Albisteak

Neandertalen garuna gizaki modernoena baino motelago hazten zen

Neandertalen garuna gizaki modernoena baino motelago hazten zen

2017/09/22

Asturiaseko El Sidrón kobazuloan aurkitutako haur neandertal baten eskeletuak datu baliagarriak eman ditu hobeto ezagutzeko nola garatzen zen neandertalen garuna. Antza, hil zenean 7 urte eta 8 hilabeteko adina zuen haur neandertalak, baina bere ...

Albisteak

Elektroien igorpena kronometratzea lortu dute

Elektroien igorpena kronometratzea lortu dute

2017/09/21

DIPCko eta EHUko fisikariek, Alemaniako zenbait unibertsitatetako zientzialariekin batera, elektroien igorpena zehatz-mehatz kronometratzea lortu dute lehenengo aldiz, eta azaldu dute bizkorrenak zergatik iristen diren azkenak.

Science aldizkarian argitaratu dute haien lana, eta erabilitako teknika azaldu ...

Albisteak

Zartadura gehiagorik ez 3D inpresio metalikoan

Zartadura gehiagorik ez 3D inpresio metalikoan

2017/09/20

Metalekin 3D inpresioa egiteak benetako iraultza ekarriko luke industrian, diseinu metalikorako aukerak ikaragarri handituko bailirateke. Praktikan, ordea, oso gutxi dira erabili daitezkeen aleazio metalikoak, materiala zartatzen joatea eragiten baitute 3D inpresioaren fusio- eta solidifikazio-dinamikek. Zientzialariek ...

Albisteak

Tximeleten hegoetako marrazkien oinarri genetikoa argitu dute

Tximeleten hegoetako marrazkien oinarri genetikoa argitu dute

2017/09/19

Tximeleten hegoetan marrazki erakargarri bezain konplexuak azaltzen direnez, haiek sortzeko gene-sorta handi baten inplikazioa espero zuten zientzialariek, elkarlanean halako ereduak sortuko zituztenak. Baina sorpresa hartu dute ikusi dutenean oinarrian bi genek baldintzatzen dituztela marrazkiak: gene ...

Albisteak

Kimioterapiaren eraginkortasuna apaltzen duen proteina bat identifikatu dute

Kimioterapiaren eraginkortasuna apaltzen duen proteina bat identifikatu dute

2017/09/18

Kimioterapiak zelulen DNAn sortzen dituen hausturak konpontzen dituen proteina bat identifikatu du nazioarteko ikertzaile-talde batek.

Kimioterapia minbizi-zelulen DNA puskatzean datza eta funtsezkoa da minbizi asko tratatzeko. Zelulek, ordea, neurri batean badute haustura horiek konpontzeko gaitasuna ...

Albisteak

Eman diote azken agurra Cassini zundari

Eman diote azken agurra Cassini zundari

2017/09/15

Lurretik abiatu zela 20 urte igaro direnean, 13 urtez Saturno eta haren ilargiak eta eraztunak behatu ondoren, eta erregaia agortzeko zorian zuela, bere burua planetaren aurka botata suntsitu da Cassini zunda.

Gehienetan, erregaia agortutakoan bidaiatzen ...

Albisteak

Walabiaren esneak karenaren funtzioa duela frogatu dute

Walabiaren esneak karenaren funtzioa duela frogatu dute

2017/09/13

Taxonomistek bereizita sailkatu ohi dituzte ugaztun karendunak (edo plazentarioak) eta martsupialioak. Izan ere, kanguruen, walabien eta beste martsupialioen fetua ez da garatzen amaren umetokiaren barruan. Orain, ordea, ikusi dute bereizketa hori agian zorrotzegia dela.

Hain ...

