211989(e)ko martxoa

Erreportajeak

Metal astunen inbasio isila

Bourdial, Isabelle -

Geure ezjakintasunean, hondakin erradioaktibo eta organikoak biak batera baino arriskutsuagoak diren metal astunen ondorioz pozoitzen ari gara. Gaurko zibilizazioaren sektore …

Eztanda-motoreak: bi aldikoak nagusi?

Otaolaurretxi, Jon -

Gaur egun automobil guztien motoreak lau aldikoak dira. Bi aldikoak askoz ere sinpleagoak izan arren, askoz ere gasolina gehiago erretzen …

Zarata gorreria batzuen jatorrian

Aizpurua Sarasola, Manu -

Lehen artikulu honetan bizitza modernoarekin lotuta dagoen gaitz sozial bat plazaratu nahi dut, hots, zaratak eragindako gorreria.

Transplanteen inmunologia

Ochoa Garay, Jorge -

Gizakien arteko organo-transplante gehienak oso gutxitan egiten dituzte medikuek, porrotak maiz gertatzen dira eta. Hala ere, zenbait kasu (giltzurrun-transplantea, esaterako) …

Dama-taulak

Angulo, Patxi -

Mahai-joko asko dago eta ezagunetarikoen artean xakea eta damak ditugu. Bi joko hauek gauza bat bakarrik dute amankomuna: jokorako taula. …

Landareen hilabetekaria. Apirila

Errekondo Salsamendi, Jakoba -

Uste zabaldua da sagarrondoak beste fruitarbolen antzera, bi urtez behin bakarrik eman dezakeela sagarra. Eta uste diot; ez bait da …

Planeta-sistemak espazioan zehar

Arregi Bengoa, Jesus -

E z da hau gai honetaz dihardugun lehenengo aldia; Elhuyar-eko 8. alean ere arazo honi lotu bait gintzaizkion. Dena den, …

Euskal Herriko esne-behien hobekuntza genetikoa

Etxezurieta Sarasola, Joxe -

Euskal Herriko esnegintzan diharduten baserritarrek, Frisoi arrazako behietan oinarritzen dute beren produkzioa.

ZEZEN BAT PROBATZEKO EMATEN DIREN PAUSOAK

Sobietarren elur-ekaitza

Barandiaran, Mariaje -
Irazabalbeitia, Inaki - kimikaria eta zientzia-dibulgatzailea

Sobietarrak espazioaren esplorazioan lanean jarraitzen dira su eta gar. 1988.aren bukaeran bi marka berri eta ikusgarri burutu zituzten. Alde batetik, …

Irakurlearen txokoa. Martxoa

Larraz, Joan Jesus -
Lizartzategi, Antxon -

Galdera hau da: Mikrouhin-labeek giza gorputzarentzat kalterik bai?

G. Robert Kirchhoff fisikaria

Azkune Mendia, Iñaki -

Fisikari aleman hau, Prussian jaio zen Königsberg hirian (orain Sobiet Batasuneko parte da eta Kaliningrad izenez ezagutzen da hiria), 1824.eko …

Bakarrik gobernatzen den etxea

Jauregi, Mariaje -

Imajina dezagun ordenadoreak etxeko aparatu guztiak urrunera kontrolatzen dituela; telefono-dei batez lapikoa sutan jarri, berogailua piztu eta ikuzgailua martxan jarri …

Titanioa: mende honetako metala

Rodriguez Ibabe, Jose Maria -

I ndustri iraultza hasi zenetik, metalak (altzairuak bereziki) erabili izan dira aplikazio guztietan. Dena den, “metal” hitza aipatzerakoan, duela denbora …

Elgorria mundutik desagerteraztea, ezinezkoa ote?

Agirre, Jabier - Medikua eta OEEko kidea

Elgorria desagerterazterik ba al dugu? Desagerterazi egin behar al dugu? Lortuko al dugu? Lehen galderaren erantzuna arrazoi zientifikoetan oinarritua dago: …

Erdi aroaren bukaerako zientzia

Bandres Unanue, Luis -

Beste batean ikusi genuenez, Eskolastikaren gailurra XIII. mendean Santo Tomasekin lortzen da. Santo Tomasek eta bere kideek, makina bat lan …

Azalpen-pantailak

Arrojeria, Eustakio - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa
Lizaso, Pili - Informatika Saila

Hemen aurkezten dugun programaren helburua, tresneria honen bidez azalpenak nola egin daitezkeen (azaltzeko era bat bederen) erakustea da. Programaren zatiak

Elkarrizketak

Zurezko arrantzuntziak hiltzear

Aizpurua Sarasola, Joxerra -

Ez dugu uste izenburu honek inor harrituko duenik. Euskal Herriko arrantzaren egoera larria baino larriagoa bada ere, “Euskal Herria” izeneko …

Toribio Fernandezekin elektrokimikaz solasean

Irazabalbeitia, Inaki - kimikaria eta zientzia-dibulgatzailea

Donostiako Kimika-Zientzien Fakultatea oso gaztea da. Duela hamalau urte hasi zen Altzako hilerriaren ondoko Joan XXIII etxean eta duela hiru …

Albisteak

Gizenen arazoak

Elhuyar Zientzia -

Loditasunaren kontrako tratamenduan baraualdi luzeek emaitza onak eman dituzte, baina bapateko heriotzaren arriskuagatik dieta gogor hau egun gutxitan aplikatu behar …

