325 2017ko martxoa

Erreportajeak

fusiora-bidean-izar-txiki-bat-amets

Fusiora bidean, izar txiki bat amets

Ondo bidean, urte batzuk barru, inoiz egin den makina konplexuenetako bat martxan jarriko dute Frantziako hegoaldean. Izar txiki bat sortu nahi dute makina horren bihotzean. Energia-iturri berri bat bihur daitekeen izar txiki bat.

Elkarrizketak

makinak-pertsonei-ulertzeko-gai-badira-aurrerapaus
Eneko Agirre Bengoa: Hizkuntzaren prozesamenduko ikertzailea

“Makinak pertsonei ulertzeko gai badira, aurrerapauso handi bat egin dugu. Gure mundura datoz makinak”

Erreportajeak

prioiak-oroimenaren-zaindari

Prioiak oroimenaren zaindari

Prioiak dira biologiak azken hamarkadetan aurkitu dituen egiturarik erakargarrienak eta, aldi berean, beldurgarrienak. Behi eroen gaitzarekin aurkeztu zuten euren burua, garuna gruyere gazta bat bezala utz zezaketela erakutsita. Orain, arriskutsuak bezain beharrezkoak direla ikusi da.

Mundu digitala

aplikazioa-edo-webgunea-biak-batean-pwarekin

Aplikazioa edo webgunea? Biak batean, PWArekin

Aspalditik dator eztabaida gailu mugikorretarako hobeak ote diren aplikazioak edo webguneak. Orain, bada teknologia berri bat bien ezaugarririk hoberenak biltzen dituena eta bien funtzioak bete ditzakeena haietako bakoitzaren desabantailak izan gabe: Progressive Web App edo PWA teknologia.

Erreportajeak

ikusezintasunaren-giltzaren-bila

Ikusezintasunaren giltzaren bila

2006an, ordura arte zientzia-fikzioa zena errealitate bihurtzeko lehen pausoa eman zuen John Pendryk: frogatu zuen objektuak ikusezin bilakatzea posible zela teorian. Geroztik, hark irekitako bidean aurrera egiten saiatzen ari dira Nafarroako Unibertsitate Publikoko ikertzaileak.

Analisiak

natura-ustiatzetik-kontserbatzera

Natura ustiatzetik kontserbatzera

Mikel de Francisco HAZI Fundazioko ikertzaileak natura kudeatzeko ereduen inguruko hausnarketa egin du. Haren ustez, kasu askotan, baliabide naturalen ustiapena ez da bateraezina kontserbazioarekin; beharrezkoa da hura mantentzeko.

Lekukoak

estibaliz-apellaniz-ingunza-komunikazio-teknologie
Estibaliz Apellaniz Ingunza: Geologian doktore eta paleontologoa

Estibaliz Apellaniz Ingunza: “Komunikazio-teknologiek harritu eta beldurtu egiten naute”

Gai librean

gaixotasun-genetikoen-korapiloa-askatzen

Gaixotasun genetikoen korapiloa askatzen

Gaixotasun askoren oinarria, 14.000 ingururena, genomako akatsetan dago. Haiei lotutako geneak zeintzuk diren aurkitzea ezinbestekoa da sendabidea aurkitzeko. Azken urteetan horretan aurrerapauso handiak egin badira ere, geneok konpontzeko bidea ez dago hain argi.

Istorioak

marie-tharp-itsas-hondoa-argitara

Marie Tharp: itsas hondoa argitara

Itsas azpian ezkutuan zeuden mendi, bailara, pendiz eta lautadak irudikatu nahi zituen Marie Tharpek. Puntuz puntu, Atlantikoaren hondoko mapa egiten hasi zen, eta ozeano-erdiko rifta aurkitu zuen, lurrazal berria sortzen den gunea.

Gai librean

nola-prestatzen-duzu-kafea

Nola prestatzen duzu kafea?

Gizakiok bero eta denbora gehiagoan bizi gara, baina gure azken urteetan era askotako zailtasunak pairatzen ditugu tamalez. Zailtasun horiei aurre egiteko bide bat teknologia adimendunena da. Horren adibide, Deustuko Unibertsitatean egindako doktoretza-tesia.

Albisteak

zazpi-planeta-topatu-dituzte-izar-gorri-nano-baten

Zazpi planeta topatu dituzte, izar gorri nano baten inguruan

Hamar teleskopio erabilita, eta nazioarteko lantalde handi baten elkarlanaren ondorioz,  Lurraren antza duten zazpi planeta topatu dituzte, 40 argi-urtera dagoen nano gorri hotz baten inguruan. Nature aldizkarian argitaratu dute ikerketa, eta prentsaurreko baten bidez gizarteratu du NASAk.

Mundu ikusgarria

beste-eskala-batean-murgilduta

Beste eskala batean murgilduta

Eskalaz aldatu eta mundu berri eta harrigarri batean sartzeko aukera ematen digu. Nikon Small Word lehiaketak. 2016ko edizioko irudi batzuk, hurrengo orrietan. Mikroskopio soil batez aurkitutako altxorrak.

Atarikoa

Zientzia euskaraz jantzi

2017/03/01

Orain dela gutxi, euskara sustatzeko helburuz Eusko Jaurlaritzak hedabideen artean banatzen dituen diru-laguntzen inguruko hausnarketa bat kaleratu dugu. Izan ere, gure aldizkariak Hedabideak deialdiko laguntzen % 73 galdu du azken 5 urteotan. Iaztik, irakurle-kopurua da dirua ...

