321 2016ko martxoa

Erreportajeak

Homo sapiens gizakia bere bakardadean

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Zergatik da H. sapiens modernoa Homo bakarra? Duela 30.000 urtera arte, Homo generoko beste bi espezie ere bazeuden Lurrean ...

Elkarrizketak

Chieko Asakawa IBMko ikertzailea

“Teknologia erabiliz itsuek mundua ikus dezaten nahi dut”

Carton Virto, Eider - Elhuyar Zientzia

Chieko Asakawa japoniarrak atleta olinpikoa izatea zuen amets umetan. Baina ametsa zapuztu zitzaion gaztetan istripuz nerbio optikoa mindu eta ikusmena ...

Analisiak

Hominidoak ala homininoak, zer gara gu?

Iriondo Orensanz, Mikel - Genetika, Antropologia Fisikoa eta Animalien Fisiologia Saila, Zientzia eta Teknologia Fakultatea (UPV/EHU)
Manzano Basabe, Carmen - Genetika, Antropologia Fisikoa eta Animalien Fisiologia Saila, Zientzia eta Teknologia Fakultatea (UPV/EHU)

Gure ahaide ebolutibo hurbilenak txinpantzeak direla argi eta garbi dugu gaur egun. Orain dela 6-7 milioi urte bizi izan zen ...

Mundu digitala

AlphaGo muga berriak gainditzen ikasketa automatikoaren bidez

Leturia Azkarate, Igor - Informatikaria eta ikertzailea

Berriki jakinarazi dute lehenbiziko aldiz gai izan dela makina bat Ekialde Urrunean oso ezaguna den Go izeneko mahai-jokoko jokalari profesional ...

Lekukoak

Itziar Alkorta Calvo: “Nahiko nuke gure artean sareak eratzea, lerroak eratu beharrean”

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Biofisika Unitateko zuzendari izateak ez dio tarte handirik uzten beste ezertarako, eta, hala ere, topatu du une bat Elhuyar aldizkariaren ...

Istorioak

Hedy Lamarr: itzalean asmatzaile, argitan izar

Etxebeste Aduriz, Egoitz - Elhuyar Zientzia

Hollywoodera iritsi zenean, “munduko emakume ederrena” gisara promozionatu zuten Hady Lamarr, eta filmatu eta filmatu aritu zen. Filmatzen ari ez ...

Ekinean

Leire Gartzia Rivero Nanokimikaria

Helmugara iritsi zarela uste duzunean, urrundu egiten da

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Leire Gartzia Riverok gogoan du zerk bultzatu zuen Kimika ikastera: “Hemezortzi urterekin, justu unibertsitatean zer ikasi aukeratu behar nuenean, upategi ...

Atarikoa

Gizakion etorkizuna eta iragana

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

2015eko abenduan izan zen Giza Edizio Genetikoaren inguruko goi-bilera, Washingtonen, eta azkenaldian hainbestetan entzuten den teknika berria izan zuten eztabaidagai ...

Flasha

Fotciencia 2015 Fotciencia 2015

Sei urteko ume batek eskua Petri-plaka baten gainean jarri eta bi egunez 28 ºC-an inkubatu ondoren, argazki hau atera ahal ...

Gai librean

Bakarrik al gaude?

Artaetxebarria Artieda, Xabier - Telekomunikazio-ingeniaria

Izotzezko basamortu baten erdian, hotz izugarria; Eguzkia­ren argia nekez iristen da hona. Bizi-zantzurik ez da inon. Amaigabeko ur izoztuzko ...

Zertarako balio du horrek?

Azkune Galparsoro, Gorka - Adimen artifizialaren ikertzailea

Zientziaren aurkikuntza handi bat iragartzen den bakoitzean, galdera bera entzun behar izaten dugu: zertarako balio du horrek? Behar baino gehiagotan ...

Superkondentsadoreak: etorkizuneko energia-metagailuak

Barrena, Jon Andoni - Energia Metatzeko Sistemen ikerketa-taldea, Mondragon Goi Eskola Politeknikoa, Mondragon Unibertsitatea
Campillo, Jose Miguel - Energia Metatzeko Sistemen ikerketa-taldea, Mondragon Goi Eskola Politeknikoa, Mondragon Unibertsitatea
Oca, Laura - Energia Metatzeko Sistemen ikerketa-taldea, Mondragon Goi Eskola Politeknikoa, Mondragon Unibertsitatea

Parisko klimaren goi-bileran ikusi zen moduan, jadanik ia inork ez du ukatzen beroketa globala gertatzen ari denik. Horrek argi adierazten ...

Albisteak

Zesareaz jaiotako haurren mikrobiota partzialki berreskuratzea lortu dute

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

Jaioberriek amaren baginako jariakinekin izaten duten hartu-emana eten egiten da zesarea bidez jaiotzen direnean. Ondorioz, ez dute garatzen jaioberriengan ohikoa ...

