2402008(e)ko martxoa

Erreportajeak

Genoma deskodetzen

Etxebeste Aduriz, Egoitz - Elhuyar Zientzia

Zure begien kolorea, ahotsaren tonua, oinen tamaina, atzamar-kopurua, burmuinaren egitura, eta zure eta gainerako bizidunen informazio biologiko guzti-guztia idazteko, nahikoa ...

Aragoiko glaziarrak, zuritik beltzera

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Oraingo joera aldatu ezean, lehenago edo geroago, Aragoiko glaziarrak desagertu egingo dira. Horretan ez dago zalantzarik. Eta argi dago tenperaturak ...

Pisuzko zaharberritzea

Lakar Iraizoz, Oihane - Elhuyar Zientzia

1889tik, platinozko eta iridiozko aleazio batez eratutako zilindro batek esaten dio munduari zenbat pisatzen duten gauzek. Hala, hegazkin bat egiteko ...

Europako hondakin plastikoen argazkia

Kortabitarte Egiguren, Irati - Elhuyar Zientzia

Plastikoz inguratuta bizi garela begi-bistakoa da. Plastiko-ekoizpenak eta -kontsumoak izugarri egin dute gora. Horiek birziklatzeko arazoak, berriz, oraindik asko dira ...

Burruntzia, putzuko erregea

Rementeria Argote, Nagore - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Mendiko botak jantzi beharrik gabe, mendiko ur-putzu bat ezagutzera goaz. Behar dugun tresna bakarra irudimena da. Putzu horretan, bizia borborka ...

Haur behartsuentzako ordenagailua, teknologiaren aitzindari

Leturia Azkarate, Igor - Informatikaria eta ikertzailea

"Emaiozu gizon bati arrain bat, eta gaur jango du; erakutsi iezaiozu arrantzan, eta egunero jango du", dio txinatar esaera zahar ...

Babestu beharreko altxor urdina

Stephan, Raya - Ur-legedian aditua eta UNESCO-IHPren aholkularia Parisen
Otchet, Amy - UNESCOren programako zientzia-aditua Accrako bulegoan

Gure oinen azpian, milaka kilometro heda daitezkeen akuiferoak daude. Ibaiek bezala, akuiferoek herrialdeen arteko mugak gainditzen dituzte, eta bi herrialde ...

Goroldioa, landareen senide gutxietsia

Álvarez Busca, Lucía - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

"Agian ez dago goroldioek baino balio ekonomiko edo komertzial txikiagoa duen landare-talde handirik". Horrela zioen duela 50 urte Henry S ...

LIFE proiektua, Aiako Harrian lagungarri

Lakar Iraizoz, Oihane - Elhuyar Zientzia

Ingurune natural bat kudeatzeko lanaren helburu nagusia da hango ekosistemak ahalik eta egoera onenean izatea, eta horretarako egin beharreko hobekuntza ...

Elkarrizketak

Aizpea Zubia: "Naturako molekulak imitatzen ditugu, baina ahalik eta molekula txikienekin"

Roa Zubia, Guillermo - Elhuyar Zientzia

Kimikari zarauztar honek, bigarren hezkuntza bukatuta, zalantza izan zuen: Kimika ikasi edo Farmazia ikasi. Kimikaren alde egin zuen. Karreran, kimika ...

Albisteak

Columbus, lanerako prest ISSn

Elhuyar Zientzia -

Bi hilabeteko atzerapenarekin izan bazen ere, azkenean jaurti zuten Columbus modulua Nazioarteko Espazio Estaziorantz. Otsailaren 7an izan zen, eta handik ...

Antihistaminikoek ondorio txarrak izan ditzakete luzera

Elhuyar Zientzia -

Antihistaminikoek alergien sintomak gutxitzen laguntzen dute, baina arazoa areagotu egin dezaketela uste dute zientzialariek. Izan ere, unean bertan sintomak gutxitzen ...

