1832003(e)ko urtarrila

Erreportajeak

Poluzio-jaleak

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

1989an, Exxon Valdez petrolio-ontziak istripua izan zuen Alaskan. 40 milioi litro petrolio isuri ziren itsasora, 1.600 km kosta poluitu ...

Bista ederra espaziotik?

Carton Virto, Eider - Elhuyar Zientzia

Nazioarteko Espazio Estazioa toki paregabea da Lurrari begiratzeko. Hamazazpi leiho daude, horietako bederatzi Lurrari begira, eta ez, kasualitatez. Astronautek, kamera ...

Felix Goñi, mintzekin maitemindutako gizona

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

2002ko Ikerkuntza Saria Felix Goñik irabazi du. Eusko Jaurlaritzaren Hezkuntza Sailak ikerkuntza-alorrean ematen duen sariaren irabazlea nor den, orain arteko ...

Barrura begira

Kortabarria Olabarria, Beñardo - Elhuyar Zientzia

Gaixoak sendatzeko diagnostiko azkarrak eta zehatzak egitea ezinbestekoa da. Galderak egiten jakiteak, sintometan arreta jartzeak, miaketak ondo egiteak eta begi ...

Itsasoa gorriz tindatzen denean...

Orobengoa, Olatz - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Marea beltza ez da itsasoa kaltetzen duen koloredun marea bakarra. Marea gorria ere kaltegarria da itsasoko biziarentzat, nahiz eta fenomeno ...

Zientzia eta teknikarako euskara zuzena

Mendiburu, Joana - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Zientzia eta Teknikarako Euskara. Zenbait hizkuntza-baliabide liburu mardula azaroaren hasieran kaleratu zuten Martxel Ensunza, Jose Ramon Etxebarria eta Jazinto Iturbek ...

Sukarra: kezkatzeko arrazoirik ba ote?

Agirre, Jabier - Medikua eta OEEko kidea

Sukarrak adierazten digu gure gorputzean zerbaitek ez duela behar bezala funtzionatzen: normalean birus edo bakterio bat dagoen seinale da. Sukarra ...

Koloideak: zer, non eta zertarako

Aranberri, Ibon - Kimikan doktorea

Oso partikula txikiak dira koloideak, 10 -9 -10 -6 m bitartekoak; hau da, odolean dauden hemoglobina-molekulak bezain txikiak edo esnea ...

Hego Polo magnetikoan!

Roa Zubia, Guillermo - Elhuyar Zientzia

1909ko urtarrilaren 15ean, hiru lagun iritsi ziren Hego Polo magnetikora. Ernest Shackleton esploratzaileak zuzentzen zuen espedizio britainiar haren helburu nagusia ...

Tabelt PCa ordenagailu eramangarrien ordezkari

Mendiburu, Joana - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Mugikortasunaren zerbitzura, Microsoft-ek apunteak hartzeko liburuxka baten antza duen Tablet PCa merkaturatu du. Tablet PCaren elementurik erakargarriena teklatua ordezkatzen duen ...

Nerabezaroko elikadura

Lorenzo, Arantza -
Uranga, Ane Miren -

Nerabezaroa garapen fisiko, kognitibo eta sozialaren aroa da. Haurtzaroko haziera fisiko uniformearen ondoren, haziera hori erabat azkartzen da eta hori ...

Elkarrizketak

Andrew Benson: "Fotosintesiaren kimika eta egitura magikoak dira"

Orobengoa, Olatz - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Andrew Benson biokimikari estatubatuarrak argitu zuen Calvinekin batera fotosintesiaren gako garrantzitsuenetako bat. Bien artean landareetan karbonoa nola finkatzen den aurkitu ...

Albisteak

Txakurrak, Paleolitotik gizakiaren lagun

Elhuyar Zientzia -

Dirudienez, gizakiak Asia ekialdetik Amerikara migratu zuenean jadanik berekin zeraman txakurra.

