Congreso de investigadores vascos: de Bayona a internacional, do eúscaro á investigación

ikertzaile-euskaldunen-kongresua
Ed. UEU

En terceiro lugar, a UEU reuniu a investigadores vascos novos e non tan novos. Nesta ocasión visitou Baiona do 27 ao 29 de maio. Os organizadores tiñan claro que a terceira edición do congreso Ikergazte debía ter lugar en Baiona e, á vista da resposta, non poden gustar. 180 persoas reuníronse nesta ocasión e destacaron a calidade dos artigos presentados.

Praza

O congreso Ikergazte segue tendo os mesmos obxectivos iniciais. Un deles é a publicación do traballo dos investigadores vascos. Dispor de praza paira iso. No campus de Errobi de Baiona, 100 investigadores presentaron os seus artigos mediante comunicación oral ou póster. As áreas de coñecemento de todo tipo fusionáronse durante tres días, sendo a calidade dos traballos a que máis destacou ao final do congreso. Aproveitamos paira felicitarvos aos gañadores deste ano. A UEU publicou todos os artigos presentados no Congreso. Porque ese é tamén o obxectivo de Ikergazterketa, incrementar a produción en eúscaro.

Non só paira escoitar a outros investigadores, senón tamén paira escoitar a investigadores máis veteranos. Francesco d’Errico, por exemplo, director de investigación do Centre National da Recherche Scientifique (CNRS) de Francia. D’Errico publicou máis de 200 artigos en revistas de alto nivel e desde 2014 está incluído na listaxe de investigadores máis citado (Highly Cited Researchers). Díxonos que somos tan neandertales como os africanos, ou os denisoveses… na nosa forma de actuar, na nosa forma de pensar e tamén nas enfermidades. D´Errico falounos do patrimonio xenético dos nosos antepasados.

Gwerfyl Wyn Roberts falou sobre o papel da investigación interdisciplinar paira mellorar os servizos de saúde paira falantes de linguas minorizadas. Foi profesor titular da School of Health Sciences da Bangor University de Roberts Gales até o seu recente retiro.

Jesús Mari Txurruka tróuxonos como obxecto de estudo as 10 dotes do bazo. Con cancións. Txurruka é investigador e profesor do Departamento de Xenética, Antropoloxía Física e Fisiología Animal da UPV/EHU no curso 1976-77, e cando no curso 1979-80 púxose en marcha a liña vasca, comezou a impartir en eúscaro o primeiro curso das Licenciaturas en Bioloxía, Xeoloxía e Química. É un dos principais nomes na aprendizaxe das ciencias en eúscaro; proba diso son as 67 referencias da base de datos da comunidade científica vasca Inguma. Foi e é profesor, investigador, escritor e divulgador. Tamén membro da UEU.

Josu Martínez díxonos que somos un "pobo no que non existimos nin existimos", e que a investigación é tamén una “forma de contar historias” e tamén una obra creativa. Martínez é investigador e profesor do Departamento de Comunicación Audiovisual da UPV no ámbito do cine. Tamén foi profesor de cine na Universidade de Pau, no campus de Baiona. Tamén é membro do grupo de investigación NOR, que analiza as linguas minorizadas e os medios audiovisuais. Os seus descubrimentos son a primeira película da historia en eúscaro “Gure sor tokia” (1956), así como a curtametraxe “Euskadi” (1936) rodado en 3 dimensións por Louis Lumier. É tamén autor de diversas obras tanto cinematográficas como literarias.

Investigadores premiados como mellor comunicación. Ed. UEU

Rede

O Congreso Ikergazte vai máis aló do mero Congreso e o seu carácter itinerante permite coñecer o traballo que se realiza nos diferentes recunchos de Euskal Herria. E iso tamén o aproveitaron este ano. Os investigadores tiveron a oportunidade de coñecer de cerca a Cámara de Laboreo, a Escola de Enxeñaría Estia, o Gaztetxe Zizpa, o festival Euskal Herria Zuzenean e o Etnopolo de Euskal Kultur Erakundea. Mediante visitas e/ou charlas.