Albisteak

CRISPR teknika pertsonetan probatu dute lehenengoz

2016/11/23

Genoma editatzeko CRISPR teknika pertsona bati aplikatu diote Txinako ikertzaile batzuek, biriketako minbizia tratatzeko. Teknika hori pertsonetan erabiltzen den lehenengo ...

Zelulak birprogramatuz, zahartzea moteldu dute saguetan

2016/12/15

Sagu helduetan zelulak birprogramatuz zahartzea moteltzea eta bizitza luzatzea lortu dute Kaliforniako Salk Institutuko ikertzaileek. Zelulak partzialki birprogramatuta genomako marka ...

Antimateriak xurgatzen duen argia neurtu dute lehenengoz

2016/12/20

Antimateria-atomo batek zer argi xurgatzen duen neurtu dute lehen aldiz, CERNeko ikertzaileek. Urteak zeramatzaten hori lortu nahian, eta ikertzaileek adierazi ...

Haurdunaldiak aldaketak eragiten ditu amaren garunean

2016/12/23

Ikerketa baten arabera, haurdunaldiak egitura-aldaketak eragiten ditu amaren garunean. Aldaketa horiek gutxienez bi urtez irauten dutela frogatu dute. Nature Neuroscience aldizkarian eman dute ikerketaren berri.

Ebolaren aurkako txerto eraginkorra lortu dute, azkenik

2017/01/10

Osasunaren Mundu Erakundeak eman du Gabonetan albiste itxaropentsua: rVSV-ZEBOV izeneko txertoak eraginkortasun handia erakutsi du ebolaren aurrean. Ginean egindako saioek balio izan dute frogatzeko, eta 2017aren amaierarako txertoaren lizentzia izatea espero da.

Grafenoari porfirinak gehituta, haren ezaugarriak hobetzea lortu dute

2017/01/11

Municheko Unibertsitate Teknikoko (TUM) ikertzaile-talde batek grafeno-xaflei porfirinak, klorofilaren eta hemoglobinaren parte diren eraztun proteikoak batzea lortu du.

Egitura hibrido ...

Elebidunen garuna elebakarrena baino eraginkorragoa da zeregin batean kontzentratzeko

2017/01/17

Montrealgo Unibertsitateko eta Geriatria Institutu Unibertsitarioko ikertzaileen arabera, elebidunen garuna elebakarrena baino eraginkorragoa bihurtzen da urteetan baliabideak erabiltzeko orduan. Hori ...

Namibiako zirkuluen sorrerari buruzko azalpen berri bat argitaratu dute

2017/01/18

Namibiako zirkulu mortuen sorrerari buruzko azalpen berri bat argitaratu dute aste honetan Nature aldizkarian.

Orain arte, bi teoria nagusik azaltzen ...

Informazioa oso azkar eta ia berorik sortu gabe gordetzeko modua aurkitu dute

2017/01/18

Oso azkar eta oso bero gutxi sortuz informazioa grabatu eta gordetzeko teknika baten berri eman dute Nature aldizkarian argitaratu duten ...

Plaketek bideratu dezakete minbizi-zelulen kontrako immunoterapia

2017/01/24

Tumore bat kendu ondoren tumore berriak haz ez daitezen, estrategia berri bat probatu dute Estatu Batuetan, plaketak dituena protagonista. Plaketek ...

Gizaki-txerri enbrioi kimerak sortu dituzte

2017/01/26

Salk Institutuko ikertzaileek gizaki-txerri kimerak sortu dituzte lehenengo aldiz. Ikertzaileek onartu dute zaila egin zaiela gizakion eta txerrien zelulak nahasian ...

Kaltetutako ekosistemek uste baino denbora gehiago behar dute bere onera etortzeko

2017/01/25

Ikerketa berri baten arabera, leheneratze ekologikoak ez du berreskuratzen degradatutako ekosistemen bioaniztasun eta funtzionaltasun osoa. Ikerbasqueko David Moreno-Mateok BC3 zentroan ...

Mutazioak saihesteko mekanismo berri bat aurkitu dute

2017/02/01

Argitaratu berri den ikerketa baten arabera, zenbait mikroorganismok orain arte ezezaguna zen sistema bat erabiltzen dute material genetikoko akatsak detektatu ...

Materia organikoa ugaritzeak arrainetan merkurio toxikoa metatzea dakar

2017/02/03

Ur-ekosistemetako materia organikoa areagotzeak merkurio toxikoa zazpi aldiz gehiago metatzea dakar zooplanktonean. Suedian egindako ikerketa baten arabera, aldaketa klimatikoak eragindako ...

Katu-begia nebulosak Eguzkiaren etorkizuna iragar dezake

2017/02/03

Argazkian, Katu-begia nebulosa ageri da; NGC 6543 deritzon planeta-nebulosa. Eguzkiaren antzeko izarren bizitzaren azken faseak dira planeta-nebulosak. Argazkiak, beraz, Lurretik ...

Babesleak
Gipuzkoako Foru Aldundia
DANOBAT GROUP Koop. Elk.
KIDE Koop. Elk.
ULMA Koop. Elk.
EIKA Koop. Elk.
LAGUN ARO Koop. Elk.