Haizearen bihurrikeriak eklipse-garaian

Elhuyar Zientzia -

Eklipseak iraun bitartean haizearen jokabidea aldatu egiten dela ikusi dute ikertzaileek.

Zergatik zahartzen gara?

Elhuyar Zientzia -

Zahartzeko prozesua ulertzen lagunduko duen lan bat aurkeztu dute Standford Unibertsitateko ikertzaile batzuek.

Laguntza genetikoa arrainak bereizteko

Elhuyar Zientzia -

AZTI Fundazioak kontserban erositako atuna benetan atuna dela egiaztatzeko teknika genetiko bat garatu du.

Erretxinazko memoria

Elhuyar Zientzia -

Informazioa hiru dimentsiotan gordeko duten euskarri informatikoak egiteko, epoxi erretxina proposatu dute Bostongo Unibertsitateko ikertzaile batzuek.

Prostatako minbiziaren iragarlea

Elhuyar Zientzia -

Michigan Unibertsitateko mediku-eskolan, dianosi hobea eskainiko duen molekula bat aurkitu dute.

Jupiterren ilargi porotsua

Elhuyar Zientzia -

Jupiterretik gertu dagoen ilargietako bat, Amaltea, ez da trinkoa, izoztutako arroken aglomerazio arina baizik.

Ume jaioberriak, odol-emaile

Elhuyar Zientzia -

Ghanako Komfo ospitalean, ume jaioberrien zilbor-hestea transfusioetan erabiltzeko odol-iturri egokia dela ikusi dute hango ikertzaileek.

Eguzkiaren energia esnea hozteko

Elhuyar Zientzia -

Esnea hozteko prototipo berri bat garatu dute Nafarroako Unibertsitate Publikoaren eta Tarre enpresaren artean.

Laborategi barruko eremu magnetikorik handiena

Elhuyar Zientzia -

400 megagausseko indukzioa duen eremu magnetikoa eragitea lortu dute Ingalaterrako Rutherford Appleton laborategiko kimikariek.

Arkeologoek badute zeresana hondakin erradioaktiboei buruz

Elhuyar Zientzia -

Iraken, duela lau mila urte baino gehiagoko beirazko tresnak aurkitu dituzte lurpean.

55.000 urteko proteina sekuentziatuta

Elhuyar Zientzia -

Alaskan eta Siberian hartutako bisonteen hezurretatik osteokaltzina proteina hartu eta proteina horren aminoazido-sekuentzia zein den jakin dute.

Gas-ihesen detektagailua

Elhuyar Zientzia -

CEIT zentro Teknologikoa garatzen ari den mikrosentsore berriei esker, hemendik aurrera etxeetako gas-ihesak detektatu ahal izango dira.

Izotza Marteko hego-poloan

Elhuyar Zientzia -

Marteko hego poloan izoztutako ur gehiago detektatu duela iragarri du NASAk.

Mikroskopio akustikoa

Elhuyar Zientzia -

Ehunak bizirik aztertzea ahalbidetzen duen mirkroskopio bat aurkeztu dute, eta gorputz-barruko ehunak aztertzeko ere balio du.

Espaziotik sortutako lurrikarak

Elhuyar Zientzia -

1990-93 artean gertatutako mugimendu sismikoak ikertzen aritu ondoren, horietako bi oso materia bereziak sortu zituela iradoki dute Estatu Batuetako ikertzaileek.

Pi zenbakia errekorrak hausten

Elhuyar Zientzia -

Pi zenbakia lehen baino zehaztasun handiagoz kalkulatzea lortu dute, zenbakiaren hamartar-kopurua 6 aldiz handituz.

Quebec-eko meteoritoaren aztarnak Ingalaterran

Elhuyar Zientzia -

Duela 214 milioi urte meteorito batek Quebec jo zuen, eta 100 kilometroko diametrodun kraterra ireki zuen lurrean.