Albisteak

Klima-aldaketak bizkarroiei gogor eragingo diela ohartarazi dute

Klima-aldaketak bizkarroiei gogor eragingo diela ohartarazi dute

2017/09/07

Bizkarroiek ospe txarra duten arren, haien dibertsitatea ekosistemen osasunarekin lotuta dago. Hala eta guztiz ere, klima-aldaketak bizidunetan izango dituen ondorioak kalkulatzean, bazter utzi izan dira. Orain, ordea, haietan jarri dute arreta, eta ohartarazi dute 2070rako ...

Albisteak

Erle langile ala erregina bilakatzea, landareen mikroRNAren esku

Erle langile ala erregina bilakatzea, landareen mikroRNAren esku

2017/09/05

Jakina da erleen elikadura gako dela haien bereizketan: langileek eta erlamandoek eztia eta polena jaten dute; erreginek edo erlamek, berriz, erregina-jelea baino ez dute hartzen. Alabaina, ez zekiten zer mekanismoren bidez eragiten zuen elikadurak bereizketa ...

Elkarrizketak

“Gure bizitzaren parte dira mutazioak eta minbizia”
Arkaitz Carracedo Pérez Minbiziaren ikertzailea

“Gure bizitzaren parte dira mutazioak eta minbizia”

2017/09/01

Galdera batek abiarazi zuen Arkaitz Carracedoren ibilbide zientifikoa: zertan bereizten dira zelula osasuntsuak eta minbizi-zelulak? Orduz geroztik, ibilbide oparoa egin du minbizia ikertzen, eta halaxe aitortu zion Europar Batasunak, 2013an 1,5 milioi euroko diru-laguntza ...

Mundu ikusgarria

EHUko argazki zientifikoen lehiaketa EHUko argazki zientifikoen lehiaketa
2017/06/01

Zazpigarren edizioa du Euskal Herriko Unibertsitateko SGIker Ikerkuntzarako Zerbitzu Orokorrak antolatzen duen argazki-lehiaketak. Gorka Oriveren Aldamio endogeno bioaktiboa (ezkerrean), eta ...

Flasha

Fotciencia 2015 Fotciencia 2015
2016/03/01

Sei urteko ume batek eskua Petri-plaka baten gainean jarri eta bi egunez 28 ºC-an inkubatu ondoren, argazki hau atera ahal ...

Analisiak

Begirada bat itzulpen automatikoko sistemen bilakaerari

Begirada bat itzulpen automatikoko sistemen bilakaerari

2017/09/01

Itzulpen automatikoa teknologia ezaguna dugu. Interneten nabigatzen dugunean, sarri erabiltzen dugu atzerriko hizkuntzetan idatzitako testuak ulertzeko, edo, zergatik ez, bai eta itzulpenak egiteko laguntza gisa ere.

Askotariko zerbitzuak topatzen ditugu Interneten, gehienak doakoak, eta, itxuraz ...

Ekinean

“Ingurumenaren eta gizartearen arteko elkarrekintza interesatzen zait”
Nekane Castillo Eguskitza Ingurumen Zientzietan ikertzailea

“Ingurumenaren eta gizartearen arteko elkarrekintza interesatzen zait”

2017/09/01

Alemaniatik etorri berria da Nekane Castillo Eguskitza. Euskal Herriko Unibertsitatean egiten ari den tesiaren barruan, hiru hilabeteko egonaldia egin du Lüneburgeko Unibertsitatean. Artean han zela kontatu digu hara iritsi bitartean izan duen ibilbidea.

Castillok ...

Gai librean

Pirinioetako muturluzearen kontserbaziorako funtsezko faktoreak ikertzen

Pirinioetako muturluzearen kontserbaziorako funtsezko faktoreak ikertzen

2017/09/01

Pirinioetako muturluzea edo ur-satorra, Galemys pyrenaicus, Euskal Herriko animaliarik berezienetakoa da. Iberiar Penintsulako iparraldean eta Pirinioen iparraldeko isurialdean endemikoa den ugaztun intsektiboro erdi-urtar hau talpidoen (satorren) familiakoa da, eta erreka eta ibai garbietan bizi da ...

