2212006(e)ko ekaina

Gai nagusia

Basamortua eta basamortutzea

Itxuraz, bizirik gabeko eremu amaiezin eta idorrak dira basamortuak, oro har, eguneko beroak kiskaliak eta gaueko hotzak zartatuak. Iturri batzuen arabera, orotara Lurraren azaleraren heren bat hartzen dute, gutxi gorabehera, eta azalera hori hedatzen ari da. Jatorri naturala duen prozesua edo gizakiaren jarduerak eragindakoa izan liteke basamortuen hedatzea. Arrazoia edozein dela ere, mundu mailako arazo bihurtzen ari da. Izan ere, lurra agortzen eta emankortasuna galtzen ari da. Adituek argi dute neurriak hartu behar direla lehenbailehen, baita Euskal Herrian ere.

Albisteak

Handiago, garbiago, zehatzago

Elhuyar Zientzia -

Diotenez, orain arte garatu den mikroskopiorik zehatzena da. X izpi bidezko mikrotomografia du oinarri, beste hainbat mikroskopiok bezala, baina irudi ...

Zelula amak lortu dituzte sagu helduen esperman

Elhuyar Zientzia -

Sagu helduen barrabiletatik zelula amak lortu dituzte Alemaniako ikertzaile batzuek. Zelula horiek, beraz, ez dituzte lortu ez klonazio bidez, ez ...

Izurdeen artean, nolako txistua, halako izena

Elhuyar Zientzia -

Gizakiak ez gara elkarri izenez deitzen diogun animalia bakarrak; izurdeek ere izenak erabiltzen dituzte elkar identifikatzeko, elkarri deitzeko eta aurrean ...

Koklea, maiztasun txikiko soinuen anplifikadore

Elhuyar Zientzia -

Mikrofono bat izango balitz bezala, barne-belarriak seinale elektriko bihurtzen ditu soinuak, neuronek seinale hori garuneraino garraia dezaten. Kokleak, kiribil-itxura duen ...

Planetak nonahi, baita gutxien espero den tokian ere

Elhuyar Zientzia -

Beheko marrazkian, NASAren Spitzer teleskopioak hartutako irudi bat ageri da. Erdian hildako izar bat, pulsar bat, ageri da 'zaborrez' inguratuta ...

Hodeiak laborategian

Elhuyar Zientzia -

Hodeiek kliman zeresan handia dutena jakina da, eta aerosolek (airean esekita dauden partikulak) hodeien sorreran zeresan handia dutena ere bai ...

Eguzki-energia begi-inplantean

Elhuyar Zientzia -

Begi-inplanteen prototipo baterako eguzki-energia darabilen eragingailu bat egin dute Illinoisko Unibertsitatean. Eragingailu horrek nahikoa du erretinara iristen den argi apurra ...

Gene-terapiaren gazi-gozoak

Elhuyar Zientzia -

Duela gutxi gene-terapia erabilita bi anaia sendatu zituztela eman zuten aditzera Frankfurteko eta Zuricheko ikertzaile batzuek. Bi anaia horiek gaixotasun ...

Kable supereroaleak, aurrera!

Elhuyar Zientzia -

Dirudienez, aplikatzeko moduko kable supereroale bat lortu dute. Barioz eta itrioz egina dago, eta orain arteko bi oztopo nagusiak gainditu ...

Birus bat simulatu dute ordenagailu bidez

Elhuyar Zientzia -

Birus baten ordenagailu bidezko simulazio zehatza egin dute Illinoisko Unibertsitatean (AEB). Irudikatu dutena RNA txiki bat izan da --tabakoaren mosaikoaren ...

Neutrinoek masa dutela baieztatu dute

Elhuyar Zientzia -

Ikerketa erraldoia egiten ari dira Estatu Batuetan, neutrinoaren propietateak aztertzeko. MINOS izeneko proiektu horri esker, ikertzaileek berretsi egin dute neutrinoek ...

Titanen lurreratzen

Elhuyar Zientzia -

2005eko urtarrilean, Saturnoko sateliterik handienera iritsi zen Huygens zunda, Titanera. Zunda lurreratzen ari zen bitartean, hainbat argazki atera, eta bideo ...

Handiak txikia jan

Elhuyar Zientzia -

Bi dimentsioko zurrunbiloak aztertuta, ikusi dute zurrunbilo handiak txikiei gailentzen zaizkiela. Klimatologian zeresana ekarriko omen du; izan ere, zikloiek, besteak ...

Badu kafeinarik? Gameluak lagunduko dizu jakiten

Elhuyar Zientzia -

Kafe beltzak, kafeinagabeak eta beste hainbat edarik zenbat kafeina duten neurtzeko, test erabilgarri eta erraz bat asmatu dute Washington Unibertsitateko ...

Eremu geomagnetikoaren gorabeherak

Elhuyar Zientzia -

Lurraren fenomeno harrigarrienetako bat bere eremu magnetikoaren inbertsioa da. Azken 160 milioi urteetan ehunka aldiz gertatu da, eta, gertatzen den ...

Kolorea galduta ere, bizirik

Elhuyar Zientzia -

Koralak hil egiten dira kolorea galtzen dutenean. Baina ez beti. Espezie batzuek bizirik iraun dezakete kondizioak bere onera itzuliz gero ...

Hartz polarra eta hipopotamoa, galtzeko arriskuan

Elhuyar Zientzia -

Hartz polarra eta hipopotamoa galtzeko arriskuan dauden espezieen zerrendan sartu dituzte. Klima-aldaketaren erruz, poloetako izotza urtzen ari da, eta hori ...