Hizkuntza arau unibertsalen arabera antolatzen da garunean

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Txinera, hebreera, ingelesa eta gaztelania hitz egiten duten pertsonen garunak aztertuta, frogatu dute, idatzizko zein ahozko hizkuntza ulertzean, garuneko gune ...

Ordenagailu batek hizkiak lehen begiratuan ezagutzea lortu dute

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

New Yorkeko eta Torontoko Unibertsitateko ikertzaileek diseinatu duten algoritmo baten bidez, ordenagailuak kontzeptu berri bat ezagutzea eta harekin erlazionatutako beste ...

Antropozenoa garai geologiko izendatzeko ebidentziak bildu dituzte

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

Hemendik milioi urte batzuetara Lurraren historiaren erregistro geologikoari begiratuko baliote, giza garai baten ebidentziarik ikusiko ote lukete? Edo, gizakiok erregistro ...

Lau elementu berri taula periodikoan

Etxebeste Aduriz, Egoitz - Elhuyar Zientzia

Lau elementu berrirekin hasi du urtea taula periodikoak. Izan ere, abenduaren 30ean onartu zituen ofizialki 113, 115, 117 eta 118 ...

Gorputzean zelula baino hamar aldiz bakterio gehiago ditugun ustea ezeztatu dute

Etxebeste Aduriz, Egoitz - Elhuyar Zientzia

Askotan esaten da gure gorputzean giza zelulak baino hamar aldiz bakterio gehiago ditugula. Bada, ikerketa berri baten arabera, proportzio hori ...

Alzheimerrak eragindako oroimen-galera eragozteko mekanismo gako bat identifikatu dute

Elhuyar Zientzia -

Alzheimerren gaitzaren ondorioz neuronen arteko sinapsietan gertatzen den aldaketa batek oroimen-galera ekartzen duela argitu dute gaur egun Biofisika Unitateko kide ...

Antihidrogenoak karga neutroa duela baieztatu dute

Etxebeste Aduriz, Egoitz - Elhuyar Zientzia

Antihidrogenoaren karga elektriko neutroa dela baieztatu dute CERNeko ikertzaileek. Orain arte baino 20 aldiz zehatzago neurtzea lortu dute. Nature aldizkarian ...

Toxikotasun-azterketetarako ez da beharrezkoa animaliak erabiltzea

Etxebeste Aduriz, Egoitz - Elhuyar Zientzia

Konposatu kimikoen toxikotasun-maila iragartzeko ez da animalietan probatu beharrik, nahikoa zelulak erabiltzea. Ondorio horretara iritsi dira Estatu Batuetako NIH (National ...

Antartikako onddoek Marteko kondizioetan biziraun dute ISSn

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Urte eta erdiz Nazioarteko Espazio Estazioan (ISS) Marteren antzeko kondizioetan egon ondoren, Antartikako onddo batzuek bizirik irautea lortu dute baieztatu ...

Zika birusaren hedapenari eta ondorioei neurria hartu nahian

Galarraga Aiestaran, Ana - Elhuyar Zientzia

Munduko Osasun Erakundeak gaur erabakiko du Zika birusarengatik mundu-mailako larrialdi egoera ezarriko ote duen. Izan ere, infekzioak izugarri ari dira ...

Giza ehun artifizialak egiteko euskarri hobeak nola egin proposatu dute

Etxebeste Aduriz, Egoitz - Elhuyar Zientzia

Giza ehun artifizialetan oxigenoa eta elikagaiak hobeto garraiatzeko estrategia berri bat proposatu dute EHUko eta Oxfordeko Unibertsitateko ikertzaileek. Ehunak egiteko ...

Grabitazio-uhinak detektatu dituzte LIGO behatokian

Etxebeste Aduriz, Egoitz - Elhuyar Zientzia

LIGO behatokian grabitazio-uhinak detektatu dituztela iragarri dute bertako ikertzaileek. Einsteinek duela 100 urte iragarritako espazio-denboraren kurbadurak zuzenean behatzen diren lehen ...

3D inprimagailu batez giza hezur, kartilago eta giharrak sortzea lortu dute

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

Giza belarri bat eta matrailezur bat sortu dituzte 3D inprimagailu berri batez, haien gihar, kartilago eta hezur biziak egituratuta ...

Zelula ama kapsulatuak botika modura

Agirre Ruiz de Arkaute, Aitziber - Elhuyar Zientzia

EHUko NanoBioCel taldeko ikertzaileek zelula amak botika modura erabiltzeko sistema bat garatu dute, haien funtzionalitatea eta potentzial terapeutikoa hobetzen lagundu ...

Babesleak
Gipuzkoako Foru Aldundia
DANOBAT GROUP Koop. Elk.
KIDE Koop. Elk.
ULMA Koop. Elk.
EIKA Koop. Elk.
LAGUN ARO Koop. Elk.