Albisteak

Homo generoa baino lehenagoko harrizko tresnak aurkitu dituzte

Homo generoa baino lehenagoko harrizko tresnak aurkitu dituzte

2015/05/21

Inoizko harrizko tresnarik zaharrenak aurkitu dituzte Kenian. 3,3 milioi urte dituzte, orain arte ezagutzen zirenak baino 700.000 urte gehiago. Zein espeziek eginak diren ez dakiten arren, aurkikuntza honek erakusten du homininoak uste baino ...

Albisteak

2014ko CAF-Elhuyar sariak gaur banatu dira

2014ko CAF-Elhuyar sariak gaur banatu dira

2015/05/14

Gaur banatu dira 2014ko zientzia-dibulgazioko CAF-Elhuyar sariak, Zarauzko Photomuseum Argazki & Zinema museoan. Dibulgazio-artikuluen kategorian Gorka Azkune Galparsoro, Ostaizka Aizpurua Arrieta eta Estitxu Villamor Lomas izan dira sarituak. Kazetaritza-lanen arloan, berriz, Amaia Portugal Gonzalez. Azkenik, Julian ...

Albisteak

Epilepsiak neurona berrien sorkuntza murrizten du

Epilepsiak neurona berrien sorkuntza murrizten du

2015/05/13

Epilepsiak neurona berriak sortzea oztopatzen duela frogatu dute Achucarro neurozientzien ikerketarako euskal ikerketa-zentroko ikertzaileek. Saguetan ikusi dute, epilepsiak eragiten duen hiperaktibitate neuronalaren ondorioz, hipokanpoko zelula ama neuralek neurona berriak sortzeari uzten diotela. Cell Stem Cell ...

Albisteak

Mitzuli: mugikorra itzultzaile bihurtzen duen aplikazio librea

Mitzuli: mugikorra itzultzaile bihurtzen duen aplikazio librea

2015/05/12

Mitzuli izeneko androiderako itzultzaile automatikoa sortu du EHUko IXA Taldeko Mikel Artetxe ikertzaileak. Aplikazioa gai da testuak, audioak eta irudiak itzultzeko, 50 itzulpen-noranzkotan baino gehiagotan. Sarean nahiz saretik kanpo lan egiteko gai da, eta ...

Erreportajeak

Loreak aurkitu dituzte Paleolitoko hilobi batean

Loreak aurkitu dituzte Paleolitoko hilobi batean

2015/05/07

Duela 15.500 urte inguru, emakume bat ehortzi zuten El Mirón izeneko kobazuloan (Kantabria). Garai hartan, hildakoak lurperatzea ez zen batere ohikoa; horregatik, ehorzketak interes handia piztu du ikertzaileen artean. Orain, hilobiko landare-arrastoak ikertu ...

Albisteak

Lurpeko ur gaziak, Antartika idorrean

Lurpeko ur gaziak, Antartika idorrean

2015/04/30

McMurdoko haran idorretako batean, Taylor bailaran, lurpeko uren bi sistema detektatu dituzte. Izotzik gabeko haranen segida batek osatzen dute McMurdoko sarea, Antartikako Ross itsasoaren ertzean. Glaziarrekin eta aintzira izoztuekin tartekatutako permafrosta da nagusi han, eta ...

Albisteak

Giza enbrioiak genetikoki eraldatu dituzte, lehen aldiz

Giza enbrioiak genetikoki eraldatu dituzte, lehen aldiz

2015/04/28

Lehen aldiz, enbrioiak genetikoki eraldatzeko teknika bat probatu dute giza enbrioietan.  Sun Yat-sen Unibertsitatean egin dute esperimentua (Txina), Junjiu Huang ikertzailearen gidaritzapean, eta Protein & Cell aldizkarian argitaratu dute.

Albisteak

Gizaki modernoa Europara iritsi zenekoa, bi hortzetan

Gizaki modernoa Europara iritsi zenekoa, bi hortzetan

2015/04/23

Europako hego-mendebaldean eta hego-erdialdean, duela 42.000 urte inguru, Protoaurignac kultura agertu zen. Kultura hori nork sortua zen ez zegoen argi; izan ere, gutxi gorabehera garai horretan iritsi zen gizaki modernoa eta desagertu ziren neandertalak ...

Albisteak

Gaitzaren eragileak antolatzen, esklerosi anizkoitza hobeto ezagutzeko

Gaitzaren eragileak antolatzen, esklerosi anizkoitza hobeto ezagutzeko

2015/04/17

Esklerosi anizkoitza oso gaitz konplexua eta heterogeneoa da. Izan ere, faktore askok eragiten dute haren agerpenean. Batetik, faktore genetikoak daude; baina, bestetik, kontuan izan behar dira ingurumen-faktoreak: sexua; D bitaminaren metabolismoak zerikusia duela uste da ...

Albisteak

Materia ilunaren banaketa-mapa bat argitaratu dute

Materia ilunaren banaketa-mapa bat argitaratu dute

2015/04/16

Unibertsoan materia iluna non dagoen pilatuta eta non ez zehazten duen mapa bat eman berri du ezagutzera Energia Ilunaren Neurketa proiektuak (Dark Energy Survey). Banaketa-mapa osatzeko, kamera digital superzehatz bat (570 megapixelekoa) baliatu dute ikertzaileek ...