Plaken tektonikaren atsedenaldia

Elhuyar Zientzia -

Litekeena da plaken tektonika, Lurreko kontinenteak, mendilerroak eta ozeanoetako arroak eratzen dituen prozesu geologikoa, martxan jartzen eta gelditzen den prozesu ...

Jupiterko zorrotadak argitzen

Elhuyar Zientzia -

Gasezko planeta handietan, gas-zorrotaden lasterrek kontrolatzen dute atmosferaren zirkulazioa. 2007ko martxoaren bukaera aldera, Jupiterren horrelako zorrotada bat gertatu zen, eta ...

Begi urdinak, gene-etengailu baten mende

Elhuyar Zientzia -

Begiek kolore marroia ekoizteko duten gaitasuna eteten duen gene bati zor diote begi urdinek haien kolorea, Kopenhageko Unibertsitatean egin duten ...

C-14, desintegrazio mantsoaren arrazoia

Elhuyar Zientzia -

Karbono-14 isotopoa oso poliki desintegratzen da. Lagin batek 5.730 urte behar ditu karbono-14aren erdiak nitrogeno-14 bilakatzeko. Beste isotopo erradiaktibo ...

Zientzia-lan bat baino gehiago, plagio-lana

Elhuyar Zientzia -

17 milioi artikulu inguru ditu Medline-k, medikuntzako bibliografia-erreferentzien datu-base handienak. Artikulu horiek guztiak ez dira lan originalak, ordea; batzuk bikoiztuta ...

Antropozenoa, gizakiaren epoka

Elhuyar Zientzia -

Holozenoan bizi gara. Geologoek horrela deitzen diote gutxi gorabehera duela 11.500 urtetik honako garaiari, denbora-tarte horretan Lurrak egoera geologiko ...

Arratoi beltzaren jatorria

Elhuyar Zientzia -

Arratoi beltza oso ezaguna da, Europan milioika pertsona hil zituen izurria kutsatu zuelako. Horretaz gain, tifusa eta leptospirosisa ere kutsatzen ...

Hutsetik abiatuta eraikitako genoma

Elhuyar Zientzia -

Craig Venter Institutuan, genoma oso bat eraiki dute hutsetik hasita, Science aldizkarian argitaratu zuten artikulu baten arabera. Ezagutzen den genomarik ...

Apo lasterkaria, isolatua eta mehatxatua

Elhuyar Zientzia -

Aranzadiko Behatoki Herpetologikoak Euskal Herriko apo lasterkariaren populazio mehatxatuen jarraipena egin du (Gipuzkoako Txingudin eta Bizkaiko Azkorrin). Jarraipenak eta ikerketa ...

Lurraren nukleoaren anisotropia argituta

Elhuyar Zientzia -

Lurraren nukleoan dagoen burdinaren egitura nolakoa den argitu du Uppsala Unibertsitateko talde batek. Burdina da nukleoaren osagai nagusia, eta, duen ...

Goroldioek uste baino genoma konplexuagoa dute

Elhuyar Zientzia -

Goroldioaren genomaren azterketak erakutsi du goroldioak uste baino konplexuagoak direla. Zientzialariek pentsatzen zuten goroldioak loredun landareak baino sinpleagoak zirela genetikoki ...

Antidepresibo eraginkorragoak eta azkarragoak

Elhuyar Zientzia -

Gaur egungo antidepresiboek dituzten gabeziak hobetzen dituen estrategia berri bat proposatu du Jorge Emilio Ortega Calvo farmakologo eta biokimikariak Euskal ...

Giza eboluzio azkarra geneetan

Elhuyar Zientzia -

Gene batzuk beste batzuk baino azkarrago mutatzen dira. Teoria baten arabera, gizakia horri esker egokitu da ingurune berrietara egin dituen ...

Protoien bidezko komunikazioa detektatu dute zizareetan

Elhuyar Zientzia -

Zelulek etengabe bidaltzen dizkiote mezuak elkarri, molekulen bidez. Baina funtzio hori protoiek ere egin dezaketela detektatu dute zientzialariek. Ikerketarako, Caenorhabditus ...

