1862003(e)ko apirila

Erreportajeak

Alergia: arriskua nonnahi

Agirre, Jabier - Medikua eta OEEko kidea

Urte-sasoi jakin batzuetan maiz samar egiten baduzu doministiku, edo auzokoaren katuaren inguruan egon orduko begietako azkura eta malko-jarioa sentitzen badituzu, …

Alergia-motak

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Udaberriaren beldur. Halaxe egoten dira batzuk. Izan ere, polenari alergia diotenentzat ez da batere samurra izaten urte-sasoi hau. Tenperaturak goxatu …

SAREka kalitate-eredua

Andonegi Beristain, Garazi - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Hezkuntza Sailak abian jarri duen egitasmoa da SAREka kalitate-eredua. Eredu hori erabateko kalitatean oinarritzen da eta, horren bidez, Lanbide Heziketako …

GUNEka kudeaketa-sistema berritzailea

Andonegi Beristain, Garazi - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

GUNEka proiektuak enpresa aurreratuenen kudeaketa-sistema izan du eredutzat. Hura baliatuz, Lanbide Heziketako ikastetxeen kudeaketa aldatu nahi du. Egitasmoa, oraingoz, bost …

Ikasleen eta irakasleen birtualtasuna

Andonegi Beristain, Garazi - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa
Atxotegi Alegria, Uhaina - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Orain arte ikasle denek ikastetxera bertara joan behar izaten zuten eskolak jasotzera. Bertan, ikaskideekin elkartu eta hainbat gairi buruzko azalpen …

Esneki berriak ekoitzi nahian

Atxotegi Alegria, Uhaina - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Euskal Herrian esne anitz ekoizten da. Biltzen diren litro horietatik guztietatik kopuru handi bat esne gisa saltzeko baliatzen da, eta …

Denbora aurrezteko balio duen makina

Atxotegi Alegria, Uhaina - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Lanbide Heziketako ikastetxeetan, Mekanizazioaren gaia klasikoenetakoa da. Baina klasikoa eta beti landu izan den gaia izan arren, arlo horretan ere …

Energia berriztagarriak Lanbide Heziketan

Andonegi Beristain, Garazi - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Energia berriztagarriek geroz eta oihartzun handiagoa dute gure gizartean, eta oihartzun hori Lanbide Heziketara ere heldu da. Usurbilgo Lanbide Eskolak, …

Arte grafikoa eta Mac ordenagailuak

Andonegi Beristain, Garazi - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Arte grafikoaren mundu paregabeak berezitasun bat du: Mac ordenagailuak PC ordenagailuak baino gehiago erabiltzen diren gutxienetakoa da. Izan ere, arte …

Ikasberri: ikasteko beste modu bat

Andonegi Beristain, Garazi - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Ikasberri proiektua hezkuntzaren iraultza da, batez ere kontzeptuen aldetik. Mende berriko hezkuntza-eredu hau gutxiago irakatsi eta gehiago ikastean oinarritzen da. …

Altzairu herdoilgaitzarekin lanean

Andonegi Beristain, Garazi - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Tolosaldea galdaragintza-industriaren kokaleku historikoa da. Eskualde horretan, hainbat enpresak soldadurari eta galdaragintzari heldu zieten duela 50 urte , papergintza-sektorearen eskariei …

Helize bikoitzak mende-erdia

Carton Virto, Eider - Elhuyar Zientzia
Roa Zubia, Guillermo - Elhuyar Zientzia

Biologiaren sekretuak kimikaren hizkuntzan idatzita daude, eta zelulen nukleoetan gordeta. Leku batzuetan zergatik gaixotzen garen azaltzen da, eta beste batzuetan, …

Instalazio fotovoltaikoen abantailak ikastetxeetan ikusgai

Atxotegi Alegria, Uhaina - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Euskal Herriko hainbat ikastetxetako ikasleek energia fotovoltaikoa zer den bertatik bertara ikusteko aukera izango dute datozen urteetan. Robotikerrek eta EEEk …

Kopiatu, patentatu, aberastu. Velcroaren® historia

Carton Virto, Eider - Elhuyar Zientzia

Deus ere harrapatu ez eta, gainera, hementxe, lapa-belarrak ezin kendu. Ez dakigu George de Mestral ingeniari suitzarrak halako pentsamendurik izan …

