327 2017ko iraila

Erreportajeak

Oxitozina: itxaropenaren hormona

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Maitasunaren hormona, atxikimenduaren molekula, lekeda soziala, adiskidetasunaren neurotransmisorea… Izen horiekin eta antzekoekin ezagutzen da oxitozina; baina, zenbateraino da zuzena horrela ...

Cassini 1997-2017

Etxebeste Aduriz, Egoitz - Elhuyar Zientzia

1997ko urriaren 14an atera zen Cañaveral Lurmuturretik, zazpi urtetan iritsi zen Saturnora, eta beste hamahiru urtez aritu da Saturnoren ...

Elkarrizketak

Arkaitz Carracedo Pérez Minbiziaren ikertzailea

“Gure bizitzaren parte dira mutazioak eta minbizia”

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

Galdera batek abiarazi zuen Arkaitz Carracedoren ibilbide zientifikoa: zertan bereizten dira zelula osasuntsuak eta minbizi-zelulak? Orduz geroztik, ibilbide oparoa egin ...

Analisiak

Begirada bat itzulpen automatikoko sistemen bilakaerari

Cortés Etxabe, Itziar - Elhuyarreko itzulpengintza-teknologien arduraduna

Itzulpen automatikoa teknologia ezaguna dugu. Interneten nabigatzen dugunean, sarri erabiltzen dugu atzerriko hizkuntzetan idatzitako testuak ulertzeko, edo, zergatik ez, bai ...

Mundu digitala

ElkarOla: Hizkuntza-teknologiak lurralde adimendun, industrial, inklusibo eta eleaniztun baten zerbitzura

Leturia Azkarate, Igor - Informatikaria eta ikertzailea

Euskal Herrian hizkuntza- eta hizketa-teknologien ikerketan eta garapenean dihardugun erakunde esanguratsuenen 15 urteko elkarlanaren azken emaitza da ElkarOla proiektua. Egindako ...

Lekukoak

Carlos Matute Almau Neurozientzialaria

Carlos Matute Almau: “Naturako organorik miresgarriena da garuna”

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Achucarro Neurozientzien Ikerketa Zentroak egoitza berria estreinatu duela aitzakiatzat hartuta deitu diogu zentroaren zuzendari zientifikoari, Carlos Matute Almauri. Berehala eman ...

Istorioak

Gertrude Belle Elion, sendabide berrien bila

Etxebeste Aduriz, Egoitz - Elhuyar Zientzia

Izeba hil ondorengo egunean, haren postontzian zeuden gutunak jaso zituen Jonek. Gutunetako batean, neska gazte batek emozioz kontatzen zion nola ...

Ekinean

Amaia Lujanbio Goizueta Onkologia-ikertzailea

“Noizean behin, eureka-momentuak izaten ditugu”

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Amaia Lujanbio Goizueta goizuetarra da, baina bere herritik kilometro askotara erantzun die gure galderei: New Yorketik, hain zuzen. Izan ere ...

Atarikoa

Itxarobideak

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

Zenbaki honetan, minbiziari eskutik helduta gatoz. Ezin ukatu maite ditugunei minbizia diagnostikatzen dietenean bihotza uzkurtzen zaigunik ­—alferrik litzateke ezkutatzea—, baina ...

Gai librean

Pirinioetako muturluzearen kontserbaziorako funtsezko faktoreak ikertzen

Esnaola Illarreta, Amaiur - Zoologia eta Animalia Zelulen Biologia Saila, Zientzia eta Teknologia Fakultatea (UPV/EHU)

Pirinioetako muturluzea edo ur-satorra, Galemys pyrenaicus, Euskal Herriko animaliarik berezienetakoa da. Iberiar Penintsulako iparraldean eta Pirinioen iparraldeko isurialdean endemikoa den ...

Sexua, zientziak ahaztutako aldagaia

Labaka Etxeberria, Ainitze - Erizaina, Oinarrizko Psikologia Prozesuak eta Garapena saileko ikertzailea, EHU.

Zergatik diagnostikatzen zaizkie berandu emakumeei bihotzeko gaixotasunak? Ba al dute gizonek osteoporosirik? Depresioa pairatzen dutenen gehiengoa emakumezkoa bada, zergatik ikertzen ...

Alzheimerraz ahazteko itxaropena

Astiz Zurutuza, Xabier - Farmazialaria

Alzheimerra endekapen-dementzia motarik ohikoena da. Hirugarren adineko pertsonek jasaten dute, eta adimen-funtzioei erasotzen die eguneroko jarduerak zailduz. Kaltea iraunkorra eta ...