El Niñok eguna luzatzen laguntzen du

Elhuyar Zientzia -

Ikerketa baten arabera, Pazifikoaren ur-bolumenean El Niñok eragiten dituen aldaketek eguna luzatzen lagutzen dutela ikusi dute zientzialariek.

Deshidratazioaren ondorioz gertatzen dira lurrikarak

Elhuyar Zientzia -

Ura arrokaren kanpoaldeko poroetan pilatzen da, eta, azkenean, urak arroka hausten du. Beraz, arrokak deshidratatu eta hausten direnean gertatzen da ...

Biodegradagarritasun eske

Elhuyar Zientzia -

Plastiko biodegradagarrien alorrean ikerketa asko egiten da eta azken berrikuntza Indiatik etorri da. Degradazio-prozesua abiaraztea lortu dute Indiako ikertzaileek.

Dinosauro baten azken otordua aztertzen

Elhuyar Zientzia -

Zientzialariek, dinosauroaren azken otordua zein izan zen aztertu dute, eta belarjaleak omen ziren.

Eguzkitik gertuen dagoen izarra neurtu dute astronomoek

Elhuyar Zientzia -

Eguzkitik gertuen dagoen izarra Proxima Centauri da, 4,2 argi-urtera dago, eta oso izar txikia da; Eguzkia baino zazpi aldiz ...

Baztangaren aurka txertatzea proposatu du Etxe Zuriak

Elhuyar Zientzia -

1980an, Baztanga desgertutzat jo zen mundu osoan. Baina, gaixotasuna berriz agertuz gero txertoak egiteko lehengaia izatearren, AEBek eta Errusiak laginak ...

Jantokietara eramateko gluten detektagailua

Elhuyar Zientzia -

Europako zortzi erakundek zeliakoei bizitza erraztuko dien proiektu bat jarri dute martxan.

Espaziorako diru gutxi Errusian

Elhuyar Zientzia -

Errusian espazioko ikerketarako aurrekontua oso txikia da. Hori esan du, behintzat, Iuri Koptev Errusiako Aeroespazio Agentziaren zuzendariak.

Kanadak Kiotoko Protokoloa berretsi du

Elhuyar Zientzia -

Hilabeteetan eztabaidan aritu ondoren, Kanadak Kiotoko Protokoloa berretsi du.

Odol-plasma garbia

Elhuyar Zientzia -

Gobernuak 50 milioi libera gastatu ditu transfusioetarako odol-plama garbia erosten.

2002ko hamar aurrerapen zientifiko garrantzitsuenak

Elhuyar Zientzia -

Science zientzia-aldizkariak amaitutako urtean garrantzi gehien izan duten hamar ikerketekin edo aurkikuntzekin zerrenda bat osatu du.

Estrategia berria birus informatikoen aurka

Elhuyar Zientzia -

Ordenadoreak konektatuta daudenetik, birusek hedatzeko erabiltzen duten biderik zuzenena eta eraginkorrena posta elektronikoa da. Asmoa birusaren hedapena mantsotzeko sistema bat ...

Jakintza hedatuz

Kaixo, zelula fotovoltaikoen sailkatzailea

Andonegi Beristain, Garazi - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Egun, energia berriztagarriak denen ahotan daude. Horien artean, eguzki-energia ere oso garrantzitsua da. Eguzki-panelak zelula fotovoltaikoz osatuta daude. Zelula fotovoltaiko ...

Webgune honek cookieak erabiltzen ditu zure nabigazio-esperientzia hobetzeko. Nabigatzen jarraitzen baduzu, ulertuko dugu cookie horien erabilera onartzen duzla. Ezeztatuz gero, ezingo duzu webgune honetan nabigatu. Onartu
Informazio gehiago
Babesleak
Eusko Jaurlaritzako Industria, Merkataritza eta Turismo Saila
MAIER Koop. Elk.
KIDE Koop. Elk.
ULMA Koop. Elk.
EIKA Koop. Elk.
LAGUN ARO Koop. Elk.
FAGOR ELECTRÓNICA Koop. Elk.