranzadiko Astronomia Saila

Boneta, Jon Andoni -

Lehen aldiz duela sei urte antolatu zirenetik, gauzak erabat aldatu dira. Donostiak Aranzadiko Astronomia Sailari esker izan du hainbat fenomenoren …

Ultzera senda daiteke

Agirre, Jabier - Medikua eta OEEko kidea

Duela denbora gutxira arte urdaileko (eta baita duodenoko ere) ultzerak jasateko arrisku-faktore nagusiak genetikoak eta elikadurazkoak zirela uste bazen ere, …

Arabazozo pikarta, soroetako neguko inbaditzailea

Elosegi Irurtia, Migel M. -

FITXA TEKNIKOA Arabazozo pikarta

Martitz, abiatu gara berriz

Irazabalbeitia, Inaki - kimikaria eta zientzia-dibulgatzailea

Martitz, planeta gorria, askoren ametsen kokalekua. Nork ez ditu kanelen istorioak entzun? Edo nork ez du izan Orson Welles-ek martiztarren …

Obelisko baten historia

Ezpeleta Arenaza, Txema -
Ruiz-Larrea, Isabel - Irakaslea eta ikertzailea

Egiptoko obelisko bat Parisen ikusi nuen lehenengo aldiz, Concorde enparantzan hain zuzen ere. Zementuzko eraikin berriz beteta dagoen hiri zaratatsuaren …

Euskarazko softwarea gaur egun

Kaltzada, Pili - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Ordenadoreak, internet, datu-baseak, editoreak... Mundu berri baterako leihoak zabaltzen dizkiguten hitzak dira. Makinen garaia omen da gurea eta etorkizunean areagotuko …

Informatika eta euskara Elhuyarren

Lizaso, Pili - Informatika Saila

Etxetik batere mugitu gabe, informatikari euskaldunen komeriez berba egiteko solaskide aproposa aurkitzea ez da batere zaila izan. Elhuyar Kultur Elkartean …

Holograma, irudi orokorra

Portugal, Xabier -

Ametsetako lantegiak teknologia berriez baliatzea ez da kontu berria. Zineak berak ere bere garaian iraultzailetzat jo zuten teknika du oinarri …

Itsaspeko mendikateak: dortsalak

Ostolaza, Gentzane -

Dortsalak, urazpiko mendikateak, ez dira publiko zabalarentzat oso ezagunak. Ezjakintasun hori zenbait faktoreren ondorio zuzena da; batetik, ez ditugulako ikusten …

Dilatazioa, beroa eta abar

Bandres Unanue, Luis -

Aurreko artikuluan dilatazioaren inguruko hainbat bitxikeriren berri eman genuen, oraingoan ere dilatazioak izango du bere txokoa doako ordulariak? atalean. Horrez …

Soinuaren grabazioa eta erreproduzioa

Irureta Azkune, Onintza -

Hain gustuko duzun abesti hori, ingelesa ikasteko kasetak edota irakaslearen hitz-jarioak grabatuak dituzun zintak; horiek guztiak duela mende bat pasatxo …

Karbono, hidrogeno eta oxigenoz osatutako energi lehengaiak: karbohidratoak

Lorenzo, Arantza -
Uranga, Ane Miren -

Aurrekoan ura elikagaien bihotza dela esaten bagenuen, oraingoan karbohidratoak, Naturan ugarien dauden osagaiak izateaz gain, gorputzaren energi iturri oparoenak direla …

Albisteak

Neska ala mutila?

Elhuyar Zientzia -

Aukerako umeak izatea ez da amets zoroa. Horretarako teknika jadanik erabilgarria da genetikako laborategietan.

Gizakia, laborategiko arratoia

Elhuyar Zientzia -

Laborategietako arratoiak aurki desagertuko dira. Enpresak botika berriak ikertzen segituko du, baina ez du animaliarik erabiliko; horien ordez, giza organoak …

Saio nuklearrak eta lurrikarak

Elhuyar Zientzia -

Kanadako geologo talde batek entseiuen ondorioak aztertzen dihardu eta hasi da jadanik lanaren emaitzak plazaratzen.

Badator EROS

Elhuyar Zientzia -

EROS 466 izeneko asteroidearen ibilbidea aztertzen ari zela, Paolo Farinella astronomo italiarrak Lurraren kontra talka egingo duela iragarri du.