Neanderthal Genome Project: lehenengo emaitzak

Elhuyar Zientzia -

Neanderthalgo gizakiaren genomaren zati bat sekuentziatu dutela jakinarazi dute Max Planck Institutuko paleontologo batzuek. Genoma osoaren % 0,03 baino ez ...

1. kromosomarekin, genoma osoa deskodetuta!

Elhuyar Zientzia -

Ez da lehenengo aldia iragartzen dutela giza genoma osoa deskodetu dutela, baina, oraingoan, behin betikoa omen da. Lehenengo aldiz 2000n ...

Maskuri berria, norbere zelulekin hazia

Elhuyar Zientzia -

Arantza bifidoa duten zazpi haurrek maskuri berria dute. Maskuria laborategian artifizialki egindakoa da, eta maskuri zaharraren zelulak hazita egin dute ...

Ate logiko magnetikoak ordenagailuen mesede

Elhuyar Zientzia -

Ordenagailuek beren kalkuluak egiteko erabiltzen dituzten txipak, gaur egun transistoreen bidez eginak daudenak, gailu magnetikoak izateko bidean dira. Baldin eta ...

Zurrunbiloaren geometria bereziak

Elhuyar Zientzia -

Biraka ari den zurrunbilo baten zentroa zirkularra izan ohi da, baina naturan bestelako egitura geometrikoak ere ikusi izan dira, hala ...

Tritonen ezohiko orbita azaltzeko hipotesi berria

Elhuyar Zientzia -

Tritonen orbita irregularra azaltzen duen hipotesi berri bat plazaratu du Estatu Batuetako astrofisikari-talde batek. Hipotesiaren arabera, eguzki-sistema gaztea zenean, Tritonek ...

Garunaren garapena

Elhuyar Zientzia -

Garuna barrutik kanpora hazten da, geruzaka; lehendabizi, barruko geruzak eratzen dira, eta, gero, gaineko geruzak, ordena jakin bati jarraituta. Geruza ...

Protoiaren eta elektroiaren masen arteko ratioa ez da konstantea

Elhuyar Zientzia -

Azken 12 milioi urteetan, protoiaren eta elektroiaren masen arteko ratioa % 0,002 handitu da. Hori ondorioztatu du astronomo- eta fisikari-talde ...

Litekeena da Wild 2 kometa Eguzkitik gertu jaioa izatea

Elhuyar Zientzia -

Duela bi urte, NASAko Stardust misioak kaltzio-aluminioaren inklusioak jaso zituen Wild 2 kometatik. Mineral horietako askok izar batetik gertu sortuak ...

Vestalenula espezieko arrak topatu dituzte

Elhuyar Zientzia -

Vestalenula izkiraren moduko animalia mikroskopikoa da, eta, espezieak 200 milioi urte dituen arren, zoologoek ez dute espezie horretako arrik topatu ...

Burruntzien bidaia

Elhuyar Zientzia -

Intsektuen migrazioa ez da txori kantariena bezain ezaguna, baina, burruntziekin egindako ikerketa baten arabera, antzeko ezaugarriak ditu. Txoriek bezala, burruntziek ...

Afrikako glaziarrek 20 urteko bizia

Elhuyar Zientzia -

Uganda eta Kongo arteko Ruwenzori mendietako glaziarrek ez omen dute iraungo hogei urte baino gehiago. Hori da ondorio nagusia glaziarretako ...

Alimentatec.com ataria

Elhuyar Zientzia -

AZTI-Tecnalia zentro teknologikoak www.alimentatec.com ataria jarri du martxan. Haren helburua da elikagai-industriaren teknologiei eta merkatuari buruzko informazioa hedatzea ...

Elhuyarren berriak

Berrehun gaztetxok hartu zuten parte IV. Zernola Olinpiadaren festan

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Elhuyar Fundazioak, www.zernola.net web gunearen bitartez, IV. Zernola Olinpiada jarri zuen abian pasa den urrian. Guztira, Euskal Herriko ...

Jakintza hedatuz

Euskal gramatika burmuinean

Kortabitarte Egiguren, Irati - Elhuyar Zientzia

EHUko Psikolinguistika Laborategian euskara-gaztelania elebitasuna ikertzen dihardute, hizkuntzaren eta burmuinaren arteko harremana aztertuz. Izan ere, giza burmuina bereziki antolatuta dago ...

Zientziaren efemeridea

The Baby: lehenengo ordenagailu elektronikoa

Lasa Oiarbide, Aitzol - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

1948. urteko ekainaren 21ean --Bigarren Mundu Gerra amaitu eta lau urtera--, The Baby izeneko ordenagailuak bere lehenengo proba pasatu zuen ...

Webgune honek cookieak erabiltzen ditu zure nabigazio-esperientzia hobetzeko. Nabigatzen jarraitzen baduzu, ulertuko dugu cookie horien erabilera onartzen duzla. Ezeztatuz gero, ezingo duzu webgune honetan nabigatu. Onartu
Informazio gehiago
Babesleak
Eusko Jaurlaritzako Industria, Merkataritza eta Turismo Saila
MAIER Koop. Elk.
KIDE Koop. Elk.
ULMA Koop. Elk.
EIKA Koop. Elk.
LAGUN ARO Koop. Elk.
FAGOR ELECTRÓNICA Koop. Elk.