Gai librean

Sexua, zientziak ahaztutako aldagaia

Sexua, zientziak ahaztutako aldagaia

2017/09/01

Zergatik diagnostikatzen zaizkie berandu emakumeei bihotzeko gaixotasunak? Ba al dute gizonek osteoporosirik? Depresioa pairatzen dutenen gehiengoa emakumezkoa bada, zergatik ikertzen da eskuarki animalia arretan? 1991n Bernadine Healyk The New England Journal of Medicine aldizkarian idatzitako ...

Gai librean

Alzheimerraz ahazteko itxaropena

Alzheimerraz ahazteko itxaropena

2017/09/01

Alzheimerra endekapen-dementzia motarik ohikoena da. Hirugarren adineko pertsonek jasaten dute, eta adimen-funtzioei erasotzen die eguneroko jarduerak zailduz. Kaltea iraunkorra eta progresiboa da, eta, denboraren poderioz, pazientearen autonomia mugatzen du. Azkenean, bizitzeko behar diren organoei eragiten ...

Istorioak

Gertrude Belle Elion, sendabide berrien bila

Gertrude Belle Elion, sendabide berrien bila

2017/09/01

Izeba hil ondorengo egunean, haren postontzian zeuden gutunak jaso zituen Jonek. Gutunetako batean, neska gazte batek emozioz kontatzen zion nola aukeratu zuen argizarizko irudi bat egiteko. Eskolako lan bat zen, eta pertsonaia bat aukeratu behar ...

Lekukoak

Carlos Matute Almau: “Naturako organorik miresgarriena da garuna”
Carlos Matute Almau Neurozientzialaria

Carlos Matute Almau: “Naturako organorik miresgarriena da garuna”

2017/09/01

Achucarro Neurozientzien Ikerketa Zentroak egoitza berria estreinatu duela aitzakiatzat hartuta deitu diogu zentroaren zuzendari zientifikoari, Carlos Matute Almauri. Berehala eman dio baiezkoa elkarrizketa egiteko eskaerari. Eta berehala erantzun die galderei; izan ere, garbi dago: garuna ...

Gai librean

Materialak ere frustratzen dira

2017/08/11

Frustrazioa egunerokotasunean sentitzen dugu, eta ia beti era negatiboan ikusten dugu: porrotaren alboan, iluntasunean, alde ezezagunean. Baina, ez al da ideia on eta berrien abiapuntu? Eta bizidunok bakarrik sentitzen al dugu? Ez, materialek ere frustrazioa ...

Ekinean

 “Noizean behin, eureka-momentuak izaten ditugu”
Amaia Lujanbio Goizueta Onkologia-ikertzailea

“Noizean behin, eureka-momentuak izaten ditugu”

2017/07/07

Amaia Lujanbio Goizueta goizuetarra da, baina bere herritik kilometro askotara erantzun die gure galderei: New Yorketik, hain zuzen. Izan ere, minbizia ikertzeko laborategi bateko buru da han, Lujambio Laboratory, Mount Sinaiko Icahn Medikuntza Fakultatean.

Zuzen-zuzenean ...

Gai librean

Zoologiaren egungo joerak

Zoologiaren egungo joerak

2017/07/05

Zoologiaren gaur egungo erronka nagusia da gure planetan dauden animalia-espezie guztiak deskribatzea suntsituak izan baino lehen. Horretarako, azken urteetan, zoologook nabarmen aldatu dugu animaliak aztertzeko modua. Ikus dezagun, bada, zertan dautzan zoologiaren egungo joerak.

Babesleak
Gipuzkoako Foru Aldundia
DANOBAT GROUP Koop. Elk.
KIDE Koop. Elk.
ULMA Koop. Elk.
EIKA Koop. Elk.
LAGUN ARO Koop. Elk.