Haurdunaldiko eta edoskitze-garaiko elikadura

Lorenzo, Arantza -
Uranga, Ane Miren -

Ez haurdunaldian eta ez edoskitze-garaian, ez da bikoitza jan behar, gure aurrekoek uste zuten bezala. Elikadura egokiaren kakoa janariek duten …

Elkarrizketak

Tony Hawkins: "Diseinu berriko sareak erabiltzeko aukera handia dago"

Roa Zubia, Guillermo - Elhuyar Zientzia

Sinaval/Eurofishing feriaren barruan, arrantzaren kudeaketari buruzko hitzaldiak antolatu ditu AZTIk. Hizlarietako bat Tony Hawkins izan zen, Ipar Itsasoan arrantza kudeatzen …

Albisteak

Blue Gene, Deep Blue-ren oinordekoa

Elhuyar Zientzia -

Biologia-alorreko ikerketei eta, batez ere, genomaren inguruko ikerketei begira, IBMk Blue Gene ordenagailua merkaturatuko du.

Alzheimerren gaixotasunaren aurkako txertoa

Elhuyar Zientzia -

Sagu transgenikoekin egindako ikerketa batean, txertoari esker, dementzia-sintomak desagerraraztea lortu dute.

Toxikotasuna dosiaren araberakoa da

Elhuyar Zientzia -

Bi ikertzaileen esanean, ustezko toxiko batzuk dosi txikitan onuragarriak izan daitezke, baina, dosi batetik aurrera kaltegarriak direla ikusi da.

Koipe likidoak solidotzeko sistema

Elhuyar Zientzia -

Inolako aldaketa kimikorik egin gabe, koipe likidoak solidotzeko sistema bat asmatu dute Indiako Zientziaren Institutuan.

Argazki digitaletan begi gorririk ez

Elhuyar Zientzia -

Argazki digitaletan begiak gorri ez agertzeko sistema bat aurkeztu dute.

Beltza baino beltzagoa

Elhuyar Zientzia -

Lortutako azalak gaur egun erabiltzen direnek baino 10-20 aldiz argi gutxiago islatzen du, eta pintura beltz arrunta baino 25 aldiz …

Zizare koloredunak

Elhuyar Zientzia -

Lumbricus rubellus espezieko zizareak, lurzoruan dauden metalen arabera, kolorez aldatzen dira.

Bizkarrezur-muineko zelulak beste mintzak konpontzeko

Elhuyar Zientzia -

Kaliforniako Stanford Unibertsitateko ikertzaileek ikusi dute bizkarrezur-muineko zelulek beste mintz batzuetako zelulak konpontzen zein mantentzen laguntzen dutela.

31 urteren ondoren, Pioneer 10 isildu egin da

Elhuyar Zientzia -

Pioneer 10 espazio-ontziaren seinalea urtarrilaren 7an jaso zen azkeneko aldiz. Misioa ofizialki 1997an eman zuten arren bukatutzat, orain dela gutxi …

Urtebetean, bi bider zabor gehiago postontzian

Elhuyar Zientzia -

2002ko urtarrilean baino bi bider zabor gehiago jaso dute posta elektronikoaren erabiltzaileek aurtengoan.

Giza irudirik zaharrena

Elhuyar Zientzia -

Alemaniako Ach bailaran 1979an aurkitutako marfilezko taula bat datatu dute arkeologo aleman batzuek; taula horrek gizaki baten irudia du zizelkatuta …

Azken Ariane 4-aren jaurtiketa

Elhuyar Zientzia -

Azken Ariane 4 kohetea hilaren 15ean jaurti zuten, hiru egunez atzeratu ondoren. Xedea Intelsat 907 telekomunikazio-satelitea orbitan jartzea zen.

Nekazaritza ekologikoa hazten ari da Espainian

Elhuyar Zientzia -

Nekazaritza ekologikoak gero eta indar handiago du Espainian. Urtebetean % 37 baino gehiago hazi da nekazaritza ekologikoak hartzen duen azalera.

Zenbat ur gastatzen duzu platerak garbitzen?

Elhuyar Zientzia -

Jendeak platerak garbitzean zenbat ur, energia eta xaboi gastatzen duen jakiteko, azterketa bat egin dute Alemaniako Bonngo Unibertsitatean.