O 90% dos que fabrican Terminal en Iparralde proceden de Euskal Herria. A metade non volve a Euskal Herria. En principio hai oferta paira aprender eúscaro no sur, pero tamén hai dificultades. Por unha banda, a falta de información, o descoñecemento do eúscaro nas secretarías, as homologacións, o gasto económico, os diferentes baremos... Iso na universidade. Non son procesos máis fáciles de aprender en Formación Profesional. O 27 de maio celebrouse una mesa redonda paira reflexionar sobre todo iso. Entre outros, os investigadores Txomin Poveda e Maia Duguine deron a coñecer a súa experiencia e estiveron presentes Kepa Sarasola (UEU), Oihana Zanponi (Eusko Ikaskuntza) e Eneko Bidegain (xornalista e profesor de Mondragon Unibertsitatea), así como Ían Thicoipe e Jaki Agerre Bernat, director de Lizeoa.

Ademais das charlas e saídas relacionadas co País Vasco Norte, os investigadores tiveron a oportunidade de participar noutros talleres. Taller LaTex, sobre procedementos feministas, creación de mapas paira publicacións científicas, infografías de visualización de datos, datos xurídicos a ter en conta na investigación ou como a investigación se alía máis aló da academia.

Charlas, sesións complementarias e visitas axudan a crear rede. E tamén os aloxamentos. Era evidente no ambiente. Paira iso, ademais dos xantares e a comida, todos tiveron a oportunidade para cear xuntos no hostal Kalostrape na segunda xornada do congreso.

Ainize Labaka e Naia Idoiaga son dous dos investigadores que presentaron os seus traballos. Labaka participou por segunda vez e afirmou que “Ikergaztea, a pesar de ser traballos de moi alta calidade, ten rigor e fixo preguntas cheas, porque falas na túa lingua hai outra dozura. Non faiche tan estraño”. Naia Idoiaga participou por terceira vez e di que as dous anteriores foron experiencias de empoderamiento. Pero tamén falou da riqueza da unión de investigadores, que son de disciplinas diferentes, pero que están nun proceso similar. “Eu, polo menos, axudoume moito saber que no proceso de tese dun mozo que está a facer tese en física, e eu temos retos, conflitos e medos similares, e que nese proceso compartamos experiencias coas persoas que máis adiante e máis atrás están”.

Mozos investigadores coñeceron a Zizpa Gaztetxea. Ed. UEU

Colaboración

Un congreso deste tipo non sería nada sen colaboración. Esta praza de investigadores é imprescindible paira o seu acondicionamento. Nesta ocasión, a UEU tivo como acompañante principal ao Centro Iker de Baiona, pero non foi a única. Detrás estiveron UPPA, EHU, Udalbiltza, ESTIA, UPP, Universidade de Navarra, Universidade de Deusto, Mondragon Unibertsitatea, Euskal Hiri Elkargoa, Euskararen Erakunde Publikoa, Eusko Ikaskuntza, Euskal Kultur Erakundea, Euskaltzaindia ou o Concello de Baiona.

Si é necesaria a colaboración entre institucións e asociacións, tamén entre investigadores. Co obxectivo de impulsar este obxectivo, os organizadores de Ikergaztea adiantaron a convocatoria de axudas. Trátase dunha axuda aliñada coa filosofía do Congreso, co obxectivo de promover a interdisciplinariedad. Aínda que aínda non deron rigor, será un enfoque de investigación entre diferentes ámbitos de investigación, grupos de investigación e universidades. No outono daranse a coñecer os detalles.

O congreso despídese até dous anos despois. A resposta de Bayona puxo de manifesto a necesidade deste tipo de congresos.

 

Ikergazte en imaxes:

Resumo 1er día

Resumo 2º día

Resumo 3er día

Babesleak
Eusko Jaurlaritzako Industria, Merkataritza eta Turismo Saila