Mundu ikusgarria

Nekazaritza-paisaiak Nekazaritza-paisaiak
2015/03/01

Zirkuluak, karratuak, poligonoak, marrak eta izarrak. Bitxiak dira, goitik begira, nekazaritzaren paisaiak. Ur-baliabideen % 70 erabiltzen da forma horiek marrazteko. ...

Flasha

Pinguino artean Pinguino artean
2015/02/01

Animaliak ikertzean, betiko arazoetako bat da nola hurbildu ahalik eta gehien animaliak beldurtu gabe edo haien portaeran eragin gabe. Urrutitik ...

Ekinean

“Ikertzea ilunpetan dagoen etxe batean sartzea bezalakoa da”
Itziar Angulo Pita telekomunikazio-ingeniaria

“Ikertzea ilunpetan dagoen etxe batean sartzea bezalakoa da”

2015/05/08

Itziar Angulo Pita Seinalearen Tratamendua eta Irrati-komunikazioak taldeko ikertzailea da, Bilboko Ingeniaritza Goi Eskola Teknikoan. Hala ere, aitortu digu inoiz ez zuela erabaki ikertzaile izatea: “Behin, taldeko nire irakasle batek esan zidan, ikertzen hasi nintzenean ...

Ekinean

“Ikerketaren bidez, galderei erantzun ahal diet”
Ana Bernal Chico Biokimikaria

“Ikerketaren bidez, galderei erantzun ahal diet”

2015/04/10

Ana Bernal Chicok hasieratik nahi izan zuen ikasi Biokimika. Dioenez, laborategiko lana gustatzen zitzaiolako, “nahiz eta benetan ez nekien nolakoa zen lan hori”. Hala, senak aginduta sartu zen Biokimikan, eta ikerketa zer zen ezagutu zuenean ...

Gai librean

LF8 ume neandertalaren kasua

LF8 ume neandertalaren kasua

2015/03/25

Frantziako hego-mendebaldean dago Dordogne, lurralde pribilegiatua aztarnategi arkeologikoei dagokienez. Horietako bat, La Ferrassieko harpea hain zuzen ere, oso aztarnategi garrantzitsua da, haren sekuentzia estratigrafikoan Musteriar garaiko eta Goi Paleolitoko okupazioak ageri baitira. Musteriar aroko geruzetan ...

Analisiak

Infekzioen globalizazioa

Infekzioen globalizazioa

2015/03/13

Azken urteotan, sarri entzun izan ditugu zenbait infekzioren izen bereziak; entzun izan dugu, halaber, mehatxu bat direla infekzio horiek, hala nola hegazti-gripea, Ebola birusa, SARS edo MERS koronabirusak eta abar luze bat. Baina, zergatik dira ...

Istorioak

Argiaren denborak

Argiaren denborak

2015/03/13

“Eta argiak, benetan, denbora bat beharko balu Jupiterretik hona iristeko?” pentsatu zuten.  Cassini eta Rømer azalpen baten bila zebiltzan; ezin baitzuten ulertu zergatik Ioren eklipseak batzuetan espero baino lehenago gertatzen ziren, eta besteetan beranduago ...

Lekukoak

“Zientzia ez da letra larriz idatzitako balio horien jabe, hortik oso urruti gaude”
Enkarni Gomez Genua Zientzialari feminista

“Zientzia ez da letra larriz idatzitako balio horien jabe, hortik oso urruti gaude”

2015/03/13

Eztarria urratua izanagatik, oso garbi eman ditu erantzunak Gomez Genuak. Zientziarekiko eta ikerketen helburuekiko kritiko ageri da, eta, aurrera begira jarrita ere, nahiago du atzera begiratu, eta gogoeta egin. Are gehiago, hori izango litzateke hari ...

Gai librean

Katalisi heterogeneoaren bidez, jasangarritasunaren bila

Katalisi heterogeneoaren bidez, jasangarritasunaren bila

2015/03/12

XIX. eta XX. mendeetako industriaren iraultzak produktu berriak ez ezik produktu horiek ekoizteko prozesuen aldaketak ere ekarri zituen. Burdina eta altzairua dira iraultza horretan indar gehien hartu zuten konposatuak; hala ere, petrolioa dugu produktu-aukera ahalik ...

Gai librean

Egunero ez ditu 24 ordu egunak

2015/03/12

OHARRA: Testu hau automatikoki igo da webgunera, eta formuletako ikurrak ez dira ondo ikusiko beharbada. Hala bada, jo artikuluaren PDFra.

Ekinean

“Banuen esparrua zabaltzeko gogoa”
Maialen Garmendia Maylin Ingurumen zientzien ikertzailea

“Banuen esparrua zabaltzeko gogoa”

2015/03/06

Maialen Garmendia klima-aldaketari buruzko BC3 zentroko ikertzaileetako bat da. Bere lana oso gustukoa izateaz gain, aitortu du, BC3n hastera bultzatu zuen beste arrazoi nagusia Euskal Herrira itzultzea izan zela.

Izan ere, tesia AZTI-Tecnalian egin ondoren ...

Babesleak
Eusko Jaurlaritzako Industria, Merkataritza eta Turismo Saila
ORONA Koop. Elk.
ULMA Koop. Elk.
Eika Koop. Elk.
Ekin Koop. Elk.
Cikautxo Group