Martitzerako bideak

Elhuyar Zientzia -

EEBBetako NASA Espazio Agentziak 2019. urtea baino lehen ez du gizakirik bidaliko Martitzera. Aspaldiko ametsa zena baztertu egin behar izan …

Werner HEISENBERG

Kaltzada, Pili - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Fisikari alemaniar hau Würzburg-en munduratu zen 1901ean. Gaztetatik bere aitak giza zientzietarako bultzatu bazuen ere, berehala nabarmendu zioten fisika eta …

Malariaren aurrean indartsuenak

Elhuyar Zientzia -

Vanuatu-n bizi dira argazkiko umeak. Azken bizpahiru urteotan bertan beraiekin lanean aritu da Oxford Unibertsitateko ikertzaile-talde bat, herrialde horietan ematen …

Umeak eta trafikoa

Elhuyar Zientzia -

Hrietako trafikoak uste baino kalte larriagoa eragiten digu. Bereziki kezkagarria da aire poluzioak umeengan duen eragina, Osasunerako Mundu Erakundeak berriki …

Neurririk gabeko medikazioa

Elhuyar Zientzia -

Egunero 15 botika inguru hartzen dituzte; halabeharrez, gainera, HIESAren ondorioak leuntzearren. Birusak zigortutako organismo ahuletan zein ondorio izango dituen horrek …

Lithodora, loretxo urdin-purpura deigarria

Terés, Joxepo -

FITXA TEKNIKOA Lithodora

Ba dator otsoa!

Elhuyar Zientzia -

Pozez batzuk eta beldurrez eta kezkaz beste batzuk, irakurri ahal izan dugu duela hilabete batzuk Nafarroako Urbasan eta Aralarren Gipuzkoako …

Landarediaren % 20 galtzeko zorian

Elhuyar Zientzia -

380.000 landare-espezie ezagutzen dugu gaur egun. 10 urte barru, ordea, 30.000 gutxiago egongo da gure planetan.

Etorkizunean, garia

Elhuyar Zientzia -

Nekazari Ikerketarako Nazioarteko Aholkularitza Taldeak emandako datuen arabera, etorkizuneko “urrea” garia izango da.

Nora doa papera?

Elhuyar Zientzia -

Hegoaldeko euskal herritar bakoitzak 131 kilo paper kontsumitzen ditu urtero. Espainiako kontsumitzaileen Elkarteak eman du datu hori.

Poluzioaren kontra, barazki-menestra?

Elhuyar Zientzia -

Lurzoruaren poluzioa gero eta arazo kezkagarriago eta larriagoa da. Europako Batzordeak argitaratutako txosten batean irakur daitekeenez.

Elefanteak errinozeroak maite dituzte

Elhuyar Zientzia -

Hego Afrikako Pilanesberg-eko erreserban asaldaturik dabiltza. Izan ere, elefante gazte batzuek turistei erasotzeaz gain bertako errinozeroekiko sexu-joerak dituzte.

Pozoia eta maitasuna

Elhuyar Zientzia -

Kantaridina aspalditik afrodisiakotzat hartu izan da, baina eragiten dituen erekzioak hain mingarriak direnez, batez ere pozoi arriskutsutzat dauka jendeak.

Bideo-kamerak ikusmiran

Elhuyar Zientzia -

Hemendik aurrera, bideo-kamera berria erosi baino lehen, merkatuko sistema berriei erreparatu beharko diezu, gero eta alde handiagoa baitago.

Disko gogor berriak

Elhuyar Zientzia -

IBM etxeak informatikaren alorrean hazbetean mila milioi bit biltzeko muga gainditu du.

Eguzkiaz baliatu… eta ibili munduan

Elhuyar Zientzia -

Eguzkiaren energia baino ez du beharko zerua zeharkatzeko. Ixila, praktikoa eta erabat garbia; horixe diote, behintzat, Icaré 2 izenaz bataiatu …

Berotzeko ehunak

Elhuyar Zientzia -

Hotz dagoenean isolatzen duten ehunak erabiltzea baino hobea da berotzen dutenak erabiltzea. Estatu Batuetan Gateway Technologies enpresak kanpoko energi iturririk …

Babesleak
Eusko Jaurlaritzako Industria, Merkataritza eta Turismo Saila