AEBen ekialdeko negu gorriaren eragilea

Elhuyar Zientzia -

NASAren ustez, AEBen ekialdean izan duten negu gogorraren erruduna Ipar Atlantikoko Oszilazioa izan da.

Auto hibridoak hidrogenozkoak baino garbiagoak dira

Elhuyar Zientzia -

Motore elektrikoak eta gasolina konbinatzen dituzten autoak hidrogenoa erabiltzen dutenak baino garbiagoak izango dira, gutxienez 2020ra arte.

Tximeleten eta sitsen katalogoa Interneten

Elhuyar Zientzia -

Britainia Handiko historia naturaleko museoak eta Essex Unibertsitateak tximeleta- eta sits-espezieen datu-base informatizatu bat sortu dute.

Erretzaile ohiak eta minbizi-arriskua

Elhuyar Zientzia -

Erretzeari utzi arren, biriketako minbizia izateko arriskua handia izaten da. Tabakoak biriken zeluletan eragindako kalte genetikoek iraun egiten dute, eta …

K-bot keinuka

Elhuyar Zientzia -

K-bot giza aurpegia imitatzen duen robot bat da. AAAS erakundearen urteroko biltzarrean aurkeztu dute eta orain arte garatu den robot-buru …

Hurrengo deia Martetik dator

Elhuyar Zientzia -

Europako Espazio Agentziaren asmoak betetzen badira, datorren urtean zazpi espazio-ontzi egongo dira Marten aldi berean.

Jaioberrien babes-sistema

Elhuyar Zientzia -

Suediako Karolinska Ospitalean egindako ikerketa baten arabera, bakterioak umearen azaleko zelulekin kontaktuan jarri orduko, jaioberriak globulu zuri ugari ekoizten ditu. …

Espezie inbaditzaileak kontrolatu nahirik

Elhuyar Zientzia -

AEBetan inbaditzaile zabalduenetariko bat karramarro berde europarra da. Inbaditzaile horiek kontrolatzeko eratako bat jatorrizko etsaiak erabiltzea izan daitekeela uste dute …

Legamiak antibiotikoen toxikotasuna neurtzeko

Elhuyar Zientzia -

Antibiotikoek erreakzio kaltegarriak eragiten dizkiete pertsona batzuei. Antibiotiko berrien erreakzioa neurtzeko, legamiak erabiltzen dituzte Britainia Handiko Nottingham-go Unibertsitatean.

Zauriak azkarrago sendatzeko tirita

Elhuyar Zientzia -

AEBetan, zauriak sendatzeko prozesu naturalean oinarritzen den tirita berezi bat asmatu dute. Tirita berriak giza edo behi-odoletik erauzitako fibrinogenoa du.

Australiarrak noiztik daude Australian?

Elhuyar Zientzia -

Gizakia duela 50.000 urte iritsi zela Australiara adierazi dute ikertzaileek. Out of Africa teoriaren arabera, gizaki guztiok duela 100.000 urte …

Mikroorganismoz osatutako bolak

Elhuyar Zientzia -

Alemaniako Ipar Itsasoko itsasertzeko lokatzean, hiru mikroorganismo-mota desberdin bolak osatuz biltzen direla ikusi dute.

Zeluletan oinarritutako espazio-ontziak

Elhuyar Zientzia -

NASAk ikerketarako institutu berri bat ireki du Kaliforniako Unibertsitatean. Asmoa zelulak aztertzea da, adibidez, mugimendua duten zelulak.

Elhuyarren berriak

Lanbide Heziketako materiala euskaraz

Elhuyar Zientzia -

Lanbide Heziketako Zikloak ez dira beste hezkuntza-mailak adina euskaldundu. Egun, alor horretan euskarazko eskolen eskaintza ez dator bat ikasle euskaldunen …

Jakintza hedatuz

Gatza eta geneak

Andonegi Beristain, Garazi - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa
Fdez. de Larrinoa, Iñigo -

Gatz mineralak bizidunentzat ezinbesteko lehengaiak dira. Gatz arruntak, adibidez, kloruro eta sodio ioiak ditu eta zelulek ioi horiek erabiltzen dituzte …

Babesleak
Eusko Jaurlaritzako Industria, Merkataritza eta Turismo Saila