“Os homes recibimos o recoñecemento que non reciben as mulleres”

Galarraga Aiestaran, Ana

Elhuyar Zientzia

emakumeek-jasotzen-ez-duten-aitortza-jasotzen-dugu 400

Joanes Lameirinhas Ortuoste é doctorando na Facultade de Psicoloxía da UPV/EHU e seleccionou como tema de investigación a vellez, concretamente a fraxilidade psicolóxica en anciáns. A maioría dos profesionais que se ocupan das persoas maiores son mulleres, polo que se centra en que un mozo realice a tese sobre elas. Lameirinhas, con todo, non se decatou desta especificidad, xa que esta opción a fixo de forma moi natural, impulsada polo interior. “En calquera caso, é certo que en Psicoloxía hai moi poucos mozos e menos aínda traballando con persoas maiores en xeral. É dicir, non só investigadores, senón que practicamente non hai homes entre o persoal dedicado ao coidado das persoas maiores”.

Recoñece os privilexios dos homes que traballan en ámbitos feminizados. "Por exemplo, fun auxiliar de enfermaría nun psiquiátrico, e alí tamén eramos moi poucos mozos. E moitas veces ouvín dicir “que ben, mozos aquí”. Pola contra, as mulleres non reciben ese recoñecemento”.

Lembra que cando fixo o bacharelato decidiu estudar psicoloxía coa intención de ser orientador. E é que, en xeral, ten a sensación de que non se lle dá a importancia que parece ao labor orientador. "Pouco despois de entrar en psicoloxía morreu a miña avoa e tíñalle moito agarimo. Por tanto, a súa morte levoume a moitas reflexións sobre a morte, o envellecemento, o envellecemento do meu e dos meus pais… Todo isto moveume as tripas".

En terceiro curso había unha materia chamada psicogerontología, e entón viu claro que ese era o tema que quería traballar. Ese mesmo ano comezou unha colaboración cun grupo de investigación da facultade, Qualiker, no que tivo a oportunidade de ver desde dentro a universidade e o mundo da investigación. "Nada máis acabar o grao, empecei a traballar con eles e á vez incorporeime a un máster: Master en Envellecemento Saudable e Calidade de Vida (UPV)”.

Agora, na súa tese, investiga os factores que poden influír na situación de fraxilidade das persoas maiores e as súas consecuencias. “Normalmente o foco sitúase na parte física do envellecemento e non aténdese á parte social e psicolóxica. E todos van xuntos, é moi difícil distinguir. Por exemplo, a soidade ten consecuencias psíquicas e físicas. Do mesmo xeito que o carácter multidimensional da fraxilidade queda frecuentemente oculto, no caso da discapacidade ocorre o mesmo. “Cando falamos de discapacidade véñennos á mente condicións físicas de dificultade, pero é moito máis amplo. Por exemplo, algúns homes de idade avanzada, cando quedan viúvos, non son capaces de realizar as actividades básicas da vida diaria porque nunca aprenderon a realizar algunhas tarefas básicas de autocuidado. Iso tamén é discapacidade”.

Doutra banda, lembra que “todos somos fráxiles”. Segundo Lameirini, o proceso de envellecemento abarca boa parte do ciclo de vida, polo que debería ser un tema a abordar desde moi pequeno. “Desafortunadamente, esta práctica realízase desde un punto de vista negativo ou patolóxico, considerando a vellez como unha enfermidade ou unha discapacidade. En consecuencia, somos unha sociedade chea de prexuízos e estereotipos cara ao envellecemento e cara ás persoas maiores”. Neste sentido, reivindicou a necesidade de abordar o proceso de envellecemento desde unha perspectiva positiva, xa que “a vellez pode ser tan fermosa e satisfactoria como o resto das etapas de desenvolvemento”.

Importancia de traducir ás euskera ferramentas de avaliación

Lameirinhas non só traballa no estudo dos factores que poden contribuír á situación de fraxilidade dos maiores, senón tamén no eúscaro dos instrumentos de avaliación. “Os instrumentos de avaliación son de gran utilidade para o diagnóstico e o seguimento. O seu validación é un proceso de longo ano no que practicamente non existen os creados en eúscaro. Por tanto, hai que devolvelos e adaptalos. Non se trata dunha mera tradución, senón de adaptar os elementos culturais e simbólicos. É un proceso difícil e longo, pero fundamental para realizar avaliacións concretas e fiables, así como para que os dereitos lingüísticos dos vascos cúmpranse”.

Lameirinhas quéixase de que non se lle recoñece a súa importancia. Di que non está valorado porque non ten impacto en revistas científicas internacionais. Con todo, ten claro que hai que facelo. “Para a normalización do eúscaro é imprescindible que os instrumentos de avaliación sexan tamén en eúscaro”, afirma. Isto é o que está firmemente.

Jarrai iezaguzu

Zu idazle

Zientzia aldizkaria

azken alea
Babesleak
Eusko Jaurlaritzako Industria, Merkataritza eta Turismo Saila
MAIER Koop. Elk.
KIDE Koop. Elk.
ULMA Koop. Elk.
EIKA Koop. Elk.
LAGUN ARO Koop. Elk.
FAGOR ELECTRÓNICA Koop. Elk.