Krokodiloen digestio azkarraren sekretua

Elhuyar Zientzia -

Crocodilia ordenako animaliak, gabialak, aligatoreak eta krokodiloak, gai dira bihotzera iristen zaien oxigenorik gabeko odola zuzenean urdailera bidaltzeko, haragi-anoak azkar ...

Ikasteko gai den protistoa

Elhuyar Zientzia -

Physarum polycephalum amebozooa gai da inguruneko aldaketak sumatu, interpretatu eta horietara egokitzeko, zelula guztiek egiten duten bezala. Orain, Japoniako Hokkaido ...

Marteri buruzko datu berriak argitzen

Elhuyar Zientzia -

Sekretu asko gordetzen ditu Marte planetak oraindik, baina, pixkanaka, horietako batzuk argituz doaz. Azkenekoak, planeta gorriaren berokuntzari azalpena ematen dion ...

Hiri Galdua, hidrokarburo abiotikoen iturri

Elhuyar Zientzia -

Ozeanoetako iturri hidrotermalek likido eta gas asko isurtzen dituzte itsasora, metanoa eta beste hidrokarburo batzuk, besteak beste. Hidrokarburo gehienak lurperatutako ...

Leuzemia nola sortzen den jakin nahian

Elhuyar Zientzia -

Beste minbiziekin gertatzen den bezala, ikertzaileek ez zekiten nola sortzen den leuzemia. Orain, umetan izaten den leuzemia ohikoena (leuzemia linfoblastiko ...

Belar-pozoiak, toxoplasmosiari aurre egiteko

Elhuyar Zientzia -

Toxoplasmosia eragiten duen protozooak landareen ezaugarri bat duela ikusi dute zientzialariek. Protozoo hori animalietan bizi da bizkarroi moduan, eta, ostalariarekin ...

Suminik ez duen sator-arratoia

Elhuyar Zientzia -

Afrikako sator-arratoi biluzia (Heterocephalus glaber) animalia benetan bitxia da: odol hotzeko ugaztuna da, hau da, inguruneko tenperatura berean izaten du ...

Antartikako izotz azpian, sumendia

Elhuyar Zientzia -

Antartikaren mendebaldeko izotz-geruzaren azpian aktibo jarraitzen duen sumendi baten berri eman dute Nature Geosciences aldizkarian. Zientzialariek izotz azpiko sumendi baten ...

Gene bakarra landare-espezieak bereizteko

Elhuyar Zientzia -

Biologoek espezieak bereizteko gene erabilgarri bat aurkitu dute landareetan: espezie batetik bestera aldatu egiten da, baina ez espezie bereko ale ...

Elhuyarren berriak

Elektrokardiografia klinikoa

Lopez Viña, Rakel - Marketin saila

Karlos Ibarguren Olalde eta Felix Zubia Olaskoaga medikuek idatzi duten Elektrokardiografia klinikoa liburua argitaratu du Elhuyar Fundazioak. Obra joan den ...

Jakintza hedatuz

Zer entzun, hura idatzi

Kortabitarte Egiguren, Irati - Elhuyar Zientzia

Idatziz jasotakoa bilatzea erraza da sarean. Horretarako, kontsultatu nahi dugun hitza bilatzailean idaztea besterik ez dugu. Bilaketa horietan, ordea, audio-fitxategietan ...

Webgune honek cookieak erabiltzen ditu zure nabigazio-esperientzia hobetzeko. Nabigatzen jarraitzen baduzu, ulertuko dugu cookie horien erabilera onartzen duzla. Ezeztatuz gero, ezingo duzu webgune honetan nabigatu. Onartu
Informazio gehiago
Babesleak
Eusko Jaurlaritzako Industria, Merkataritza eta Turismo Saila
MAIER Koop. Elk.
KIDE Koop. Elk.
ULMA Koop. Elk.
EIKA Koop. Elk.
LAGUN ARO Koop. Elk.
FAGOR ELECTRÓNICA Koop. Elk.