Albisteak

Giza gorputzaren eboluzioa lau fasetan bereiz daitekeela proposatu dute

Giza gorputzaren eboluzioa lau fasetan bereiz daitekeela proposatu dute

2015/09/01

Hezurren Osineko fosilak aztertuta, giza gorputzaren anatomiaren eboluzioa azaltzeko eredu bat proposatu dute Atapuercako ikertzaileek. Hain zuzen, lau fasetan bereiz daitekeela esan dute.

Elkarrizketak

“Niretzat, hortzak harribitxiak dira; nahiko txikiak diren arren, aparteko balioa dute”
Maria Martinon Torres Atapuercako antropologoa

“Niretzat, hortzak harribitxiak dira; nahiko txikiak diren arren, aparteko balioa dute”

2015/09/01

Atapuercako kanpainan lanean buru-belarri ari dela harrapatu dugu Maria Martinon Torres, Espainiako Giza Eboluzioaren Ikerketa Zentroko (CENIEH) Hortzen Antropologia taldearen zuzendari eta Atapuercako ikertzaile-taldearen kide. Dioenez, ezin dio hutsik egin Atapuercarekin urtero duen hitzorduari, baina ...

Erreportajeak

New Horizons misioa, Pluton gertutik

New Horizons misioa, Pluton gertutik

2015/09/01

Uztailean iritsi zen New Horizons zunda Plutonen ondora, eta ordura arte puntu lauso bat baino ez zena gertutik ikusi ahal izan genuen. Lehen irudiekin batera iritsi ziren sorpresak ere; planeta nanoa ez zen izoztutako eta ...

Erreportajeak

Mapak: mundua, norberaren arabera

Mapak: mundua, norberaren arabera

2015/09/01

Begirada adina ikuspegi eta ikuspegi adina mapa daude: politikoak eta geografikoak, itsasokoak eta lehorrekoak, mundu osokoak eta eremu txikietakoak; nabigatzeko, azpiegiturak egiteko, orientatzeko edo datuak islatzeko eginak; azalerarekiko leialak, datuen arabera desitxuratuak, artistikoak, turistikoak... Azken ...

Erreportajeak

Supereroankortasuna gori-gori

Supereroankortasuna gori-gori

2015/09/01

Badira ehun urte supereroankortasuna ezagutzen dela, baina oraindik ere fisikariek ez dute ongi ulertzea lortu; benetako erronka da hori. Eta giro-tenperaturako supereroankortasuna, berriz, ametsa. Hala ere, azken hilabeteetan pauso bat gehiago eman dute, oraindik urrun ...

Mundu digitala

Internet: bete al da agindutakoa?

Internet: bete al da agindutakoa?

2015/09/01

Interneten hasieran, argi zegoen mundua ikaragarri aldatuko zitzaigula. Aurreikusten genuen komunikaziorako ematen zituen aukera teknologikoez gain, aldaketa ekonomiko eta soziala ere ekarriko zuela, hoberako: aukera-berdintasuna maila askotan (ekonomikoa, teknologikoa...), askatasun handiagoa... Internetek 30 urte baino ...

Albisteak

Atzo hil zen Oliver Sacks neurozientzialari eta idazlea

Atzo hil zen Oliver Sacks neurozientzialari eta idazlea

2015/08/31

Oliver Sacks maisua izan zen zientzia eta literatura uztartzen. 82 urterekin hil zen, minbiziaren ondorioz. Hain zuzen, joan den otsailean, gibeleko minbizi hilgarria zuela iragarri zuen The New York Times egunkarian argitaratutako artikulu batean. Artikulu ...

Albisteak

Gripearen txerto unibertsala lortzeko bi saiakera itxaropentsu

Gripearen txerto unibertsala lortzeko bi saiakera itxaropentsu

2015/08/25

Elkarren artean zerikusirik ez duten bi ikertzaile-taldek gripearen aurkako txerto unibertsala lortzeko pausoak eman dituzte, eta biek aldi berean eman dituzte jakitera emaitzak, batzuek Nature Medicine aldizkarian, eta besteek Sciencen.

Albisteak

Gizaki modernoaren eskuaren itxura duen fosilik zaharrena aurkitu dute

Gizaki modernoaren eskuaren itxura duen fosilik zaharrena aurkitu dute

2015/08/18

1,84 milioi urteko falange berezi bat aurkitu dute Olduvai Georgeko aztarnategian, Tanzanian. Izan ere, hatz-hezur horrek garai berean bizi ziren hominidoenak baino askoz ere itxura modernoagoa du. Hori aintzat hartuta, orain arte aurkitu den ...

Albisteak

Olagarroen konplexutasunaren gakoak haien genoman

Olagarroen konplexutasunaren gakoak haien genoman

2015/08/13

Olagarroaren genoma deskodetu du nazioarteko ikerketa-talde batek, eta animalia horien konplexutasuna ulertzeko hainbat gako aurkitu dituzte. Gaur argitaratu dituzte emaitzak Naturen.

Bentosaz beteriko zortzi beso, begi garatuak, azalaren kolorea eta testura bat-batean aldatzeko gaitasuna ...

Flasha

Talkaren isuria Talkaren isuria
2015/06/01

Kometa edo asteroide batek planeta bat jotzen duenean, arrasto nabarmena uzten du. Horren adibide dira Marteko irudi honetan ikusten diren ...

Mundu ikusgarria

Nekazaritza-paisaiak Nekazaritza-paisaiak
2015/03/01

Zirkuluak, karratuak, poligonoak, marrak eta izarrak. Bitxiak dira, goitik begira, nekazaritzaren paisaiak. Ur-baliabideen % 70 erabiltzen da forma horiek marrazteko. ...

