307 2014ko apirila

Erreportajeak

Aztoramena eragin du unibertsoaren sorreran inflazioa gertatu zela berresten duen arrasto bat detektatzeak

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

BICEP2 irrati-teleskopioak hondoko mikrouhin-erradiazioan egin duen detekzioak aztoramena sortu du, ez bakarrik kosmologoen, astronomoen eta fisikarien artean, baita komunikabideetan ere ...

Fracking edo haustura hidraulikoari buruzko eztabaida

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Eztabaida bizia piztu du Arabako zenbait lekutan lurpeko gasa haustura hidraulikoaren bidez  (ingelesez, fracking ) erauzteko aukerak. Teknika horri buruz hitz ...

Analisiak

BPGak ezkutatzen duena eta Giza Garapenaren Indizeak neurtzen ez duena

Jurado Pérez, Nekane - Ekonomialaria

Bihotz indigenako emakume batek hala galdetu zidan behin: Ekonomialariek zergatik jotzen duzue nire herria garatugabetzat, gure erkidegoan egunero bizitzak oparitzen ...

Mundu digitala

Irakurri beharrean, entzun

Leturia Azkarate, Igor - Informatikaria eta ikertzailea

Gizakien arteko komunikazio modu zaharrena eta ohikoena hizketa bidezkoa den arren, ordenagailuekiko elkarrekintza, tradizioz, idatzizkoa edo bisuala izan da. Azkenaldi ...

Lekukoak

Ana Zubiaga Elordieta Genetikako katedraduna

“Agian, pentsamendua nola sortzen den ulertzera irits gaitezke”

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Aurkikuntza, aldaketa eta iraultza txikiz beteta dago genetikaren historia; azken urteetan, gainera, arlo horretan garatutako zenbait ikerketak oihartzun handia izan ...

Istorioak

Giordano Bruno, Jose Ramon Etxebarriaren eskutik

Etxebeste Aduriz, Egoitz - Elhuyar Zientzia

Ez zion beldurrik heriotzari. 1600eko otsailaren 17an, Giordano Bruno lasai agertu zen Erromako Campo dei Fiori plazan, bera bizirik erretzeko ...

Atarikoa

Fracking edo haustura hidraulikoa auzitan

Carton Virto, Eider - Elhuyar Zientzia

Haustura hidrauliko bidez Araban gasa erauzteko asmoak eztabaida bizia eragin du proposatu zen unetik bertatik. Proposamenaren albistea 2011n izan genuen ...

Flasha

Zientzia irudikatzearen erronka Zientzia irudikatzearen erronka

Zientzia begietatik sartzea lortzen duten lanak saritzen ditu urtero Science aldizkariak eta NSFk antolatzen duten International Science & Engineering Visualization ...

Gai librean

Lurraz haragoko esploratzaileak

Azkune Galparsoro, Gorka - Adimen artifizialaren ikertzailea

Gizakiaren historia bilaketen eta aurkikuntzen historia izan da. Gure arbasoek beren jakin-mina asetzen zuten itsasontzi batean begiek ere ikus ez ...

Bota galdera!

Lopez-Gazpio, Iñigo - EHUko IXA Taldeko ikertzailea

Gogoan al duzue txikitan irakasleak gai bat amaitzean "ea, bota itzazue galderak!" esaten zuenean? Une hartan bertan hasten zen ezkutaketa-jolasa ...

Ardien biriketako adenokartzinomaren oinarri genetikoa

Larruskain Mandiola, Amaia - Biologian doktorea

Aspalditik da ezaguna ardien biriketako adenokartzinoma (ABA) eritasuna. XIX. mendean deskribatu zen (1865), nahiz eta minbizi hori eragiten duen erretrobirusa ...

Albisteak

Ilargia sortu zen garaikoa da Lurreko harririk zaharrena

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Australiaren mendebaldean aurkitutako zirkoi puska bat da lurrazalean solidotu zen material zaharrena. Wisconsin-Madison unibertsitateko ikertzaileen arabera, duela 4.400 milioi ...

Lurreko bakterioak, elektrizitate-sortzaile

Leturia Yurrita, Iñaki - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Lurrez betako eta landarez estalitako taulen itxura dute, baina energia sortzen duten panel bio fotovoltaikoak dira. Kataluniako Arkitektura Aurreratuaren Institutuak ...

Ilunpeko egonaldiek entzumena hobetzen dute

Roa Zubia, Guillermo - Elhuyar Zientzia

Astebetez ilunpean egon diren saguek hobeto prozesatzen dute soinua, argitan egon direnek baino. Marylandeko eta John Hopkins Unibertsitateetako neurologoek emaitza ...

Loditasunaren atzean, elkarrengandik urrun dauden bi generen elkarrekintza

Lakar Iraizoz, Oihane - Elhuyar Zientzia

Obesitatean zer genek eragiten duten argitzeko bidean urrats bat eman dute, Nature aldizkarian argitaratutako ikerketa baten arabera. Aurretik, genomako elkarrekintza ...

Bereiztu eta imitatu, kontrol-gune beretik

Carton Virto, Eider - Elhuyar Zientzia

Papilio generoko tximeletak imitatzaileak dira. Tximeleta toxikoen hegoetako patroiak imitatzeko gai dira, eta, horrela, harrapariak uxatzen dituzte, berez toxikoak ez ...

Plastisferaren arriskua aztergai

Roa Zubia, Guillermo - Elhuyar Zientzia

Ozeanoetako hondakin plastikoek mikrobioen ekosistema berrien habitat bihurtu dira; orain, hiru biologok mikrobio-komunitate horietako batzuk aztertu dituzte, Atlantikoaren iparraldean jasotakoak ...

Zetaz egindako inplante kirurgikoak garatu dituzte hautsitako hezurrak osatzeko

Jauregi Larretxea, Oihana - Elhuyar Zientzia

Estatu Batuetako Tufts unibertsitateko ikertzaileek zetaz egindako inplante kirurgikoak garatu dituzte; zeta harren kapuluetatik eratorritako zeta puruaren proteinak erabiliz, plaka ...

Argi-izpiak metastasiaren ikerketan

Kortabarria Olabarria, Beñardo - Elhuyar Zientzia

Hamar urteko lanaren ondoren, Joan Massagué ikertzaileiaren taldeak minbizidun zelulen metastasian ezinbestekoa den mekanismo bat aurkitu du. Ikerketaren emaitzak Cell ...

Mantuko uraren froga, diamante batean harrapatuta

Carton Virto, Eider - Elhuyar Zientzia

0,09 gramoko diamante baten ezpurutasun batean, mantuaren trantsizio-eskualdeko uraren lehen frogak aurkitu ditu Edomontongo Unibertsitateko ikertzaile-talde batek. Ezpurutasuna ringwoodita ...

Baleen ekolokazio goiztiarra, buru-hezur fosil batean

Elhuyar Zientziaren Komunikazioa -

28 miloi urte dituen balea fosil bati esker, zetazeoen ekolokazioa oso goiz garatu zela ikusi du ikertzaile-talde batek, Nature aldizkariak ...

Babesleak
Gipuzkoako Foru Aldundia
DANOBAT GROUP Koop. Elk.
KIDE Koop. Elk.
ULMA Koop. Elk.
EIKA Koop. Elk.
LAGUN ARO Koop. Elk.