Hidrogenoa erregai sobietar batasunean

Elhuyar Zientzia -

Sobietar Batasuneko injineruak, erregai moduan hidrogeno likidoa erabiltzen duen hegazkina probatzen ari dira. Hegazkina TU-155 da, zeina 20 urtean Sobietar …

Orein haragijaleak

Elhuyar Zientzia -

Haragia jaten duten untxiak, behiak eta ardiak beldurrezko filmetakoak bakarrik izan daitezkeela pentsa liteke. Dena den, gertaera hori errealitatetik uste …

Lurrikara-arrisku handia

Elhuyar Zientzia -

Joan den abenduan Armenian gertatutako lurrikararen ondorioz 30.000 lagun inguru hil ziren. Hala ere, zifra hori gainditua izan daiteke etorkizunean …

Konrad Lorenz hil da

Elhuyar Zientzia -

Otsailaren azken egunean Konrad Lorenz zoologo austriarrak azken arnasa eman zuen. Konrad Lorenz Viennan jaio zen 1903.eko azaroaren 7an. Animalienganako …

Olatuen energia

Elhuyar Zientzia -

Britainia Haundiko Injinerutza Nazionaleko Laborategiak (NEL) munduko olatu-zentralik handiena eraikiko du Indiako Encore hirian.

Ekaitzaren indarra

Elhuyar Zientzia -

Elhuyar. Zientzia eta teknika aldizkariaren 4. alean Norwegiako olatu-zentralei buruz berri eman zigun Iñaki Ferreresek.

Pariseko metro berria

Elhuyar Zientzia -

Udaberri honetan Pariseko metroko tren berrien probaldia hasiko da. Tren berriak bagoi artikulatu luze bakarra du, lotutako batzuk izan ordez. …

Baratzak aspiratuz

Elhuyar Zientzia -

Californiako marrubizainek aspiradore erraldoiak erabiltzen dituzte beren baratzak intsektu kaltegarriengandik babesteko.

Uzta berriak

Elhuyar Zientzia -

Landare-bioteknologoak uzta-mota guztiak genetikoki tratatzeko metodoak garatzeko bidean daude.

Arktikoaren ikerketa

Elhuyar Zientzia -

Arktikoak munduko klimari nola eragiten dion aztertuko duen ikerketa-programa bat ari dira taxutzen. Programak gainera, izotzen azpian egon daitezkeen baliabideak …

Tabakoa mastikatzea

Elhuyar Zientzia -

Tabakoa mastikatzea edo esnifatzea ez da arrunta gure artean, baina munduko zenbait herritan, Eskandinavian esaterako, oso arrunta da.

Eguzkiaren aktibitatea

Elhuyar Zientzia -

Eguzki-aktibitatearen igoera azkarrak eta intentsitate handia izateak, Lurraren inguruan dabiltzan sateliteen ibilbideei eragin diezaieke.

Fobosen berriak

Elhuyar Zientzia -

Joan den urtarrilaren 28an sobietarren Fobos zunda automatikoa Martitzeko orbitara iritsi zen eta Lurreko kontrolatzaileek orbitan jarri zuten.

"Composite"ak industrian aplikatzeko bidean

Elhuyar Zientzia -

EEEko zenbait programatan herrialde desberdinen arteko kolaborazioa bultzatzen da. Programa hauetako batean Euskal Herria, Portugaleko Oporto eta Akitania elkarlanean jarri …

Peary ez omen zen poloraino iritsi

Elhuyar Zientzia -

Robert Edwin Peary, poloetako esplorazioen historian mugarri izan da orain arte; berari leporatzen bait zitzaion Ipar Polora iritsitako lehenengo gizakia …

Macintosh IIx, Apple berria

Elhuyar Zientzia -

Apple Computer-ek Macintosh SE ordenadorearen konfigurazio berri bat aurkeztu du. SE 2/40 da konfigurazio berri honen izena eta 2 Mb-ko …

Digital-en zuzentzaile gramatikala

Elhuyar Zientzia -

Digital Equipment Corporation-ek kaleratua du jadanik VAX Grammar Cheker, ordenadore bidez lagunduriko zuzenketarako kaleratu den lehenengo softwarea. Ingelesez idatzitako testuak …

Eraikuntzarako programak

Elhuyar Zientzia -

Archimaid, eraikuntz munduko profesionalek diseinatutako programa da eta dokumentu grafikoak (oinak, sekzioak, perspektibak) nahiz testu-dokumentuak (neurketak, aurrekontuak etab.) sortzeko oso …

dBase III plus eta Byline elkarlanean

Elhuyar Zientzia -

Informatika-munduan dabilen edonork ezagutuko du datu-baseren bat eta baita testu-editoreren bat ere, noski.

dBase IV kalean

Elhuyar Zientzia -

dBASE IV; dBASE II, dBASE III eta dBASE III PLUS, PCen inguruan erabilien izan diren datu-baseen jarraipen edo ondorengo bezala …

Babesleak
Eusko Jaurlaritzako Industria, Merkataritza eta Turismo Saila
MAIER Koop. Elk.
KIDE Koop. Elk.
ULMA Koop. Elk.
EIKA Koop. Elk.
LAGUN ARO Koop. Elk.
FAGOR ELECTRÓNICA Koop. Elk.