Analisiak

Turismo ornitologikoak hegazti-populazioetan duen inpaktua

Turismo ornitologikoak hegazti-populazioetan duen inpaktua

2015/09/01

Hazkunde handia izan du azken urteotan natura behatzeko turismoak, batez ere ornitologikoak. Globalizazioari esker, geroz eta errazagoa da noranahi iristea, bai eta lehen burutik pasatu ere egiten ez zitzaizkigun zenbait lekutara ere, eta informazio zehatza ...

Gai librean

Araztegietako isurkinek feminizaturiko arrainak

Araztegietako isurkinek feminizaturiko arrainak

2015/09/01

Mota askotako substantzia kutsatzaileak iristen dira gure ibaietara. Horien artean, substantzia feminizatzaileak daude, xenoestrogeno deritzenak. Substantzia horiek arrain arren sexu-aldaketa eragin dezakete. Izan ere, substantzia xenoestrogeno horien pean egondako arrain arren testikuluetan obozitoen agerpena deskribatu ...

Gai librean

Tratamendu neuroleptikoekiko jarrerak

Tratamendu neuroleptikoekiko jarrerak

2015/09/01

Psikosiaren tratamendurako erabiltzen diren farmakoak dira neuroleptikoak. Batez ere garunean eragiten dituzte aldaketak, eta, adibidez, eskizofreniaren kasuan, haluzinazioak gutxiagotu egin ditzakete. Eztabaida ugari egon da beti gaixo mentalei neuroleptikoak ematearen inguruan, sortzen dituzten albo-ondorioak direla ...

Gai librean

Mikrouhinen hondo kosmikoa: grabitazio kuantikorako leihoa?

Mikrouhinen hondo kosmikoa: grabitazio kuantikorako leihoa?

2015/09/01

Einsteinen erlatibitate orokorraren mendeurrena dugu aurten. Teoria hori plazaratu eta urte gutxiren ondoren, fisikariek argi zeukaten grabitatearen indarra teoria kuantikoarekin nolabait bateratu behar zela. Baina gaur egun hainbat teoria lantzen ari diren arren, oraindik ez ...

Istorioak

Rita Levi-Montalcini, ezagutzaren hazkuntza-faktore

Rita Levi-Montalcini, ezagutzaren hazkuntza-faktore

2015/09/01

Bere botoa erabakigarria zen Romano Prodiren gobernuak 2006an proposatutako aurrekontuak aurrera ateratzeko; baina, argi utzi zuen: zientziako aurrekontua murrizteko azken orduko erabakia atzera bota ezean, ez zuen aldeko botorik emango. Rita Levi-Montalcinik lortu zuen Italiako ...

Lekukoak

“Ziur aski, Poincaréren aierua frogatzea da gehien eragin didana”
Marta Macho Stadler Matematikaria

“Ziur aski, Poincaréren aierua frogatzea da gehien eragin didana”

2015/09/01

Espainiako Matematikaren Errege Akademiaren (RSME ) Domina jaso berritan erantzun die Marta Macho Stadlerrek atal honetako bi galderei. Dominak aitorpena ematen die matematikaren arloan ekarpenak egin dituztenei; Machoren kasuan, haren dibulgazio-lana azpimarratu du RSMEk, baita berdintasunarekin ...

Ekinean

“Diziplina arteko nahasketa hori oso gustukoa dut”
Uxoa Iñurrieta Urmeneta Hizkuntzalaria

“Diziplina arteko nahasketa hori oso gustukoa dut”

2015/07/03

Uxoa Iñurrieta IXA taldeko ikertzaileak itzulpengintza ikasi zuen, eta, ikerketan aritzeaz gain, itzulpenak ere egiten ditu tarteka. Ikasketak bukatu baino lehen hasi zen itzultzaile-lanetan, baina argi zuen master bat ere egin nahi zuela. Orduan ...

Istorioak

Nikolas Atxukarro: ezagutu, sendatzeko

Nikolas Atxukarro: ezagutu, sendatzeko

2015/06/08

Estatu Batuetako gobernutik gonbidapen bat iritsi zitzaion Alzheimerri. Washingtongo Eroetxe Federaleko Anatomia Patologikoaren departamentuko zuzendari izatea eskaini zioten. “Nik ezin dut joan —erantzun zuen Alzheimerrek—, baina gazte bat bidaliko dizuet, gaztea izan arren, nik adina ...

Lekukoak

“Gustatuko litzaidake gure herrian denak bat egitea ikerketaren munduan”
Fernando Plazaola Muguruza EHUko Ikerketaren arloko errektoreordea

“Gustatuko litzaidake gure herrian denak bat egitea ikerketaren munduan”

2015/06/08

Ez da erraza izan Plazaolarekin hitz egitea; ez elkarrizketari uko egiten ziolako, inondik inora ere ez, baizik eta ezin zuelako tarterik topatu. Behin tartea hartuta, ordea, jario biziz erantzun die galderei, zalantzarik egin gabe. Nonbait ...

Analisiak

Ikergazte, Nazioarteko Ikerketa Euskaraz

Ikergazte, Nazioarteko Ikerketa Euskaraz

2015/06/07

Duela 43 urte sortu zenetik, euskal komunitate zientifiko-intelektuala trinkotzea da UEUk duen helburu garrantzitsuenetako bat. Elkarren berri izatea ezinbestekoa da ezagutzak aurrera egin dezan, are gehiago gure kasuan, euskaraz lanean dihardugun ikertzaileak hain sakabanatuta egonda ...

Babesleak
Eusko Jaurlaritzako Industria, Merkataritza eta Turismo Saila
ORONA Koop. Elk.
ULMA Koop. Elk.
Eika Koop. Elk.
Lagun Aro Koop. Elk.
Doilan Tegia Koop. Elk.