1201997(e)ko ekaina

Erreportajeak

Patxi Ormazabal: “Ingurugiroa ez da soilik erakundeen ardura”

Kaltzada, Pili - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Ingurugiroa hizpidera ekartzeko aitzakia bilatzea ez da zaila izan oraingoan. Mundu osoan ospatzen da ekainaren 5ean Ingurugiroaren Eguna; ospatu edo, …

Taupada-markagailua: bihotz nekatuaren gidaria

Mintegi, Imanol -
Murgialdai, A. -
Txoperena, Gabriel -
Ibarguren Olalde, Karlos -

Senning eta Elmquistek 1959. urtean lehen taupada-markagailua ezarri zutenetik, sekulako bilakaera gertatu da bihotza elektroestimulatzen duten aparatu hauetan. Gaur egun …

Udaberriko astenia

Agirre, Jabier - Medikua eta OEEko kidea

Nekea, ahuldade fisikoa eta tristura dira udaberriko lehen berotasunekin hasi eta uda bitartean agertzen den egoera honen ezaugarri nagusiak. Medikuok …

Ingurugiroa eta industria: ekoizpen garbia

Etxaide, Maider -

Ingurugiroa zaindu beharreko kezka gero eta handiagoa da mundu osoan. Halaber, ingurugiroaren erabilera arautzen duen legeria gero eta zorrotzagoa egiten …

Sugegorri kantabriarra txikia, baina… boteretsua

Elosegi Irurtia, Migel M. -

FITXA TEKNIKOA

Sugegorriaren hozka

Elosegi Irurtia, Migel M. -

Sugegorriari buruz idatzi behar nuela esan nien lagun guztietatik bakar batek ere ez zidan galdetu zer jaten duten, nola ugaltzen …

Euskal Herriko ibaien eraldaketa historian zehar

Arturo Elosegi Irurtia - Ekologiako katedraduna

Gure ibai eta errekak aspalditik eraldatuak izan dira, menderen mendetan iraun duen prozesuan. Izan ere, jendeak betidanik ibaiekin maitasun- eta …

Zeta? Bai, zera!

Irazabalbeitia, Inaki - kimikaria eta zientzia-dibulgatzailea

“Zein zapi ederra! Oso dotore gelditzen zaizu. Zetazkoa ezta?” sartzen zaizu lagun berritsu bat. “Garesti pagatuko zenduen!” “Ez pentsa” esaten …

Worl Wide Web

Alegria Loinaz, Iñaki -
Rivadeneyra, Pepe -

Web, hau da, WWW informazioa zabaltzeko eta atzitzeko aplikazio bat da, azken bost urte hauetan Internetek lortu duen arrakastaren eta …

Urretxuko Mineral eta Fosilen Museoa

Urkizu, Urtzi -

Euskal Herrian funtzio didaktikoa duten museoak gutxi direla esan izan dugu behin baino gehiagotan. Salbuespenen artean, ordea, Urretxuko mineral eta …

Garbigailua

Irureta Azkune, Onintza -

Arropak garbigailuan garbitzen ditugu; non bestela? pentsatuko du norbaitek. Tira, ez da beti horren erraza izan kontua! Gaur egun, garbitu …

Mendira, fruitu lehorrak

Lorenzo, Arantza -
Uranga, Ane Miren -

Laburrak

Albisteak

Nikolai Ivanovitx Lobatxevski

Elhuyar Zientzia -

Matematikari errusiarra Nijni Novgorod-en munduratu zen 1792an. Bost urteko umea zelarik, aitak familia utzi egin zuen eta ama aiton-amonen etxera …

Gizakia inoiz baino adimentsuago

Elhuyar Zientzia -

Gizakiaren garunaren eboluzioak bere gailurra jo du. Ipswich-eko ikertzaile batzuen arabera, behintzat, oso zaila izango da gizakiak lortu duen adimen-maila …

Ganimede-ko magnetismoa

Elhuyar Zientzia -

Ganimede ia planetatzat hartzen da. 5.260 kilometroko diametroa du Jupiterren ilargi handiena den honek. Eguzki-sistemako planeta-satelite garrantzitsuena da.

Espazioko tornado erraldoiak

Elhuyar Zientzia -

Espazioko Hubble teleskopioak gugandik 5.000 argi-urtera detektatu du Saggitarius konstelazioaren norabidean.

Berri pozgarria gizenentzat

Elhuyar Zientzia -

Obesitatearen inguruan eginiko azkeneko ikerketek jangura erregulatzen duten hormonen bidetik jotzen zuten, baina aurkikuntza berri hau guztiz bestelakoa dela esan …

Hepatitisaren kutsadura Indian

Elhuyar Zientzia -

Adituek diotenez, odol-transfusioen erruz agertu diren hepatitis-kasuak gutxi dira. Hala ere, B eta C hepatitis-mota larriak detektatu dira .

Parasitoak eta eboluzioa

Elhuyar Zientzia -

Orain dela ehundaka milioi urte jandako gai batzuk medio, Apicomplexa familiako zenbait kide desagertu egin daitezke. Ikertzaileek lehendik hipotesiak plazaratuak …

Dolly ardi klonikoa

Elhuyar Zientzia -

Panpinaren izena duen arditxoak zeresan ugari eman du azkenaldian, berau baita, guk dakigula behintzat, bizirik jaio den lehen ugaztun klonikoa.

Bisonteak suntsitzeko bidean

Elhuyar Zientzia -

Negu gogorrak eta elikadura faltak eraginda, Ipar Amerikan bisonteek Yellowstone-ko parke nazionaleko mugetatik kanpora emigratu dute.

Hondakin arriskutsuak Eskoziako kostaldean

Elhuyar Zientzia -

Ingurugiro-ikerketa batzuen datuen arabera, Erresuma Batuko uretan metal astunen, PCBen eta beste substantzia toxikoen kontzentraziorik handiena Holy lakuko uretan ematen …

Arnasa hartzeko arazoak Indiako hiriburuan

Elhuyar Zientzia -

Delhiko biztanleek badute kezkatzeko motiborik. Indiako Poluzio Kontseiluaren ikerketa baten arabera, nazioarteko osasun-erakundeek gomendatzen dutena baino zazpi aldiz poluzio handiagoa …

Adar gorriskak dituen zuhaiska: Zuhandorra

Terés, Joxepo -

FITXA TEKNIKOA Zuhandorra

Argiztapen-lanpara segurua

Elhuyar Zientzia -

Uretan sartu eta elektrokutatzeko arriskurik ez duen lanpara, energia gutxiago gastatzen duena eta sistema klasikoek baino gehiago irauten duena aurkeztu …

Robota boleibolean

Elhuyar Zientzia -

Japoniako Toshiba etxeak prestatu duen robot esperimental berriak boleibolean jokatzen daki.

CD-ROMak berridazteko aukera

Elhuyar Zientzia -

Informatikaren munduan aurrerapenak sekulako abiadan gertatzen direla badakigu. Oraingoan CD-RW berriaz hitz egin behar dugu; berridatz edo berriro graba daitekeen …

Babesleak
Eusko Jaurlaritzako Industria, Merkataritza eta Turismo Saila