Albisteak

Aleazio baten superelastikotasuna frogatu dute dimentsio nanometrikoetan

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Material superelastikoak gai dira % 10 deformatu eta atzera jatorrizko itxura hartzeko. Ezaugarri hori ezaguna da eskala makroskopikoan; orain, kobre-aluminio-nikel aleazio ...

Einsteinek ezinezkotzat jo zuena lortu dute

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

Albert Einsteinek erlatibitatearen teoria orokorra landu zuenean, aurreikusi zuen argia kurbatu egiten dela masa baten eraginez. Horretan oinarrituta, esan zuen ...

300.000 urteko Homo sapiens-en fosilak aurkitu dituzte Marokon

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Gure espeziea, bere ezaugarri morfologiko modernoekin, duela 200.000 urte inguru sortu zela uste izan dute orain arte. Hori ondorioztatzeko ...

Poliesterrez egindako jantziek ozeanoa kutsatzen dute

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

Ehun sintetikoak itsasoaren kutsatzaile handienetakoak direla erakutsi du Environmental Science & Technology aldizkarian argitaratutako lan batek. Poliesterrez egindako arropa bat garbitzen ...

Jaio berritan estresa pairatzeak heldutan depresioa izateko arriskua nola handitzen duen argitu dute

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

Science aldizkariak argitaratutako lan baten arabera, jaio eta handik egun gutxira sagu kumeek estresa pairatzeak epe luzeko eragina du haiengan ...

1.200 km-ra bi fotoien arteko korapilatze kuantikoa mantentzea lortu dute

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

Korapilatze kuantikoa izeneko fenomenoan bi partikula kuantikoki korapilatzen dira, eta, ondorioz, bata manipulatuta bestean eragiten da. Ezaugarri hori ustiatu nahian ...

Kolesterol-maila jaisten duen txerto bat probatuko dute pertsonetan

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Odoleko kolesterol-maila jaitsi, eta, ondorioz, gaixotasun kardiobaskularrak izateko arriskua apaltzen duen txerto bat aurkeztu du Europako Kardiologia Elkarteak. Saguetan egindako ...

Eguzkiaren espikulak nola sortzen diren azaldu dute

Etxebeste Aduriz, Egoitz - Elhuyar Zientzia

Eguzkiaren gainazaleko plasma-zorrotadak zehazki nola sortzen diren azaltzen duen eredu bat sortu dute. Espikula deitzen zaie plasma-zorrotada horiei. Egunero milaka ...

Ingurumena babesteko tokiko neurriak kaltegarriak izan daitezke beste ekosistema baterako

Elhuyar Zientzia -

Toki batean ingurumenaren alde hartutako neurriak kaltegarriak izan daitezke urrutiko beste toki batzuentzat. Kalte horiek, beraz, aintzat hartu beharko lirateke ...

Unibertsoaren hedapena ulertzeko nazioarteko ikerketa bat gidatuko du EHUk

Elhuyar Zientzia -

Lau urtez, 25 herrialdetako 200 ikertzailek Einsteinen teoriak huts egiten duen eskaletan erlatibitate orokorretik harago joateko aukera aztertuko dute, CANTATA ...

Titinaren egitura eta bilakaera, iraganeko animalien tamainaren adierazle

Elhuyar Zientzia -

Ugaztunen eta tetrapodo guztien arbaso komunaren titina-zatiak berreraikita, CIC nanoGUNEko ikertzaile batzuek ikusi dute korrelazioa dagoela titinaren ezaugarrien eta animalien ...

Paleolitoko behe-erliebeak topatu dituzte Aitzbitarten

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Madeleine aldiko lau behe-erliebe aurkitu dituzte Aitzbitarte IV kobazuloan (Errenteria): bi bisonte, zaldi bat, eta beste animalia bat, oraindik ez ...

Gaueko haizeak egunekoen desberdinak dira Artizarrean

Elhuyar Zientzia -

Artizarreko gaueko aldeko haizeek eguneko aldekoenen portaera nabarmen ezberdina dute, EHUko ikertzaile batzuek beste hainbatekin batera Nature Astronomy aldizkarian argitaratu ...

Gaixotasun bat eragiten duen mutazio bat zuzendu dute giza enbrioietan

Etxebeste Aduriz, Egoitz - Elhuyar Zientzia

Genoma editatzeko CRISPR teknika erabiliz, gaixotasun bat eragiten duen mutazio bat zuzendu dute giza enbrioietan. Gaixotasun genetiko batzuk ondorengoetara pasatzea ...

Babesleak
Gipuzkoako Foru Aldundia
DANOBAT GROUP Koop. Elk.
KIDE Koop. Elk.
ULMA Koop. Elk.
EIKA Koop. Elk.
LAGUN ARO Koop. Elk.